قازاقستان • 23 مامىر, 2018

«حات قورجىن»

795 رەت
كورسەتىلدى
7 مين
وقۋ ءۇشىن
«حات قورجىن»

باتىردىڭ نەمەرەسى بالاباقشا سىيلادى

وتكەن جىلى كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى قويگەلدى اۋحاديەۆتىڭ نەمەرەسى ەرجان قويگەلدين تۋعان اۋىلىنا بالاباقشا سىيلاپ, ەل قۇرمەتىنە بولەنگەن ەدى. شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ كوكپەكتى اۋدانىنداعى جەرگىلىكتى «ورنەك» شارۋا قوجالىعىنىڭ باسشىسى بولىپ جۇمىس ىستەيتىن ول «تۋعان جەر» باعدارلاماسى مەن مەملەكەت-جەكەمەنشىك اياسىندا پرەوبراجەنكا اۋىلىندا بالاباقشا سالدى. بالاباقشا قاراۋسىز قالعان عيماراتتىڭ ورنىنا بوي كوتەرىپ, 20 ادام جۇمىسپەن قامتاماسىز ەتىلسە, 40 بالاعا مەكتەپكە دەيىنگى زاماناۋي مەكەمەدە ءبىلىم الۋعا مۇمكىندىك جاسالىپ وتىر. قازىر ەل-جۇرتى كاسىپكەرگە ريزاشىلىقتارىن ءبىلدىرىپ, ءار كەز باتالارىن بەرۋدە.

 بۇل مەكتەپكە دەيىنگى ءبىلىم بەرۋ مەكەمەسىندە وبلىس اكىمى دانيال احمەتوۆ كوكپەكتى اۋدانىنا جاساعان جۇمىس ساپارىندا بولىپ, بالدىرعاندارعا مۋزىكالىق ورتالىق سىيعا تارتقان بولاتىن.

امان بولسىن

شىعىس قازاقستان وبلىسى

ۋاقىتتى باعالاعان ۇتادى

كەيدە بىزگە بەلگىسىز ۋاقىت قويناۋىندا تىعىلىپ جاتقان ءبىر سىر بار سىقىلدى كورىنەدى. ول ءبىزدى سول ۋاقىت تىزبەگىمەن جەتەلەي بەرەتىندەي.

ەڭبەك ءدəمىن تاتپاعان دəم ءبىلىپ پە؟!

قالاي ايتىپ ۇقتىرام əڭگۇدىككە!

اينالدىرسام ۋاقىتتى اششى تەرگە,

اينالماق تەر ۋاقىتتاي مəڭگىلىككە! – دەپ قادىر مىرزا Əلي جىرلاعانداي, ءومىرىمىزدى جانداندىرىپ, تەك جاڭا بەلەستەردەن كورىنۋگە تىرىسايىق.

باقىتتى اسپاننان كۇتپەڭىز, ءəربىر كۇنىڭىزدى, ءتىپتى ءəربىر مينۋتى­ڭىزدى باقىت دەپ ەسەپتەسەڭىز بولعانى. ءوزىڭىز دە ەرەكشە ءبىر كۇيدە بولاسىز, مينۋتتار جىلدارعا اينالادى, كەيىن ءسىز ءوز ۋاقىتىڭىزدى, ءوز باقىتىڭىزدى تاباسىز. ۋاقىتتى سارالاپ پايدالاناتىن ادام عانا مىقتى. بۇل سوزىمىزگە فرانتسۋز زەرتتەۋشىسى ميشەل ءسيفردىڭ زەرت­تەۋلەرى دە دəلەل. ول جارىعى جوق, ۋاقى­تى جوق ۇڭگىردە ءبىر اي تىرشىلىك ەتكەن. سوندا ول 24 ساعاتتان جاڭىل­ماعان, اراسىندا ءبىر ەكى مينۋتتاردان قاتەلەسكەنى بولماسا, ۋاقىتتى ءدوپ باسىپ ايتىپ بەرگەن ەكەن. سوندا ۋاقىتتىڭ تەز جəنە باياۋ ءوتۋى تەك وزىمىزگە عانا قاتىستى. مىنە, ۋاقىتتىڭ كەرەمەتتىلىگى, سىرى وسىندا جاتىر. ۋاقىتتى باعالاڭىز, ول دا ءبىزدىڭ قولىمىزداعى باقىتتىڭ ءبىر ءتۇرى. قالاي بولعاندا دا جەر بەتىندەگى əركىمنىڭ تىرلىگى ۋاقىت پەن كەڭىستىككە تىكەلەي بايلانىستى. ال سامۋيل مارشاكتىڭ ايتۋى بويىنشا, كوپ ادام ءومىر ءسۇرۋ ءۇشىن ۋاقىتىنىڭ باسىم بولىگىن جۇمىس ىستەۋگە جۇمسايدى. ال قالعان بوس ۋاقىتتا بويىنداعى اۋىرتپالىقتاردان ارىلۋعا تىرىسىپ كۇن كەشەتىن كورىنەدى.

