جيىنعا قاتىسۋشىلارعا ارنالعان سوزىندە ەلباسى بيىل بۇكىل ەلىمىز بويىنشا 140 مىڭنان استام ستۋدەنت جوعارى وقۋ ورنىن ءبىتىرىپ, ديپلوم الاتىنىن اتاپ ءوتتى. جالپى, اتالمىش جوعارى وقۋ ورنىن بيىل باكالاۆريات, ماگيستراتۋرا جانە رھD باعدارلامالارى بويىنشا 811 ستۋدەنت ءبىتىردى. ونىڭ ىشىندە باكالاۆريات باعدارلاماسى بويىنشا 506 ستۋدەنت, ماگيستراتۋرا بويىنشا 302 تۇلەك جانە دوكتورانتۋرا دارەجەسى بويىنشا 3 ستۋدەنت ديپلوم الدى. ديپلوم العانداردىڭ قاتارىندا قازاقستاندىق جاستاردان بولەك, رەسەي, قىتاي, تاجىكستان, قىرعىزستان جانە وزبەكستاننان كەلگەن
8 شەتەلدىك ازامات بار.
ايتا كەتۋ كەرەك, بيىل ۋنيۆەرسيتەتتىڭ مەديتسينا مەكتەبى العاشقى 25 تۇلەگىنە ديپلوم بەردى. ولار ەندى مەديتسينا دوكتورلارىنىڭ, عىلىمي زەرتتەۋشىلەر مەن اكادەميالىق كلينيتسيستەردىڭ ءبىرىنشى ساناتىن تولىقتىرادى.
– بۇگىن ءبىز قازاقستاننىڭ ەڭ ۇزدىك وقۋ ورنىنىڭ تۇلەكتەرىنە اق جول تىلەۋ ءۇشىن جينالىپ وتىرمىز. نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتتىڭ ءتورتىنشى جىلعى بىتىرۋشىلەرىن جانە ەلىمىزدەگى بارلىق وقۋ ورىندارىنىڭ تۇلەكتەرىن شىن جۇرەكتەن قۇتتىقتايمىن! – دەدى قازاقستان پرەزيدەنتى.
نۇرسۇلتان نازارباەۆ ءبىلىم ەكونوميكاسى مەن يننوۆاتسيالىق دامۋدى قالىپتاستىرۋ ىسىندەگى زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتتەرىنىڭ ءرولى مەن ماڭىزىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى. سونداي-اق قىسقا مەرزىم ىشىندە ۋنيۆەرسيتەت جاڭارۋدىڭ سيمۆولىنا جانە ەلىمىزدىڭ عىلىمي-زەرتتەۋ, يننوۆاتسيالىق جانە كادرلىق الەۋەتىنىڭ ءوسۋ ورتالىعىنا اينالعانىن ايتتى.
– نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ عالىمدارى حالىقارالىق رەيتينگى جوعارى باسىلىمداردا 1700-دەن استام ماقالا جاريالادى, 36 پاتەنت الىندى. كورپوراتيۆتى دەمەۋشىلەر عىلىمي زەرتتەۋلەرگە 40-تان استام گرانت ءبولدى. ۋنيۆەرسيتەت يننوۆاتسيالىق كلاستەردى تابىستى قالىپتاستىرۋدىڭ نەگىزى بولدى. عىلىمي-تەحنيكالىق قىزمەت ناتيجەلەرىن كوممەرتسيالاندىرۋ اياسىندا 21 جوبا قولداۋعا يە بولدى, – دەدى قازاقستان پرەزيدەنتى.
