استانادا ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىلدىعى قارساڭىندا «حالىق قاھارمانى», ارميا گەنەرالى ساعادات نۇرماعامبەتوۆ اتىنداعى «جاس ۇلان» رەسپۋبليكالىق مەكتەبىنىڭ جاڭا كەشەنى اشىلدى. ونىڭ اشىلۋ سالتاناتىنا ەلباسى – قارۋلى كۇشتەردىڭ جوعارعى باس قولباسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ قاتىستى.
مەملەكەت باسشىسى مەكتەپ تاربيەلەنۋشىلەرىن جاڭا كەشەننىڭ اشىلۋىمەن قۇتتىقتاعان سوڭ, قورعانىس ءمينيسترى ادىلبەك جاقسىبەكوۆ مەكتەپتىڭ وقۋ-ماتەريالدىق بازاسىمەن تانىستىردى. قارۋلى كۇشتەردىڭ جوعارعى باس قولباسشىسى 51 سىنىبى بار 4 قاباتتى وقۋ عيماراتىنىڭ اۋديتوريالارىن, 500 ورىندىق جاتاقحاناسىن, كىتاپحانا مەن وقۋ جانە ءماجىلىس زالدارىن ارالاپ كوردى. مەكتەپتىڭ اكىمشىلىك عيماراتى مەن اسحاناسى, سپورت كەشەنى دە نازاردان تىس قالعان جوق. ەلباسى سپورت كەشەنىنىڭ 16 جولاقتى, ۇزىندىعى – 25, ەنى 11 مەترلىك باسسەينىمەن, ۇستەل تەننيسى, بوكس, كۇرەس, فۋتبول زالدارى مەن اشىق اسپان استىنداعى باسكەتبول, ۆولەيبول, فۋتبول الاڭدارىمەن تانىستى. كەلەسى كەزەكتە مەكتەپ وقۋشىلارىمەن كەزدەسىپ, ولاردى ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىلدىعى قارساڭىندا اشىلعان مەكتەپتىڭ جاڭا كەشەنىمەن قۇتتىقتادى.
– بۇل ەلىمىزدىڭ بىرەگەي وقۋ ورنى ەكەنىن بىلەسىڭدەر, – دەدى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى. – مەكتەپ وسىدان 12 جىل بۇرىن, ياعني 1999 جىلدىڭ قاراشا ايىندا بولاشاق وتان قورعاۋشىلاردى تاربيەلەيتىن وقۋ ورنى رەتىندە اشىلدى. ەندى سەندەر جاڭا عيماراتتىڭ قابىرعاسىندا وقۋدى جالعاستىراتىن بولاسىڭدار. مەن سەندەردىڭ وقۋدا تابىستى بولعاندارىڭدى قالايمىن. ويتكەنى, ءبىزدىڭ بولاشاعىمىز سەندەر, جاستارسىڭدار. مەن سەندەردىڭ ارقايسىڭنان ءاسكەري قولباسشى شىعادى دەگەن سەنىمدەمىن.
ودان كەيىن مەملەكەت باسشىسى قازاقستان اسكەرى ارقاشان ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ كۇزەتىندە ەكەنىن, كەز كەلگەن ارميانىڭ جاۋىنگەرلىك قابىلەتى ول قانشا جەردەن زاماناۋي قارۋ-جاراق جانە اسكەري-تەحنيكامەن جاراقتاندىرىلسا دا ءبىرىنشى كەزەكتە مامانداردىڭ كاسىبي دايىندىعى مەن مورالدىق احۋالىمەن بايلانىستى بولاتىنىن اتاپ ءوتتى. «سوندىقتان, – دەدى ەلباسى, – ۇلاندار ءبىزدىڭ بولاشاعىمىز. ۇلاندار ەرتەڭگى كۇنى وتانىمىزدىڭ تاۋەلسىزدىگى مەن قاۋىپسىزدىگىن كۇزەتەتىن بولاشاق ءوز ءىسىنىڭ شەبەرلەرى». وسىلاي دەي كەلە, ەل پرەزيدەنتى مەكتەپ العاش قۇرىلعان كەزدەن بەرى بالالار ءۇيىنىڭ تاربيەلەنۋشىلەرى مەن تۇرمىسى تومەن وتباسىلارىنان شىققان بالالاردى وقۋعا قابىلداۋعا باسا نازار اۋدارىلىپ كەلە جاتقانىن, بولاشاقتا مەكتەپ وسىنى ءارى قاراي جالعاستىرا بەرەتىنىن ايتتى.