ساعىمجان جانەركە

ازاماتتاردىڭ ىستەرىن قۇپتايمىن

«ەگەمەن قازاقستان» گازەتىنىڭ 2017 جىلعى 7 قاراشاداعى سانىندا «كوشە اتاۋىن وزگەرتۋ «رۋحاني جاڭعىرۋ» ما؟» دەگەن تاقىرىپپەن مەنىڭ حاتىم جاريالانعان بولاتىن. مۇنى مەن اقجايىق اۋدانىنداعى ءوزىمىزدىڭ العاباس اۋىلدىق وكرۋگىنىڭ ورتالىعى – العاباس اۋىلىنىڭ كوشەلەرىن قايتا اتاۋ, سونداي-اق ترانسكريپتسياسىن ناقتىلاۋ مەن وزگەرتۋ جونىندەگى قوعامدىق كەڭەس شەشىمىنە جەكە پىكىرىمدى ءبىلدىرۋ ماقساتىندا جازعام. ياعني ماسەلەنىڭ مانىسىنە كوز جەتكىزبەي تۇرىپ, قوعامدىق كەڭەس تۇپكىلىكتى ۇيعارعان ەكەن دەپ ءتۇسىنىپ قالعانمىن.

الايدا بۇل سوڭعى شەشىم ەمەس, ءتيىستى كوميسسياعا ۇسىنىس ەكەنىن, ناقتى قانداي شەشىم الىنعانىنىڭ انىق-قانىعىنا بارماي, ماقالادا ارتىق كەتىپپىن. سوندىقتان كەشىرىم سۇرايمىن. قازىر بارلىق جەردە دە اتالعان ماسەلەگە بايىپتى قاراپ جاتقانى ءمالىم. ءبىزدىڭ اۋدانىمىزدا دا سولاي. ازاماتتاردىڭ وسىعان قاتىستى ىستەرىن قۇپتايمىن. باسشى-قوسشىلاردىڭ جۇرتىمىزعا بولسىن دەگەن پەيىلىن مەن دە سەزىنەمىن.

ەشقاشان بوتەن نيەتىم جوق, اۋىلىمنىڭ, اۋدانىمنىڭ وركەندەۋىنە تىلەكشىلەردىڭ ءبىرىمىن. العاباس اۋىلىنداعى كوشە اتاۋلارىنىڭ وزگەرىسسىز قالعاندىعى تۋرالى جاۋاپتى مەكەمەلەردەن تۇسىنىك الدىم.

قايسار جالعاس ۇلى

باتىس قازاقستان وبلىسى,

اقجايىق اۋدانى,

العاباس اۋىلى

ءسوز توركىنىنە ساق بولايىق

«ەۋرازيا» تەلەارناسىنداعى «پەندەمىز عوي» باعدارلاماسىنا قۇلاق تۇرسەم, ونداعى ءبىر-ەكى ماماننىڭ ءسوزى: ء«سىز سونى ءوزىڭىز ايتۋىڭىز كەرەكسىز», ء«بىز ءوزىمىز قولعا الۋىمىز كەرەكپىز» دەگەننەن جاڭىلىسپادى. وكىنىشكە قاراي, ولارعا ءتىلىمىزدى بۇرمالاپ, شۇبارلاي ايتىپ وتىرعاندىعى تۋرالى حابارعا قاتىسىپ وتىرعانداردىڭ بىردە بىرەۋى دە ەشنارسە دەمەدى. سوندا الگى ء«پىز» بەن ء«سىز» قوسىمشاسىن تىپتەن ورىنسىز قولدانىپ وتىرعاندىعىنا قىنجىلدىق. ولاردىڭ اڭگىمەسىن تىڭداپ وتىرعان بالدىرعاندار قانداي تاربيە, قانداي ساباق الادى؟ ال «قالاۋلىم» باعدارلاماسىنا قاتىسۋشىنىڭ قاي-قايسىسى بولسا دا: ء«وز وي-پىكىرىمىزدى اشىق ايتۋىمىز كەرەكپىز» دەگەندى ءجيى قايتالاۋمەن بولدى. بىردە ناقىل مەن ماقال-ماتەلدەردىڭ جازىلۋى مەن قولدانۋىن وزىمىزشە ساراپقا سالىپ وتىرعانىمىزدا, ويلاماعان جەردەن كەلە قالعان اقىن اعامىز مۇزافار الىمباەۆ:

