ساياسي-قۇقىقتىق سالتاناتتى قۇجات

سەنبى كۇنى پارلامەنت سەناتىنىڭ ايرىقشا ماسەلەگە ار­نال­عان كەزەكتەن تىس وتىرىسى بولدى. ونى پالاتا توراعاسى قاي­رات ءمامي اشىپ, جۇرگىزىپ وتىردى. وتىرىسقا سەنات دەپۋ­تات­تارىمەن قاتار, پرەمەر-مينيستر كارىم ءماسىموۆ, مەملەكەتتىك حاتشى قانات ساۋداباەۆ, پرەزيدەنت اكىمشىلىگى باسشى­سى­نىڭ ورىن­با­سارى باعلان مايلىباەۆ, ۇلتتىق قاۋىپ­سىز­دىك كوميتەتىنىڭ توراعاسى نۇرتاي ابىقاەۆ, جوعارعى سوت ءتور­اعا­سى بەكتاس بەكنازاروۆ, باس پروكۋرور اسحات داۋىلباەۆ, ور­تا­لىق سايلاۋ كوميس­سياسىنىڭ توراعاسى قۋاندىق تۇرعانقۇلوۆ, پرەزيدەنتكە تىكەلەي باعىناتىن باسقا دا مەملەكەتتىك ورگاندار باسشىلارى مەن ۇكىمەت مۇشەلەرى, رەسپۋب­ليكالىق باق باسشىلارى قاتىستى. جينالعان جۇرتتىڭ ءبارىنىڭ دە كوڭىل كۇيلەرى كوتەرىڭكى, قۋا­نىش­تى سەزىمدە ەكەنى جۇزدەرىنەن كورى­نىپ تۇردى. ءبىر-بىرىمەن جارقىن جۇزبەن امانداسىپ, قۋانىشتى سەزىم­دەرىن جاسىرا الماعان وسى­ناۋ جانداردىڭ ءبارى دە قازاقستان تاۋەلسىزدىگىنىڭ نىعايۋىنا ءوز دەڭگەيىندە ۇلەس قوسقان جانە قوسىپ كەلە جاتقاندار ەدى. وتىرىستى اشقان سەنات ءتور­اعاسى قايرات ءمامي كۇن ءتارتىبىن جاريا ەتتى. توراعانىڭ داۋى­سى­نان دا مەرەكەلىك كوڭىل كۇي سەزىلىپ تۇردى. كۇن ءتارتىبىنىڭ جوبا­سىن­داعى ءبىرىنشى ماسەلە – قا­زاق­ستان رەس­پۋب­ليكاسى مەملەكەتتىك تاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىلدىعى دەك­لا­راتسياسىن قابىل­داۋ, ال ەكىنشى ماسەلە «قازاقستان رەس­پۋبليكا­سىن­داعى مەرەكەلەر تۋ­رالى» زاڭ­عا تولىقتىرۋ ەنگىزۋ تۋرالى, دەپ ءمالىم ەتتى توراعا. كۇن ءتارتىبى داۋىس بەرۋ ناتيجەسىمەن بەكىتىلگەننەن كەيىن قايرات ءمامي قىسقاشا كىرىسپە ءسوز سويلەدى. بۇگىنگى كۇن – ەرەكشە كۇن دەدى ول, ويتكەنى, وسىدان ءدال 20 جىل بۇ­رىن, 1991 جىلعى 10 جەل­توق­ساندا وتكەن بۇكىلحالىقتىق پرەزيدەنتتىك سايلاۋدا حالىقتىڭ تولىقتاي قولداۋىنا يە بولعان تۇڭ­عىش پرەزيدەنتىمىز نۇرسۇل­تان نا­زا­رباەۆتىڭ العاشقى ۇلىق­تاۋ ءرا­سى­مى وتكەن ەدى. وسىنداي تاريحي كۇن­دە پارلامەنت سەناتى تاۋەلسىز قا­زاقستان شەجىرەسىندەگى ەكىنشى دەك­لاراتسيانى قابىلداۋ ءۇشىن جينا­لىپ وتىر. ءبىز 20 جىل­دىڭ ىشىندە ەلىمىزدە بولعان تاريحي وقيعا­لار­دىڭ كۋاگەرلەرى عانا ەمەس, ولارعا تىكەلەي قاتى­سۋ­شى­لارى بولعانى­مىزدى ماقتانىش ەتۋگە ءتيىسپىز. ەگەر 1990 جىلعى ەگەمەندىك تۋ­رالى دەكلاراتسيادا ءبىزدىڭ كەلەشەكتە قۋاتتى, وركەندەگەن مەملەكەت قۇرۋ نيەتىمىز عانا بولسا, بۇگىنگى قۇجاتتا تاۋەلسىزدىك جىل­دارىنداعى ءبىزدىڭ ەلىمىزدىڭ ءىس جۇزىندەگى جەتىستىكتەرى پاش ەتىلەدى. 20 جىلداعى جەتىستىكتەرىمىزدى ايشىقتايتىن قۇجات – «مەملەكەتتىك تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ 20 جىل­دىعى دەكلاراتسياسىن» قابىلداۋ يدەياسى دا وسىنداي ويلاردان تۋعان ەدى. دەكلاراتسيانى ازىرلەۋ ءۇشىن مەنىڭ وكىمىممەن پارلامەنت دەپۋتاتتارىنان جانە اپپاراتتىڭ جاۋاپتى قىزمەتكەرلەرىنەن ار­نايى جۇمىس توبى قۇرىلدى. وسى توپتىڭ تياناقتى جۇمىسىنىڭ ناتيجەسىندە دەكلاراتسيا جوباسى ازىرلەندى. وتانشىلدىق رۋحىمەن, تۋعان ەلگە دەگەن ماقتانىش سەزىمىمەن ورىلگەن دەكلاراتسيا ەڭ اۋەلى حالقىمىزدىڭ پاتريوتتىق سەزىمىن وياتۋ ماقساتىن كوزدەيدى. زامانداستارىمىز بەن بولاشاق ۇرپاققا ارنالعان وسىناۋ سال­تاناتتى ساياسي-قۇقىقتىق قۇجاتتا قازاقستاننىڭ 20 جىل ىشىندەگى باستى جەتىستىكتەرى ايشىقتالعان. وسى بىرەگەي قۇجاتتا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ قازاق ەلى مەملەكەتتىگىن قۇرۋ جولىنداعى باعا جەتپەس ءرولى اتاپ كورسەتىلگەن. دەكلاراتسيادا قازىرگى كەزدە «قازاق­ستاندىق دامۋ جولى» رەتىندە بۇكىل الەم مويىنداعان مەملەكەت باسشىسىنىڭ سىندارلى سايا­ساتىنا تاريحي باعا بەرىلگەن. ودان ءارى ءسوز دەكلاراتسيا جو­با­سى تۋرالى بايانداۋ ءۇشىن الەۋ­مەتتىك-مادەني دامۋ كوميتەتىنىڭ توراعاسى اقان بيجانوۆقا بەرىلدى. ءسوزىن جينالعان جۇرتتى الداعى كەلە جاتقان ۇلىق مەرەكە – تاۋەل­سىزدىك كۇنىمەن قۇتتىق­تاۋدان باس­تاعان اقان قۇسايىن­ ۇلى ودان ءارى: وزدەرىڭىزگە ءمالىم, ادامزات تاريحى قاي زاماننان بەرى كۇتىلمەگەن وقي­عالار مەن توسىن وزگەرىستەرگە تولى بولىپ كەلەدى. وركەنيەتتىڭ ۇزاق-سونار كوشىندە تالاي مەملەكەتتەر الەم ساحناسىنا شىعىپ, كەيبىرەۋلەرى ۋاقىت سىنىنا شىداي الماي, تاريح قويناۋىنا ءسىڭىپ, جوعالىپ تا كەتتى, دەدى. سونىڭ ءبىرى – كەڭەس ودا­عى دا تارادى. 