سالتاناتتى راسىمدە ۋنيۆەرسيتەت باسشىسى شيگەو كاتسۋ مىرزا دا نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتتىڭ تۇلەكتەرى ءوز وتانىندا دا, سونداي-اق شەتەلدەردە دە سۇرانىسقا يە باسەكەگە قابىلەتتى مامان ەكەندىگىن ايتىپ ءوتتى. العاشقى دوكتورانت تۇلەكتەردى قوسا العاندا, بۇعان دەيىنگى ءۇش جىلدىڭ تۇلەكتەرى, ياعني 1800-گە جۋىق ستۋدەنت وتكەن جىلى ءارتۇرلى كومپانيالارعا تابىستى جۇمىسقا ورنالاسقان. «تۇلەكتەردىڭ جارتىسىنان كوبى بىردەن جۇمىسقا ورنالاسادى. ولار قارجى قىزمەتتەرىن كورسەتۋ, ينجەنەريا, روبوت تەحنيكاسى سەكتورلارىندا جۇمىس ىستەيدى, ءىرى كونسالتينگتىك كومپانيالارعا شاقىرتۋ الادى. ءبىز كوپشىلىگىنىڭ ءوز بيزنەسىن اشۋ ءۇردىسىن كورىپ قۋانامىز. ءبىزدىڭ ستۋدەنتتەرىمىز نەگىزىنەن قازاقستان اۋماعىندا جۇمىس ىستەيدى, ال سىرتقا كەتكەندەر ءوز بىلىمدەرىن ءارى قاراي جالعاستىرۋدى كوزدەيدى. ستۋدەنتتەردىڭ ءبىر بولىگى حالىقارالىق كومپانيالارعا تابىستى جۇمىسقا ورنالاسادى. بۇرناعى جىلدارى 30-دان استام تۇلەك ەۋروپانىڭ, سولتۇستىك امەريكانىڭ جانە ازيانىڭ ەڭبەك نارىعىندا ءوز ورىندارىن تاپقان. ولاردىڭ اراسىندا Google جانە Microsoft سياقتى جەتەكشى ءىت كومپانيالاردا, سونداي-اق سيليكون الابىندا جۇمىسقا ورنالاسقان تۇلەكتەر بار», دەيدى ش.كاتسۋ.
مەملەكەت باسشىسى ۋنيۆەرسيتەتتىڭ ودان ءارى تابىستى دامۋى ەلىمىزدىڭ ادامي كاپيتالىنىڭ ارتۋىنا سەپتىگىن تيگىزىپ, قازاقستاندا بۇكىل ورتالىق ازيا ءوڭىرى اۋقىمىنداعى تولىققاندى ءبىلىم بەرۋ حابىن قالىپتاستىرۋعا مۇمكىندىك بەرەتىنىن ايتتى.
نۇرسۇلتان نازارباەۆ العا قويىلعان مىندەتتەردى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن وسى جوعارى وقۋ ورنىنا الدىڭعى قاتارلى زياتكەرلىك جانە عىلىمي رەسۋرستاردى جۇمىلدىرۋ, ءوندىرىس پەن كاسىپكەرلىكتىڭ يننوۆاتسيالىق مادەنيەتىنە باعىتتالعان وقۋ باعدارلامالارىنا بەت بۇرۋ, سونداي-اق قاشىقتىقتان ءبىلىم بەرۋ پلاتفورماسىن دامىتۋ ارقىلى ۋنيۆەرسيتەت جۇمىسىن جانداندىرۋدى تاپسىردى.
شىنىمەن دە كەلەسى ون جىلدىڭ ىشىندە كوپتەگەن جۇمىس ورىندارى ايتارلىقتاي وزگەرەدى نەمەسە ءتىپتى رەۆوليۋتسيالىق تەحنولوگيالاردىڭ سالدارىنان جويىلىپ كەتۋى دە مۇمكىن. كەلەشەكتە ادامدارعا قاراعاندا روبوتتار مەن اۆتوماتتاندىرىلعان پروتسەستەر جاقسىراق جۇمىس جاسايتىنىن جۇيرىك ۋاقىت ءوزى دالەلدەپ كەلە جاتىر. دەمەك, بولاشاقتا جاساندى ينتەللەكتىمەن ىنتىماقتاسۋ, وسى تۇلەكتەردىڭ ەنشىسىندە بولماق.
– ۋنيۆەرسيتەت ەلىمىزدىڭ عانا ەمەس, سونداي-اق الىس جانە جاقىن شەتەلدەردىڭ وقىمىستىلارىن تارتاتىن ورتالىققا, جاستاردىڭ جوبالارىن بىرلەسە جۇزەگە اسىراتىن ورىنعا جانە گارۆارد, كورسەر, حان اكادەمياسىنىڭ ونلاين-كۋرستارى ۇلگىسىمەن ءبىلىم بەرۋدىڭ ينتەرنەت-پلاتفورماسىنا اينالۋعا ءتيىس, – دەدى قازاقستان پرەزيدەنتى.
سونىمەن قاتار سالتاناتتى شارادا نۇرسۇلتان نازارباەۆ استانا ەكونوميكالىق فورۋمىندا كوتەرىلگەن جاھاندىق وزگەرىستەردىڭ بەس مەگاترەندى تۋرالى ايتىپ, ەلدىڭ اۋقىمدى ەكونوميكالىق, ساياسي جانە رۋحاني جاڭعىرۋىن جۇزەگە اسىرۋ ىسىندەگى وسكەلەڭ ۇرپاقتىڭ رولىنە باسا نازار اۋداردى.
