– نۇري لازار ۇلى, مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ 2017 جىلى 3 قاراشادا پارتيا ساياسي كەڭەسىنىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىسىندا پارتيا الدىنا تسيفرلاندىرۋعا قاتىستى تاپسىرمالاردى بەرگەن ەدى. وسى تاپسىرمالاردى ورىنداۋ ماڭعىستاۋ وبلىسىندا قالاي جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر؟
– ەلباسى تاپسىرماسىنا سايكەس 22 جاڭا جوبا قولعا الىنىپ, ولاردى ءتيىمدى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن بىرنەشە مەموراندۋمعا قول قويىلعان بولاتىن. جاڭا رەفورمانىڭ باستى ماقساتى – قازاقستاننىڭ ەكونوميكالىق, ساياسي جانە رۋحاني جاڭعىرۋىنا جان-جاقتى قولداۋ كورسەتۋدىڭ ءتيىمدى تەتىگىن قالىپتاستىرۋ بولىپ تابىلادى.
ماڭعىستاۋدا بارلىعى اقىسىز 35 IT-سىنىبىن اشۋ جوسپاردا بار. قازىرگى تاڭدا ونىڭ تورتەۋى اشىلدى. اتاپ ايتقاندا, تۇپقاراعان اۋدانى فورت-شەۆچەنكو قالاسىنداعى مەكتەپ-ينتەرناتىندا, قاراقيا اۋدانى قۇرىق ورتا مەكتەپ-گيمنازياسىندا, مۇنايلى اۋدانى قىزىلتوبە مەكتەپ-ليتسەيىندە جانە اقتاۋداعى №23 ورتا مەكتەپتە.
مەكتەپتەگى ءىت-ساباقتارىن ينفورماتيكا ءپانى مۇعالىمى نەمەسە ءىت ماماندارى جۇرگىزەدى. جوبا «Love to Code» باعدارلامالارمەن جۇمىس ىستەۋدى بالالارعا ۇيرەتۋ ارقىلى «html&css-مەن web» باعدارلامالاۋعا جانە ءوز بەتتەرىنشە سايت قۇراستىرۋعا ۇيرەتەدى. اتالعان باعدارلامانى 12 جاستان جوعارى «Codemonkey» باعدارلاماسىن مەڭگەرگەن بالا تەز الىپ كەتەدى. بۇل باستامالار مەكتەپتەردە فاكۋلتاتيۆ ءپانى رەتىندە ەنگىزىلىپ, 3-6 ايلىق كۋرس رەتىندە وقىتىلادى. وقىتۋ پروتسەسى مودۋلدىك جۇيە بويىنشا جۇرگىزىلەدى جانە وقۋعا 8-16 جاس ارالىعىنداعى بالالار تارتىلادى. كۋرس اياقتالعاندا بالالار اناليتيكالىق ويلاۋ قابىلەتىنە, ينجەنەرلىك وي قالىپتاستىرۋعا, وزگەشە ويلاۋعا, ۋاقىتتى دۇرىس جوسپارلاۋعا, ءىرى تاپسىرمالاردى كىشىگىرىم بولىكتەرگە ءبولىپ شەشۋگە يە بولىپ, ءوز بەتىنشە شەشىم قابىلداۋدى ۇيرەنىپ شىعادى دەپ كۇتەمىز.
– IT ماماندار دايىنداۋ ماسەلەسى قالاي شەشىلۋدە؟
– IT ماماندار دايىنداۋ بويىنشا باعدارلامالاۋدى ۇيرەتۋگە جوبانى ىسكە اسىرا الاتىن IT ماماندار, مۇعالىمدەر تاڭدالىپ, الدىن الا دايىندىق كۋرستارىنان وتەدى. ماڭعىستاۋ وبلىسى بويىنشا 328 IT مامان ازىرلەنەتىن بولادى. جاپپاي كاسىپكەرلىك باعدارلاماسى اياسىندا ماماندىعى سايكەس كەلەتىن 21 جۇمىسسىز ازامات IT ماماندىقتارى بويىنشا وقىتىلادى. وقۋدى تامامداعان ماماندار وبلىستىق جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىقتارى ارقىلى جۇمىسقا ورنالاسىپ, قولداۋ تابادى. مامانداردى دايارلاۋ ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ شىلدە ايىنان باستالادى.
– جوبا بىرجاقتى, ياعني وقۋشىلارعا IT-سىنىپتار سىيلاۋمەن عانا اينالىسا ما؟
– جوق, ءبىز جاڭا جوبا اياسىندا مەكتەپ اسحانالارى مەن سپورت الاڭدارىن قايتا جاڭعىرتۋ جۇمىستارىن جانداندىرىپ, زامان تالابىنا ساي قىزمەت كورسەتۋىن باستى نازارعا الىپ وتىرمىز. پارتيانىڭ مەكتەپ اسحاناسىنا ءجىتى كوڭىل اۋدارۋىنىڭ باستى ماقساتى – مەكتەپ وقۋشىلارىنىڭ دۇرىس تاماقتانۋىن قامتاماسىز ەتۋ. مەكتەپ اسحاناسى باسقارۋشىعا سەنiمگەرلiكپەن كەم دەگەندە بەس جىلعا بەرىلەتىن بولادى. بۇل جوبا بويىنشا وبلىستا 10 مەكتەپ اسحاناسىنىڭ قۇجاتتارى مامىر ايىنان باستاپ ازىرلەنۋ ۇستىندە. ال, سپورت الاڭدارىنا كەلەر بولساق, 2018 جىلى وبلىس بويىنشا 9 مەكتەپتىڭ الاڭى جاڭارتىلىپ, مەكتەپ اسحاناسى سياقتى م ۇلىك باسقارۋشىعا سەنىمگەرلىكپەن كەمىندە 5 جىلعا جالعا بەرىلەتىن بولادى. جاڭارتىلاتىن 9 سپورت الاڭىنىڭ جەتەۋى اقتاۋ قالاسىندا, بىرەۋى جاڭاوزەن قالاسىندا بولسا, ەندى بىرەۋى ماڭعىستاۋ اۋدانىندا.