1991 جىلدىڭ جەلتوقسان ايىندا قازاقستان رەس­پۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك تاۋەل­سىزدىگى جاريالانعان تۇستان باستاپ, عاسىرلار بويعى ۇزىلىستەن كەيىن دۇنيەدە العاش رەت قازاق ۇلتىنىڭ اتىمەن اتالاتىن جاڭا, ەگەمەن مەملەكەت پايدا بولدى. الەمدە قازاقتاردان حالقىنىڭ سانى الدە­قايدا باسىم, بىراق جەكە مەملەكەتتىگى جوق ۇلتتاردىڭ دا بار ەكەنىن بىلەمىز. ەندەشە, ەگەمەن ەلدىگىمىز زور باقىت قانا ەمەس, سونىمەن قاتار, بۇگىنگى جانە كەلەر ۇرپاقتار الدىنداعى عالامات جاۋاپكەرشىلىك – مۇنى ارقايسىمىز جان-ءجۇ­رە­گىمىزبەن سەزىنەمىز جانە بۇل ماڭگى جاساي­تىن ۇعىم بولىپ قالا بەرەدى. ودان ءارى شەشەن كەڭەس وداعى تاراعان تۇستاعى قيىندىقتارعا, جاڭا مەملەكەت قۇرۋ جولىنداعى جاۋاپكەرشىلىكتەرگە شولۋ جاساي كەلىپ, وسى جولداعى پرەزيدەنتتىڭ ەرەن ەڭبەگىنە توقتالىپ ءوتتى. ول ءوزىنىڭ تالانتتى باسشىلىعى مەن بايىپتى ساياساتى ارقىلى وسىناۋ, تاريح ءۇشىن تىم قىسقا مەرزىم ىشىندە بۇرىنعى ەكونوميكاسى نەگىزىنەن شيكىزات وندىرۋگە باعىت­تال­عان, ەسىمى الەمدىك قوعامداس­تىققا بەلگىسىز بولىپ كەلگەن رەسپۋبليكانى جوعارى قارقىن­مەن دامىتا وتىرىپ, بەيبىتشىل ساياساتىمەن دۇنيە جۇزىنە تانى­مال مەملەكەتكە اينالدىرىپ ءۇل­گەردى. ءسويتىپ, ەلباسى قازاقستان حالقىنىڭ وزىنە ارتقان زور سەنىمىن ۇلكەن ابىرويمەن اتقارىپ شىقتى جانە ءوزىنىڭ ميسسياسىن ودان ءارى دە تابىستى جالعاستى­رۋدا. قازاقستان حالقى ءوزىنىڭ بىرلىگى مىقتى ۇلت ەكەنىن تانىتىپ, ۇلى ىستەردى جۇزەگە اسىرۋعا قابىلەتتى ەكەنىن دالەلدەدى. وسىدان ءارى ا.بيجانوۆ  قازاق­ستاننىڭ ءتا­ۋەلسىزدىك جىلدارىن­دا­عى جەتىستىكتەرىنە توقتالىپ ءوتتى. سو­نىڭ ىشىندە 2008-2010 جىلدار ارالى­عىن­داعى الەمدىك داعدارىس­قا قارسى باعدار­لامانىڭ ءتيىمدى بولعانىنا, ەكونو­ميكا مەن الەۋ­مەتتىك سالانى جۇيەلى تۇردە جاڭالاندىرۋ جولىنداعى ۇدە­مە­لى يندۋستريالىق-يننوۆا­تسيا­لىق باع­­دارلامانىڭ ىسكە اسىپ جات­قا­نىنا نازار اۋداردى. سىرتقى ساياسات سالا­سىنداعى جەتىستىكتەر قاتا­رىندا قازاقستاننىڭ ەقىۇ-عا تا­بىستى توراعالىق ەتىپ, استانا دە­كلارا­تسيا­سىنىڭ قابىلدا­نۋى اتال­دى. سونى­مەن قاتار, يىۇ مەن ءتۇر­كى كەڭە­سىندەگى توراعالىق­تار, استانادا ءۇش جىلدا ءبىر بولاتىن الەم­دىك جانە ءداستۇرلى دىندەر كوشباس­شىلا­رىنىڭ سەزدە­رى, ەلىمىزدىڭ اي­ماق­تىق ۇيىم­دار­­داعى بەلسەندىلىكتەرى اتاپ ءوتىلدى. ودان ءارى سەناتتا ومىرگە كەلگەن تاۋەل­­سىزدىكتىڭ 20 جىل­دىعى دە­ك­لا­­راتسيا­سىنىڭ تۋ يدەياسى, ونىڭ ماڭىزى مەن مازمۇنى تۋرا­لى ايتىلدى. پرەزيدەنت ن.