– شىراقتارىم, كەيبىر گازەتتەر: ء«اي دەيتىن اجە, قوي دەيتىن قوجا جوق» دەپ جازادى. دۇرىسى – مۇنداعى «اجە» ءسوزى «اجا» دەپ جازىلۋعا ءتيىس. ويتكەنى «اجا» دەگەن ءسوز «اكىم» دەگەن ۇعىمدى بىلدىرەدى. بۇل جەردە تەك ۇيقاس قۋىپ «اجە» دەۋدىڭ ەشقانداي قيسىنى كەلمەيدى, – دەپ ءسوزىن جالعاپ: – بىزدە كوبىنە «حالىق ايتسا قالپى ايتپايدى» دەگەن ماتەلدىڭ «قالپى» دەگەن ءسوزىن بۇرمالاپ «قالت» دەپ كەيبىر گازەتتەر جازىپ تا, كەيبى­رەۋلەر سولاي دەپ ايتىپ تا ءجۇر. ءبىز سوناۋ ەجەلدەن ايتىلىپ كەلە جاتقان ناقىل ءسوزدىڭ ءارپىن بۇزباستان, ءوزىنىڭ باستاپقى قولدانىسىندا ايتۋعا ءتيىسپىز. ولاي بولسا بۇل ناقىلداعى باستاپقى «قالپى» دەگەن ءسوزدىڭ ۇعىمى مەن ءمانى «جالعان» دەگەندى بىلدىرەدى. وزىمىزشە تۇسپالداپ ەجەلگى دانا اتا-بابالارىمىز ايتىپ كەتكەن سوزدەرىن وزگەرتە بەرۋگە استە بولمايدى. وعان ءبىرىنشى كەزەكتە ءبىز, اقىن-جازۋشى, جۋرناليستەر ىقتيات بولۋىمىز كەرەك, – دەگەن اڭگىمەسى ءالى كۇنگە دەيىن سانامدا ساقتاۋلى, قويىن كىتاپشانىڭ سارعايعان بەتىندە جازۋلى تۇر.

سەرىكباي تۇرجان,

قازاقستاننىڭ قۇرمەتتى ءجۋرناليسى

وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى

جاستار ءبىلىمدى جانە بەلسەندى بولۋى كەرەك

«رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى اياسىندا اۋداندىق جاستار رەسۋرستىق ورتالىعىنىڭ باستاماسىمەن ماڭعىستاۋ تەحنيكالىق كوللەدجىنىڭ قولداۋىمەن جاستار ترەنينگى ۇيىمداستىرىلدى. 

ماقسات – «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىنداعى «پراگماتيزم» جوباسىنا اۋدان جاستارى تاراپىنان ءۇن قوسۋ, جاستار بەلسەندىلىگىن ارتتىرۋدىڭ جولدارىن قاراستىرۋ, بەلسەندى بولۋدىڭ قىر-سىرىن ۇيرەتىپ قانا قويماي, ولارعا باعىت بەرۋ, ءجون سىلتەۋ بولىپ تابىلادى. 

باسقوسۋدا الدىمەن جاستارمەن ەمىن-ەركىن تانىسۋ جۇمىسى, ودان سوڭ لوگيكالىق ويىندار مەن سۇراقتار قويىلىپ, بۇدان سوڭ سالاماتتىلىقتىڭ ون قادامى اتتى شەبەرلىك ساباعى ۇيىمداستىرىلدى. 

جاستارمەن جۇمىستا الدىمەن ولاردىڭ قوعام تۋرالى ويلارى مەن پىكىرلەرى تىڭدالىپ, باعىت-باعدار ايقىندالىپ, ءومىر ءسۇرۋ فورمۋلاسى, بەلسەندى بولۋ جۇيەسى جان-جاقتى تالقىلاندى. 

اينۇر اليەۆا

ماڭعىستاۋ وبلىسى 
 

سوڭعى جاڭالىقتار