ءبىزدىڭ جوبالارىمىز اياسىنان كىتاپحانالار دا تىس قالعان جوق. ەلىمىزدىڭ كىتاپحانالارىن زاماناۋي وقۋ ورتالىعى رەتىندە قالىپتاستىرۋ ماقساتىندا «نۇر وتان» پارتياسى كىتاپحانا قورىن تسيفرلاندىرۋدى قولعا الدى. جاڭا اقپاراتتىق تەحنولوگيالار كەڭىنەن پايدالانىلىپ, وقىرماندارعا جاڭا فورماتتاعى «رابيس» باعدارلاماسى بويىنشا قىزمەت كورسەتىلەدى. قازىرگى كىتاپحانالار ەندى تەك قىزمەت كورسەتۋ مەكەمەسى عانا ەمەس, قالا, اۋىل تۇرعىندارى ءۇشىن زياتكەرلىك دەمالىس ورنىنا اينالادى. كىتاپحانالاردا «كوۆوركينگ ورتالىقتارى» پايدا بولدى. جۇمىس ىستەيتىن باسقا كەڭىستىكتەردەن كوۆوركينگتىڭ تۇبەگەيلى ايىرماشىلىعى, بۇل ءتۇرلى كاسىبي دەڭگەيدەگى, ءتۇرلى ءبىلىم يەلەرىنىڭ اشىق قوعامداستىعى جانە كىتاپحانالاردى جەتىلدىرۋدە ۇلكەن قادام بولىپ ەسەپتەلەدى. كوۆوركينگ ورتالىعىندا كەز كەلگەن ادام كىتاپحانانىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسىن نوۋتبۋكتاردى, كىتاپتاردى, عالامتوردى تەگىن پايدالانا الادى, سونداي-اق, شاي نەمەسە كوفە ىشۋىنە دە بولادى. بۇعان قوسا, تومەنگى سىنىپ وقۋشىلارىنا ارنالعان «دەنساۋلىق ساباقتارىن» جازعى لاگەرلەردە ءۇش تىلدە 30-عا جۋىق ەرىكتىلەر مەن تاربيەشىلەر وقىتادى. بۇل جوبا جونىندەگى شارالار 2019 جىلى مەملەكەتتىك الەۋمەتتىك تاپسىرىستار ارقىلى جۇزەگە اسىرىلاتىن بولادى.
– «قازاقستاننىڭ ۇزدىك الەۋمەتتىك جوبالارى» بايقاۋى تۋرالى نە ايتاسىز.
– «قازاقستاننىڭ ۇزدىك الەۋمەتتىك جوبالارى» بايقاۋى «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگىمەن «مەملەكەتتىك الەۋمەتتىك ساقتاندىرۋ قورى» جانە بيزنەس قاۋىمداستىعىمەن بىرلەسىپ جاساعان جوباسى. بايقاۋ ومىرلىك قيىن جاعدايعا تاپ بولعان ادامدارعا كورسەتىلەتىن قىزمەتتەردى قوسا العاندا, وزەكتى الەۋمەتتىك ماسەلەلەردى شەشۋگە باعىتتالعان باستاماشىل الەۋمەتتىك جوبالاردى قولداۋ ماقساتىن كوزدەيدى. بايقاۋ مامىر-ماۋسىم ارالىعىندا وتكىزىلىپ, قورىتىندىسى جەرگىلىكتى قاتىسۋشىلار ءۇشىن 1-15 شىلدە ارالىعىندا, ال ايماقتىق جەڭىمپازدار 16-31 شىلدە ارالىعىندا انىقتالاتىن بولادى. قازىرگى تاڭدا ماڭعىستاۋ وڭىرىندە اتالعان بايقاۋدى ءوز دەڭگەيىندە وتكىزۋ ءۇشىن دايىندىق, ۇيىمداستىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە. قىسقاسى, «نۇر وتان» پارتياسى ماڭعىستاۋ وبلىستىق فيليالى بۇل باعىت بويىنشا مەملەكەت باسشىسى العا قويعان تاپسىرمالاردى جۇزەگە اسىرۋعا جۇمىلۋدا. بۇل پارتيانىڭ – ەلدىك ىستەردەن شەتكەرى قالمايتىندىعىنىڭ ايعاعى.
اڭگىمەلەسكەن
گۇلايىم شىنتەمىرقىزى,
«ەگەمەن قازاقستان»
ماڭعىستاۋ وبلىسى