نازارباەۆتىڭ ەۋ­­رازياشىلدىق يدەياسىنىڭ ءىس جۇزىنە اسۋى, ەلدىڭ ۇلتتىق قاۋىپ­سىزدىگى مەن قورعانىس سالاسىنىڭ بەرىكتىگى اتاپ كورسەتىلدى. دەكلاراتسيادا بارلىق قازاق­ستاندىق­تاردىڭ ماقتانىشىنا اينالعان استانامىزدىڭ باياندى بولاشاعى اتالعانىنا توقتالدى. ءسوزىنىڭ سوڭىندا اقان بيجانوۆ دەكلاراتسيادا قازاق حالقىنىڭ مەملەكەت قۇراۋشى ۇلت رەتىندە بارشا وتانداستارىمىزدى بىرىكتىرۋشى ءجا­نە توپتاستىرۋشى ءرولى ايتىل­عانىن كولدەنەڭ تارتتى. دەكلاراتسيا زامانىمىزدىڭ اسا كورنەكتى قايراتكەرى, ەلىمىزدىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازار­باەۆ­تىڭ باسشىلىعىمەن قازاق­ستاننىڭ تاۋەلسىزدىگى جىلدارىن­داعى جەتىستىكتەرىن ايشىقتى كورسەتەتىن, سونىمەن بىرگە, حال­قى­مىزدى جاڭا جاسامپاز ىستەرگە باستايتىن مازمۇندى تاريحي قۇجات بولاتىنى ءسوزسىز, دەدى ول. وسىدان كەيىن ءسوز دەكلاراتسيا جوباسىن وقىپ بەرۋ ءۇشىن «حالىق قاھارمانى», سەناتور مۇحتار التىنباەۆقا بەرىلدى. ول دەكلاراتسيا جوباسىن ءوزىنىڭ ناعىز گەنەرالدارعا ءتان زور داۋىسىمەن, ءبىر دەمدە, مەملەكەتتىك تىلدە وقىپ بەردى. ودان كەيىن ق.ءمامي قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەملەكەتتىك ءتا­ۋەل­سىزدىگىنىڭ 20 جىلدىعى دەكلا­راتسياسىن قابىلداۋ تۋرالى قاۋ­لىنىڭ جوباسىن داۋىسقا قويىپ, سەناتورلار ونى ءبىراۋىزدان قا­بىلدادى. ءسويتىپ, جينالعان­دار­دىڭ قىزۋ قولداپ, قول سوعۋىمەن مەملەكەت مەرەيىن مەجەلەگەن ما­ڭىزدى قۇجات ومىرگە كەلدى. ونىڭ ماڭىزدىلىعى تۋ­رالى قىسقاشا سويلەگەن سەنات توراعاسى بۇل دەكلاراتسيا مەملەكەتتىك مەرەي دە­كلا­­­راتسياسى, دەدى. جەڭىمپاز حا­لىق­تىڭ جەتەلى ىستەرىن كورسەتكەن دەكلاراتسيا. بۇل دەكلاراتسيادا قا­زاقستاننىڭ ءتا­ۋەل­سىزدىك جىلدا­رىن­داعى تو­لايىم تابىستارى ايشىق­تالعان. ەگەر وسى جەتىستىكتەردى بۇرىن ءارتۇرلى مىنبەرلەردە ەلبا­سىنان باستاپ, بارلىق لا­ۋازىمدى ادامدار, جاي ازاماتتار ايتىپ جۇرسە, ەندى ول ناعىز قۇقىقتىق قۇجاتقا اينالدى. بۇل قۇجاتتا ەلىمىزدىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى   ن.