IMD رەيتينگى ەكونوميكالىق بەلسەندىلىك, ۇكىمەت تيىمدىلىگى, بيزنەس تيىمدىلىگى جانە ينفراقۇرىلىم سياقتى فاكتورلاردى باعالايتىن جان-جاقتى زەرتتەۋدىڭ ناتيجەسى بولىپ تابىلادى. جىلنامادا 340 كورسەتكىش قامتىلىپ, ولاردىڭ 2/3 ستاتيستيكالىق دەرەكتەر نەگىزىندە, 1/3 – ساۋالناماعا سايكەس ەسەپتەلىنەدى.
2018 جىلعى زەرتتەۋ قورىتىندىسى بويىنشا قازاقستان رەسپۋبليكاسى 38-ورىندى يەلەندى.
2018 جىلى رەيتينگكە الەمنىڭ 63 ەلى قاتىستى. بيىل رەيتينگتى اقش باستادى. ەڭ باسەكەگە قابىلەتتى ەلدەر – بۇرىنعىسىنشا گونكونگ, سينگاپۋر, نيدەرلاند, شۆەيتساريا. تمد ەلدەرىنىڭ اراسىندا قازاقستان جوعارى ورىندا تۇر, رەسەي – 45-ورىندا, ال ۋكراينا – 49-ورىندا.
رەيتينگتەگى ورىننىڭ تومەندەۋىنە قاراماستان, ەكى فاكتور بويىنشا وڭ ۇردىستەر بايقالادى. «ەكونوميكالىق قىزمەت» فاكتورى بويىنشا قازاقستان 5 ورىنعا كوتەرىلىپ, 49-ورىندى يەلەندى. جاقسارۋ ءۇش سۋبفاكتور بويىنشا ورىنداردىڭ جاقسارۋىمەن تۇسىندىرىلەدى: «حالىقارالىق ساۋدا» – 56-ورىن (6 تارماققا جاقسارۋ), «جۇمىسپەن قامتۋ» – 26-ورىن (6 تارماققا جاقسارۋ) جانە «باعالار» – 48-ورىن (5 تارماققا جاقسارۋ). ورىنداردىڭ تومەندەۋى «ىشكى ەكونوميكا» – 46-ورىن (6 ورىنعا تومەندەۋ) جانە «سىرتقى ينۆەستيتسيالار» – 28-ورىن (10 ورىنعا تومەندەۋ) سۋبفاكتورلارىنىڭ ناشارلاۋىمەن بايقالدى.
«ينفراقۇرىلىم» فاكتورى بويىنشا ۇستانىمنىڭ 1-تارماققا 43-ورىننان 42-ورىنعا جاقسارۋى بايقالادى. جاقسارۋ ءۇش سۋبفاكتور بويىنشا ورىن الدى: «بازالىق ينفراقۇرىلىم» – 47-ورىن (8 تارماققا جاقسارۋ), «عىلىمي ينفراقۇرىلىم» – 47-ورىن (2 تارماققا جاقسارۋ), ء«بىلىم» – 29-ورىن (6 تارماققا جاقسارۋ). سونىمەن قاتار «تەحنولوگيالىق ينفراقۇرىلىم» – 49-ورىن (6 تارماققا تومەندەۋ) جانە «دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە قورشاعان ورتا» – 56-ورىن (3 تارماققا تومەندەۋ) سۋبفاكتورلارى ءالسىز بولىپ قالۋدا.
«ۇكىمەتتىڭ تيىمدىلىگى» فاكتورى بويىنشا قازاقستان 25-ورىندى يەلەندى. اتالعان فاكتور ەلدىڭ باسەكەگە قابىلەتتى ارتىقشىلىعى بولىپ ءتابىولادى. «قوعامدىق قۇرىلىم» سۋبفاكتورى بويىنشا 2 تارماققا (28-ورىن) جاقسارۋ بايقالادى. «مەملەكەتتىك قارجى» سۋبفاكتورى بويىنشا 4-ورىننان 19-ورىنعا تومەندەۋ بايقالۋدا. «بيزنەس تۋرالى زاڭناما» سۋبفاكتورى بويىنشا 6 تارماققا تومەندەۋ (28-ورىن), «سالىق ساياساتى» – 4 تارماققا تومەندەۋ (14-ورىن) جانە «ينستيتۋتسيونالدىق ورتا» – 4 تارماققا تومەندەۋ (50-ورىن) بايقالادى.
«بيزنەستىڭ تيىمدىلىگى» فاكتورى بويىنشا قازاقستان 34-ورىندى يەلەندى. اتالعان فاكتور بولىسىندە قۇرامداستاردىڭ ورىندارى تومەندەگىدەي: «ونىمدىلىك پەن تيىمدىلىك» – 42-ورىن (4 تارماققا تومەندەۋ), «ەڭبەك نارىعى» – 13-ورىن (6 تارماققا تومەندەۋ), «قارجى» – 42-ورىن (2 تارماققا تومەندەۋ), «مەنەدجمەنت پراكتيكاسى» – 29-ورىن (15 تارماققا تومەندەۋ), «قارىم-قاتىناس پەن قۇندىلىقتار» – 33-ورىن (22 تارماققا تومەندەۋ).
رەسپوندەنتتەردىڭ پىكىرىنشە, قازاقستان رەسپۋبليكاسى ەكونوميكاسىنىڭ ەڭ تارتىمدى بەس فاكتورى: ستراتەگيالىق تۇراقتىلىق پەن جاعدايدىڭ بولجامدىلىعى (57,8%), قولايلى ىسكەرلىك ورتا (55,6%), ديناميكالىق ەكونوميكا (رەسپوندەنتتەردىڭ 46,7%), سالىق سالۋدىڭ ءتيىمدى جۇيەسى (41,1%) جانە ءتيىمدى ەڭبەك قاتىناستارى (32,2%).