مەملەكەت باسشىسىمەن كەزدەسۋدە مەكتەپ تاربيەلەنۋشىلەرى ەلباسىنا العىس سەزىمدەرىن ءبىلدىردى. سونىڭ ءبىرى 7-سىنىپ وقۋشىسى ادىلەت وسپانوۆ پرەزيدەنتكە مەملەكەتتىڭ «جاس ۇلان» مەكتەبىنە جاساپ كەلە جاتقان قامقورلىعىنا, ەلىمىزدىڭ اسكەري سالاسىن دامىتۋداعى ىسىنە راحمەتىن جەتكىزدى. «ءبىزدىڭ مەكتەپتە بارلىق جاعداي جاسالعان. ءبىز سىزگە مەكتەپتىڭ وقۋ-ماتەريالدىق بازاسىن نىعايتىپ, بالالاردىڭ وقۋىنا بارلىق جاعدايدى جاساپ جاتقانىڭىز ءۇشىن العىسىمىزدى بىلدىرەمىز. قازىر بىزدە مەملەكەتتىك جانە شەت تىلدەرى, اسكەري ءتارتىپ پاندەرى تەرەڭ وقىتىلسا, ۇلانداردىڭ دەنە تاربيەسى دايىندىعىنا ەرەكشە ءمان بەرىلەدى. بولاشاقتا ءبىز شىمىر, جيناقى دا جىگەرلى بولىپ, وتانىمىزدى قورعايتىن ناعىز ەرلەر بولىپ وسەمىز», – دەدى ول.
مەكتەپتىڭ جاڭا كەشەنىنىڭ اۋماعى 24,165 شارشى مەتردى الىپ جاتىر جانە 7 پاۆيلوننان تۇرادى. بۇرىنعى عيماراتتىڭ كولەمى 14 مىڭ شارشى مەتر بولعان ەكەن. مەكتەپتىڭ جاڭا كەشەنى قورعالجىن جولى بويىندا ورنالاسقان.
پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆ ەكىنشى كەزەكتە استاناداعى باۋىرجان مومىش ۇلى كوشەسىندە ورنالاسقان جاڭا نىسان – وقۋشىلاردىڭ شىعارماشىلىق سارايىنا كەلىپ, كەشەننىڭ جاڭا زالدارى مەن بولمەلەرىن ارالاپ كوردى.
جالپى اۋماعى 60 مىڭ شارشى مەتردى الىپ جاتقان وقۋشىلار سارايى – 4 قاباتتان تۇراتىن, كوپبەيىندى, سىرت ءپىشىمى كۇردەلى عيمارات. ءبىرىنشى قاباتىندا جەڭىل اتلەتيكالىق مانەج, ەكى جاتتىعۋ زالى, ءجۇزۋ باسسەينى, مۇز ايدىنى, تەاترلىق كورەرمەن زالى, اسحانا, اكىمشىلىك جانە تەحنيكالىق ءبولمەلەر ورنالاسقان. ەكىنشىسىندە ەكسپوزيتسيا مەن تاقىرىپتىق كورمەلەردى ۇدايى ۇيىمداستىرىپ تۇرۋعا ارنالعان كورمە زالى, ينتەرنەت-ورتالىق جانە كىتاپحانا بار. ءۇشىنشى قاباتىندا باسكەتبول, كۇرەس, تەننيس زالدارى, وركەستر, بي, حور جانە دراما ۇجىمدارى ءۇشىن دايىندىق زالى, مەديتسينالىق ورتالىق ورىن تەپكەن. تورتىنشىسىندەگى 170 ورىندىق پلانەتاريدە ستەرەوسكوپتىق 3D تەحنولوگياسىن پايدالانۋ ارقىلى پانورامالىق, سفەرالىق جانە عالامشارلىق كەسكىندەمە كورسەتۋگە مۇمكىندىك جاسالعان. امفيتەاتر تۇرىندە پايدالانىلاتىن كوپبەيىندى بولمەلەر, حورەوگرافيا زالى, ساز سىنىبى, يزوستۋديا, سازدى-تەوريالىق وقۋ سىنىپتارى, تەاتر ستۋدياسى, زەرتحانا, بەينەفوتوستۋديا دا وسى قاباتتا.
ەلوردادا بوي كوتەرگەن بىرەگەي عيماراتتاردىڭ قاتارىن تولىقتىرعان وقۋشىلار سارايىندا مەكتەپ جاسىنداعى بالالار سپورتپەن جان-جاقتى اينالىسۋعا مۇمكىندىك الادى. مۇنداعى جەڭىل اتلەتيكا زالىنىڭ تريبۋنالارى – 336, مۇز ايدىنىنىڭ امبەباپ زالى – 384, باسسەين زالى 144 كورەرمەنگە ەسەپتەلگەن.
بىرەگەي عيماراتتىڭ ءبىر ەرەكشەلىگى – وندا 170 ورىندىق پلانەتاريى بار وبسەرۆاتوريا جۇمىس ىستەيدى. سونداي-اق, پلانەتاريدە كۇمبەز بەن قابىرعالارداعى ەكرانداردان مەدياماتەريالداردى كورسەتۋگە مۇمكىندىك بار. مۇندا ەلەكتر جانە راديوتەحنيكالىق زەرتحانا, كومپيۋتەرلىك تەحنيكا زەرتحاناسى, اۋە, زىمىران, كەمە ۇلگىلەرىن جاساۋ زەرتحاناسى اشىلعان.
سارايدا مۇمكىندىكتەرى شەكتەۋلى بالالار مەن ءجاسوسپىرىمدەرگە دە بارلىق جاعداي جاسالىپتى. ءماسەلەن, جەڭىل اتلەتيكا جانە دراما تەاتر زالدارىندا ارنايى كوتەرۋ قۇرىلعىلارى ورناتىلعان, باسسەيندە «دەلفين» كوتەرۋ قۇرىلعىسى بار. ياعني, عيمارات ارنايى تەتىكتەرمەن جانە پاندۋسپەن جابدىقتالعان. از قامتىلعان جانە كوپ بالالى وتباسىلاردىڭ بالالارى, جەتىم بالالار وقۋشىلار سارايىنداعى ۇيىرمەلەر مەن سەكتسيالارعا تەگىن قاتىسا الادى.
وقۋشىلار سارايى تانىمدىق, مادەني-اعارتۋشىلىق, سپورتتىق-ساۋىقتىرۋ, رەكرەاتسيالىق جانە ۇيىمداستىرۋ-ادىستەمەلىك قىزمەت اتقاراتىن استانانىڭ جەتەكشى الەۋمەتتىك, ءبىلىم بەرۋ ينستيتۋتى رولىنە يە.
عيماراتتىڭ ىشىندەگى 50 ءۇيىرمەگە ءبىر مەزگىلدە 3880 ادامنىڭ قاتىسۋىنا بولادى, الايدا, ءبىر كۇننىڭ ىشىندە ول بۇدان ءۇش-ءتورت ەسە كوپ بالا قابىلداي الادى. بالالار وسى جەردە ءجۇرىپ, كاسىبي تۇرعىدا ماماندانۋعا, شىعارماشىلىق الەۋەتىن كوتەرۋگە ءمۇمكىندىك الماق.
وقۋشىلار سارايىن ارالاعان پرەزيدەنت: «وسىنداي وقۋشىلار سارايى كوپ وڭىردە جوق. ءبىر عانا كەشەندە 50 ۇيىرمە ورنالاسقان, قالاۋىڭ بويىنشا سۋرەت, بي, مودەلدەۋ, سپورتتىق ۇيىرمەلەر, جەڭىل اتلەتيكالىق مانەج جانە وزگە دە سەكتسيالارعا قاتىسا الاسىڭ. بالالار ءوز بىلىمدەرىن ودان ءارى جالعاستىرىپ, ءوز قابىلەتتەرىن كورسەتۋ ءۇشىن نەگىز بولاتىن ءبىلىمدى وسىدان الادى. ءبىز بولاشاق ءۇشىن جان-جاقتى, مادەنيەتتى, دەنساۋلىعى مىقتى ۇرپاق ءتاربيەلەيمىز. بالالار, سەندەردىڭ بارلىعىڭا باقىت تىلەيمىن», – دەدى.
سارايداعى جاتتىعۋلار عىلىم, ونەر جانە سپورت تۇرلەرى بويىنشا ءۇش باعىتتا جۇرەدى. بولاشاقتا سەكتسيالار سانىن 100-گە دەيىن جەتكىزۋ جوسپارلانعان. وقۋشىلار سارايى جاستاردىڭ رۋحاني جانە مادەني دامۋىنىڭ ماڭىزدى ورتالىعىنا اينالماق.
داستان كەنجالين,
ءلايلا ەدىلقىزى.
-----------------------------------------
سۋرەتتەردى تۇسىرگەندەر س.بوندارەنكو, ب.وتارباەۆ.