نا­­­زار­باەۆ­تىڭ بۇگىندە الەم مويىنداپ وتىرعان سارابدال ساياسا­تىنا ءجا­نە ونىڭ دۇنيە ءجۇزى تانى­عان قا­زاقستاندىق دامۋ جولىنىڭ ەرەكشەلىگىنە تاريحي باعا بەرىلدى. وسىلاي دەي كەلىپ, توراعا دە­كلا­راتسيانىڭ قابىلدا­نۋىمەن جي­­نالعانداردىڭ ءبارىن قۇتتىق­تادى. كۇن تارتىبىندەگى ەكىنشى ءما­سەلە بويىنشا الەۋمەتتىك-ءما­دەني دامۋ كوميتەتىنىڭ مۇشەسى اناتولي باشماكوۆ ءسوز سويلەدى. ول «قازاقستان رەسپۋبليكاسىن­داعى مەرەكەلەر تۋ­رالى» زاڭعا تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى تۋرالى ايتتى. قازاقستان حالقىنىڭ الدىنداعى ەلباسى­نىڭ ەرەن ەڭبەگى تۋرالى جەتكىزە كەلىپ, ول ن.نازارباەۆتىڭ وسى­دان 20 جىل بۇرىن بۇكىلحالىقتىق سايلاۋدا العاش رەت پرەزيدەنت بولىپ سايلانعان 1 جەلتوقساندى «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭ­عىش پرەزيدەنتىنىڭ كۇنى» مەملەكەتتىك مەرەكەسى بولىپ جاريالاۋ تۋ­رالى زاڭ جوباسىمەن تانىس­تىردى. بۇل ۇسىنىس سەناتورلار تاراپىنان ماقۇلداندى.   لەبىزدەر مۇرات مۇحامەدوۆ, پارلامەنت سەناتىنىڭ دەپۋتاتى: – بۇل كۇن – قازاق مەم­لە­كە­تىنىڭ تا­ري­حىن­دا اي­رىق­شا كۇن. ءويت­كەنى, پارلامەنت سە­نا­تى قازاقستان رەس­پۋب­ليكاسى ءتا­ۋەل­سىزدىگىنىڭ 20 جىلدىعى دەكلاراتسياسىن قابىل­دادى. وندا ەلىمىزدىڭ 20 جىلدا ءجۇ­رىپ وتكەن جولى, بارلىق سالا­لارداعى جەتكەن جەتىستىكتەرى, تو­لايىم تابىستارى ايتىلعان. ال وسى جەمىستەردىڭ جەتىلۋىندە قوعا­مىمىزداعى باستى بايلىق – ول ساياسي تۇراقتىلىق, تاتۋلىق پەن كەلىسىم, حالىقتىڭ بىرلىگى. ەلىمىزدى تولىق نارىقتىق قاتىناستارعا كو­شىرۋدىڭ قانداي تابىستى بولعان­دىعى, ءارتاراپتاندىرۋ, ونىڭ ىشىندە ۇدەمەلى يندۋستريالىق-يننو­ۆاتسيالىق جوبالاردى جۇزەگە اسى­رۋ, شاعىن جانە ورتا بيزنەسكە قولداۋ كورسەتۋ, ونىمەن قوسا, ەلىمىزدەگى ازاماتتىق قوعامنىڭ قا­لىپ­تاسۋى سىندى قاداۋ-قاداۋ ما­ڭىزدى ماسەلەلەر قامتىلعان. قازاق ەلىنىڭ وسى 20 جىلداعى تاعى ءبىر مىقتى تابىسى – ول ءبىزدىڭ ىرگەمىزدى بەكىتىپ, مەملەكەتتىك شەكا­را­­مىزدى داۋ-دامايسىز شە­شىپ الۋى­­مىز دەر ەدىم. قا­زاق­ستان بۇل كۇنى الەمدىك قوعامداس­تىقتىڭ مو­يىن­دالعان, تابىستا­رىنا جەتىجۇرت كوز تىگىپ وتىرعان ەلگە اينالدى. ارينە, وسىلاردىڭ بارلىعى ءبىزدىڭ ەلىمىز­دىڭ باستا­ۋىن­دا تۇرعان ەلبا­سىنىڭ ەرەن ەڭبەگى مەن حالىقتى جۇمىل­دى­رىپ, سوڭىنان ەرتە ءبى­لۋى­نىڭ ارقا­سىندا جۇزەگە استى. سون­دىقتان دا دەكلاراتسيادا ول كىسىنىڭ وسى ەڭبەگى ايرىقشا اتالعان. سەناتتا ەكىنشى قارالعان ماسە­لە ول – 1 جەلتوقساندى مەملەكەتتىك مەيرام ەتىپ جاريالاۋ تۋرالى. ءبارىمىزدىڭ ەسىمىزدە, وسىدان 20 جىل بۇرىن 1 جەلتوقساندا بۇكىل ەل بو­لىپ, قالاۋىمىزدى ءبىلدىرىپ, نۇرسۇل­تان نازارباەۆقا ءۇمىت پەن سەنىم جۇگىن ارقالاتقان بولاتىن­بىز. ول سەنىمنىڭ قالاي ورىن­دالعانى دا كوز الدىمىزدا. سون­دىق­تان وسى كۇندى كەلەر ۇرپاق تا تاريحي باعاسىن ءبىلىپ وتىرۋ ءۇشىن جىلدا مەرەكە ەتىپ تويلاسا نۇر ۇستىنە نۇر.   يران ءامىروۆ, پارلامەنت سەناتىنىڭ دەپۋتاتى: – وتكەنگە با­عا بەرىپ, بو­لا­شاق­قا باعدار بو­لاتىن قۇجات قا­بىلداندى. ونىڭ ىشىندە ۇلت كوش­باس­شى­سى نۇر­سۇلتان نازار­با­ەۆ­تىڭ ەڭبەگى, بو­لا­شاق­­قا سىلتەگەن جولى, حالىقتىڭ قولداۋى, جەتكەن جەتىستىكتەرىمىز, العان اسۋلارىمىز, الداعى جو­بالارىمىز, كەلەشەكتەن نە كۇتەمىز دەگەن ويلارىمىز دا قامتىلدى. ءبىز تەك بۇگىنگى جەتىستىكتەرمىزگە توقمەيىلسىپ تۇرىپ قالساق, وندا وركەندەمەيتىنىمىز انىق. ءومىر بو­يى ادامزات بالاسى تالپىنىستا, سول ىزدەنىستەرى ارقىلى العا جىل­جۋمەن, وسۋمەن, ونۋمەن كەلەدى. سو­عان ءاربىر ادام ءوز بالالارىن, ما­ڭايىنداعى تۋىس-تۋعاندارىن, ۇجىم­­­­­داستارىن, تانىستارىن با­عىتتاپ وتىرۋى ءتيىس. وتكەن عاسىردىڭ 90 جىلدارىن­داعى قيىن كەزدەر كوز الدىمىزدا. شالقار مەن جاڭاتاستىڭ ايەلدەرى شويىن جولدىڭ ۇستىندە جاتتى, جاردەماقى, زەينەتاقى دەگەندەر بەرىلمەي, بۇرىنعى ەكونوميكالىق بايلانىستار بىرت-بىرت ءۇزىلىپ, مال بىتكەن بارتەرگە كەتىپ, شاحتەرلەر ايلاپ ەرەۋىلگە شىعىپ جاتتى. وسى­نىڭ بارلىعى قازىر ارتتا قالدى. شۇكىر, تاۋبە دەيتىن ۋاقىتىمىز. بىراق تاعى دا ايتامىن, ءومىر, ۋاقىت دەگەن ءبىر ورنىندا تۇرمايدى, زاماناۋي كوشكە ىلەسپەسەڭ شاڭ قابا­سىڭ. وسى 20 جىل ىشىندە ەلىمىز ەلباسى باستاۋىمەن 100 جىلعا تا­تىرلىق ەڭبەك جاسادى. بۇگىندە قازاقستاندى الەم تانيدى دەپ قۋانىپ وتىرمىز. ول – ءبىزدىڭ تى­نىش­تىعىمىزدىڭ, حالقىمىزدىڭ اۋىزبىرشىلىگىنىڭ, ەلباسىنىڭ ەلدى ورگە سۇيرەر ەرەن ەڭبەگىنىڭ ارقاسى. ءبىزدىڭ تاريحىمىزدا قازاق­ستاندا لوكوموتيۆ شىعارىلىپ پا ەدى؟ كەشە عانا پرەزيدەنتتىڭ قا­تىسۋىمەن ۆاگون شىعاراتىن زاۋىت­تىڭ جۇمىسى باستالىپ جاتىر. ماشينالار شىعارۋدامىز. وسىنىڭ بارلىعى – ىلگەرى باسۋ. ىلگەرى باس­قان, العا ۇمتىلعان قادامدا­رىمىز قۇتتى بولسىن!   سارسەنباي ەڭسەگەنوۆ, پارلامەنت سەناتىنىڭ دەپۋتاتى: – دەكلارا­تسيا­­نىڭ قا­بىل­­دا­نۋىن شىن ءما­­نىندە تاريحي وقي­عا دەپ ەسەپ­­تەي­مىن. ءبى­­رىن­شى­دەن, وسى ار­قى­لى قازاق­ستان­­نىڭ جەتكەن جە­تىستىكتەرىن الەمگە پاش ەتۋدى ماقسات تۇتساق, ەكىنشىدەن, ءبىزدىڭ الداعى تۇرعان ەكىنشى مەجەلەرىمىز, اتقارۋعا ءتيىس جوس­پار­لا­رىمىز, بولاشاق ۇرپاققا قا­تىستى جوبالارىمىز دا دەكلاراتسيادا ناقتى بەلگىلەنگەن دەپ ويلايمىن. بۇل قۇجاتتىڭ قابىل­دانۋىنا قاتىسىم بولعاندىعى ءۇشىن ءوزىمدى باقىتتى سەزىنەمىن. ويتكەنى, تاۋەلسىزدىكتى قانشاما ۇرپاق ارمان ەتتى, قانشاما بوزداق وسى جولدا قۇربان بولدى. مىنە, سولاردىڭ قول جەتكىزە الماي كەتكەن ەڭ ءبىر ءتاتتى ارمانى شىندىققا اينالعان كەزدە ءومىر ءسۇرۋ باقىتىنا ءبىز يە بولىپ وتىرمىز. ونى ازاتتىقتى ارمان ەتكەن ەلدىڭ ءار پەرزەنتى ۇعىنادى. ارينە, تاريحي قۇجاتتا ەلبا­سى­­مىزدىڭ ەڭبەگى اتاپ ايتىلادى. ول ايتىلۋعا ءتيىس, سەبەبى, ءبىزدىڭ ەگەمەن ەلىمىزدىڭ بارلىق جەتىستىكتەرى وسى كىسىنىڭ كوشباسشى­لى­عىمەن جۇزەگە اسۋدا. سوندىق­تان باستاماشى توپتىڭ ۇسىنى­سىمەن قابىلدانعان 1 جەلتوق­ساندى قا­زاق­ستان رەسپۋبلي­كاسى­نىڭ تۇڭ­عىش پرەزيدەنتى كۇنى رەتىندە, مەملەكەتتىك مەرەكە رەتىندە اتاپ ءوتۋ بارشا سەناتورلاردان قولداۋ تاپ­تى. بۇل تەك ءبىز اشىپ جاتقان جاڭالىق ەمەس. مۇنداي مەرەكەنى اتاپ ءوتۋ وزگە مەم­لەكەتتەردىڭ دە تاجىريبەسىندە بار. سەنات دەپۋتات­تارى وسى ۇسىنىستى قابىلداي وتىرىپ, سوناۋ ەگەمەندىكتىڭ ال­عاش­قى جىل­دارىندا, قيىن كەزەڭ­دەردە قازاق­ستان حالقى ەل تىزگىنىن پرەزيدەنتىمىزگە بەرە وتىرىپ, ەلدى سول ەكونوميكالىق توقىراۋدان, تىعى­رىقتان الىپ شىعادى دەپ سەنگەن ەدى. سول ءۇمىت پەن سەنىم تولىق اقتالدى. سوندىقتان بۇل لا­يىقتى تۇردە اتالىپ وتەتىن كۇننىڭ ءبىرى دەپ بىلەمىن.