ايماقتار • 22 مامىر, 2018

اقتاۋدا مۋزىكالىق-دراما تەاتر اشىلدى

2164 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

ماڭعىستاۋ مۋزىكالىق دراما تەاترى – ەلىمىزدەگى ەڭ جاس تەاترلاردىڭ ءبىرى. 2002 جىلى اقتاۋ قالاسىندا وتكەن قازاقستان جاستارىنىڭ فورۋمىنا ارنايى كەلگەن مەملەكەت باسشىسى ن.نازارباەۆقا جاستار ماڭعىستاۋدا تەاتر اشۋ تۋرالى ۇسىنىس ايتقان بولاتىن. ەلباسى تاپسىرماسىمەن 2003 جىلى 21 ناۋ­رىزدا اقتاۋ قالاسىنىڭ ورتالىعىنان بۇگىن ماڭعىستاۋلىقتار مەن تەاتر سالاسى قىزمەتكەرلەرى 15 جىلدىق مەرەيتويىن اتاپ ءوتىپ جاتقان مۋزىكالىق-دراما تەاترى اشىلدى.  

اقتاۋدا مۋزىكالىق-دراما تەاتر اشىلدى

ماماندار الدىندا تەاتر اشۋ ءۇشىن الدىمەن اكتەرلەر تابۋ ماسەلەسى تۇردى. وسى وي جە­تەگىن­دە تەاتردى قۇرىلعان كۇن­نەن بۇ­گىنگە دەيىن جەمىستى باس­قا­رىپ كە­لە جاتقان باسشى, قازاق­ستان­نىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن مادەنيەت قىز­مەتكەرى, «وداق مادەنيەتىنىڭ ۇزدىك قىزمەتكەرى», «قۇرمەت» ور­­دە­نىنىڭ يەگەرى نۇرنياز مۇقا­نوۆ ت.جۇرگەنوۆ اتىنداعى ونەر اكا­دە­مياسىنا ارنايى بارىپ, جاس تۇ­لەكتەردى جاڭا تەاترعا جۇمىسقا شا­قىردى. وقۋ ورنىن بىتىرگەن بوي­دا ماڭعىستاۋدى بەتكە العان وندىر­دەي جاس 50 اكتەر كەلە ىسكە كى­رىستى. تاجىريبەلى باسشىعا تالاپتى جاستار – اكتەرلەر مەن جاس رەجيسسەر جولىقتى. رە­جيس­سەرلىك تىزگىندى قولىنا ال­عان گۇلسينا مەرعاليەۆا اكتەر­لەر­مەن بىرگە تىنباي جۇمىس­تانىپ, ع.مۇسىرەپوۆتىڭ «قىز جى­بەك» جانە ت.الىپباەۆتىڭ «تومي­ريس» شىعارمالارىمەن ساح­نا شى­­مىل­دىعىن اشتى. قازىر تەاتر­عا جاس مامانداردىڭ قىز­مەت­كە كە­لۋى تۇراقتى سيپات الدى. جاس, جا­­­ڭاشىل, جەتىستىكتەرى مول, جوس­پار-جوبالارى كۇردەلى تەاترعا جاس­تاردىڭ قىزىعۋشىلىعى باسىم.

ون بەس جىل تەاتر ۇجىمى ءۇشىن شىنايى ىزدەنىستىڭ, قالىپ­تاسۋ­دىڭ كەزەڭى بولدى, ولار كو­رەر­مەن كوڭىلىنەن شىعۋدى باس­تى ورىنعا قويدى. كورەرمەن جۇرە­گىنە جول تابۋ قاجەتتىگى تەاتر باس­­شىلىعى مەن اكتەرلەرىنىڭ ءاربىر قويىلىمعا, ءاربىر ءسوز بەن ارە­كەتكە, ءتىپتى ساحنانىڭ تاقى­­رىپقا ساي بەزەندىرىلۋى مەن كەيىپ­­كەرلەردىڭ تارتىمدى كوس­تيۋم­­دەرىنە دەگەن تالاپتى, وزىن­دىك سىندى كۇشەيتتى. بۇگىندە الەم جانە قازاق كلاسسيكتەرىنىڭ 72 شىعارماسىن ساحنالاپ, رەسپۋب­ليكالىق, حالىق­ارالىق تەاتر بايقاۋلارىندا بىرنەشە مار­تە توپ جارىپ, جۇلدە ەن­شى­لەگەن, رەس­پۋب­ليكاداعى ۇزدىك ءۇش تەاتر­دىڭ ءبىرى سانالعان تەا­ت­ر جەتىس­تىگىندە وسى شىمىر سىن, تەگەۋرىن­دى تالاپ جانە جۇرت ال­دىنداعى جاۋاپ­كەرشىلىك پەن ساحناعا دەگەن قۇرمەت جاتىر.

جاستار ويى مەن ويناۋىنىڭ جەمىسى – 2004 جىلى ەكلەكتيكا جانرىندا ابايدىڭ 38-ءشى قارا ءسوزى جەلىسىندە ساحنالانعان «38 نەمەسە قاراقۇرت» قويىلىمى VII «شابىت» حالىقارالىق شىعار­ماشىل جاستار فەستيۆالىندە, 2009 جىلى قازان قالاسىندا تۇركى حالىقتارىنىڭ ءىح حالىقارالىق «ناۋرىز» فەستيۆالىندە, 2007 جىلى ا.س.پۋشكيننىڭ «موتسارت ي سالەري» پەساسى نەگىزىندە دايىن­دالعان «يلي موتسارت؟ يلي سالەري؟» سپەكتاكلى كاير قالا­سىندا وتكەن حالىقارالىق ەكس­پە­ريمەنتالدى تەاترلار فەس­تيۆا­لىندە, ءا.كەكىلباەۆ «شى­ڭى­راۋ» پوۆەسى بويىن­شا جا­زىل­عان درا­مالىق قويىلىم­نىڭ 2016 جىلى اقتاۋ قالا­سىندا وتكەن ء«ابىش الەمى» ءبىرىن­شى رەسپۋبليكالىق تەاتر فەستي­ۆالىندە باس جۇلدەنى يەلەنۋى – تەاتردىڭ شىعارماشىلىق تەگەۋ­رىنىنىڭ قانشالىقتى كوتەرىل­گەندىگىن ايعاقتايتىن دالەل. ال تەاتر ۇجىمى ەنشىلەگەن ال­­دىڭ­­عى ورىندار مەن ارناۋلى جۇل­­دەلەردى سانامالاپ جاتۋدىڭ ءوزى ارتىق. 2006 جىلى اتالمىش ونەر ورداسىنا بەلگىلى اكتەر نۇر­­مۇحان ءجانتوريننىڭ ەسىمى بەرىلۋى – ماڭعىستاۋلىقتاردى ءبىر مە­رەيلەندىرسە, اكتەرلەردى قانات­تاندىرا ءتۇستى. تەاترلىقتار جۇرت­شىلىققا تەك ساحنادا قويى­لىم ۇسىنۋمەن عانا شەكتەلمەي, ءوڭىردىڭ, ەلىمىزدىڭ مادەني-قوعامدىق ومىرىنە بەلسەنە ارالاسىپ, ءتۇرلى دەڭگەيدەگى الۋان شارالاردىڭ بەل ورتاسىنان تابىلاتىندىعىمەن دە قۋانتادى.

تەاتر جۇمىسى تەك ساحناداعى اكتەرلەردىڭ قىزمەتىمەن عانا شەكتەلمەيدى, ۇجىم اياسىندا كيىم, اياق كيىم جانە اعاش تسەح­تارى, گريمدەۋ, رەكۆيزيت, كوس­تيۋمدەر بولىمدەرى, قويى­لىم جانە كوركەمدەۋ بۋتافور تسەحى, جارىق بەرۋ جانە دىبىس تسەحى دەگەن سان-ساپات بولىم­دەر ەڭبەك ەتىپ, قويىلىم مازمۇ­نى­نىڭ ءوز دەڭگەيىندە اشىلۋىنا سانداعان ادامدار مىگىرسىز جۇمىلۋدا. ماڭعىستاۋ تەاترى عيماراتىنىڭ كەڭ قاناتتى جۇمىسقا تارلىق ەتىپ, كەي جاعدايلاردا مۇمكىندىكتى شەكتەپ قوياتىنىنا قاراماستان, ۇجىم ءوزارا ۇيىمشىل, الدىنا قوي­عان ماقساتقا جەتۋ جولىندا جۇدىرىقتاي جۇمىلا تۇسەدى.

ن.ءجانتورين اتىنداعى ماڭ­عىستاۋ وبلىستىق مۋزىكا­لىق-دراما تەاترى 15 جىلدىق مەرەيتويىن سالتاناتتى جاعدايدا اتاپ ءوتتى. «تەاتر الەمى» شاراسىندا تەاتر ۇجىمى قىزىل كىلەممەن ءجۇرىپ وتسە, بەلگىلى اكتەرلەرگە ارنايى ماراپاتتار تابىستالدى. ون بەس جىلدىق تاريحتان سىر شەرتەر كورمە جاساقتالىپ, بەلسەندى, شەبەر اكتەرلەردىڭ كىتابى جارىق كوردى.

سالتاناتتى شارادا تەاتر جۇ­مىسىن جوعارى باعالاعان ماڭ­­عىستاۋ وبلىسىنىڭ اكىمى ە.توع­جانوۆ ۇجىمعا سۋ جاڭا اۆتوبۋس­تى سىيعا تارتىپ, مەملەكەتتىك «رۋ­حاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى اياسىندا بيىل قىركۇيەك ايىندا قازاقستاننىڭ حالىق ءارتىسى, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەا­تى ن.ءجانتوريننىڭ 90 جىل­دىق مەرەيتويى اياسىندا كاس­پي جا­عالاۋى ەلدەرىنىڭ II حالىق­ارا­لىق تەاتر فەستيۆالىن وتكىزۋ جوس­پار­لانعانىن جەتكىزدى.

گۇلايىم شىنتەمىرقىزى,
«ەگەمەن قازاقستان»

ماڭعىستاۋ وبلىسى

سوڭعى جاڭالىقتار