ونى ايتۋداعى سەبەپ, جاڭارعان قازاقستاننىڭ كەلبەتى دە, جاڭا فورماتسيانىڭ ۇرپاعى دا جانە مۇنى ومىردە ىسكە اسىراتىن دا بۇگىنگى تۇلەكتەر ەكەنى داۋسىز.
ايتا كەتەيىك, تۇلەكتەردىڭ كوپشىلىگى, اتاپ ايتقاندا 195 تۇلەك عىلىم جانە تەحنولوگيالار مەكتەبى بويىنشا جوعارى وقۋ ورنىن ءتامامداپ وتىر. ال 156 تۇلەك ينجەنەريا مەكتەبىنىڭ, 155 تۇلەك گۋمانيتارلىق جانە الەۋمەتتىك عىلىمدار مەكتەبىنىڭ تۇلەگى سانالماق. سونداي-اق ماگيسترلىك باعدارلامالار بويىنشا جوعارى بيزنەس مەكتەبىندە 64 تۇلەك, جوعارى ءبىلىم بەرۋ مەكتەبىندە 46 تۇلەك, جوعارى مەملەكەتتىك ساياسات مەكتەبىندە 48 تۇلەك, گۋمانيتارلىق جانە الەۋمەتتىك عىلىمدار مەكتەبىندە 33 تۇلەك, عىلىم جانە تەحنولوگيالار مەكتەبىندە 23 تۇلەك, ينجەنەريا مەكتەبىندە 63 تۇلەك ىرگەلى ۋنيۆەرسيتەت قابىرعاسىنان ۇلكەن ومىرگە قانات قاقتى.
سالتاناتتى راسىمدە ەلباسى قولىنان ديپلوم العانداردىڭ ءبىرى جوعارى ءبىلىم بەرۋ مەكتەبىنىڭ كوپ ءتىلدى ءبىلىم بەرۋ ماگيسترى – اسەم امانتاي. ول وسىعان دەيىن «بولاشاق» باعدارلاماسى بويىنشا 2006-2009 جىلدار ارالىعىندا ميچيگان مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىندە باكالاۆريات بويىنشا ءبىلىم العان. بولاشاقتا ءۇش ءتىلدى ءبىلىم بەرەتىن ورتالىق اشۋدى ارماندايدى.
بىلىمىمەن وزعانداردى سانامالاساق, ولاردىڭ قاتارى جىلدان جىلعا ارتىپ كەلە جاتقاندىعى قۋانتادى. ەلباسى تاپسىرماسىنا سايكەس, ۋنيۆەرسيتەت 2025 جىلعا دەيىن ستۋدەنتتەر سانىن ەكى ەسەگە كوبەيتىپ, باكالاۆرلاردى 5 جارىم مىڭعا دەيىن جەتكىزۋدى كوزدەيدى. عىلىمي جۇمىستى قارقىندى دامىتۋ ءۇشىن رھD دوكتور سانىن دا ارتتىرۋ كوزدەلگەن. وعان ەلباسى ۇستازدار قاۋىمىنىڭ قاجىرلى ەڭبەگى مەن باي تاجىريبەسىنىڭ ۇنەمى قاجەت بولاتىنىن اتاپ ءوتتى.
– جاڭارعان قازاقستاننىڭ كەلبەتى دە, جاڭا فورماتسيانىڭ ۇرپاعى دا جانە مۇنى ومىردە ىسكە اسىراتىن دا سىزدەر بولاسىزدار. سىزدەردىڭ كۇش-قۋاتتارىڭىز, باستاماشىلدىقتارىڭىز, اقىل-ويلارىڭىز بەن كرەاتيۆتى ۇستانىمدارىڭىز وتانىمىزدىڭ تابىستى دامۋىنىڭ كەپىلى سانالادى. سىزدەر وزدەرىڭىزدىڭ قايتالانباس ءومىر جولدارىڭىزدى ءجۇرىپ وتكەلى تۇرسىزدار. مەن سىزدەردىڭ ارقايسىسىڭىزدى ماقتان تۇتامىن, – دەدى قازاقستان پرەزيدەنتى.
شارا سوڭىندا مەملەكەت باسشىسى ۇزدىك ديپلومداردى تاپسىرۋ ساتىندە نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتتىڭ وقىتۋشى-پروفەسسورلار قۇرامىن جانە تۇلەكتەردى تاعى دا قۇتتىقتاپ, ولاردىڭ ءوز يدەيالارىن جەمىستى جۇزەگە اسىرۋىنا تىلەكتەستىك ءبىلدىردى.
ميراس اسان,
«ەگەمەن قازاقستان»
