فوتو: زينايدا اشىمقىزى
مىسالى, ەكى جىلعا سوزىلعان ۇزىلىستەن كەيىن كاسىپورىن 2016 جىلى جۇمىسىن قايتا باستاپ كوردى. سول كەزدە زاۋىت باسشىلىعى 50 جارتىلاي ۆاگوننىڭ جەكە كاسىپورىنعا ساتىلعانىن, ارقايسىسىنىڭ قۇنى 10 ميلليون تەڭگە تۇراتىن 135 جارتىلاي ۆاگون جاسالىپ دايىن تۇرعانىن حابارلاعان-دى. زاۋىت جۇمىسى بىردە توقتاپ, بىردە ءجۇرىپ جۇمىس ىرعاعى بۇزىلا بەرگەن سوڭ جۇمىسشىلار دا ەڭبەكاقىلارىن ۋاقتىلى الماعان كۇندەر بولدى, ءبىرازى ۋاقىتشا ەڭبەك دەمالىسىنا جىبەرىلگەن-ءدى.
ايتا بەرسەك, ودان كەيىنگى ارالىقتا دا تالاي كىدىرىستەر كوپ بولدى. جۋىردا وبلىس اكىمى بولات باقاۋوۆ باق وكىلدەرىمەن سۇحباتىندا:
– زاۋىت ەكى جىل توقتاپ تۇردى. جۇمىسىن جۇرگىزۋ ءۇشىن ۇكىمەت باسشىسى باقىتجان ساعىنتاەۆقا جۇگىندىك. ناتيجەسىندە 18 ملرد تەڭگە قاراجات ءبولىندى. وتكەن جىلى 170 ۆاگون قۇراستىرىلسا, بيىلعى ەكى ايدا 200 ۆاگون شىعارىلدى. قازىر كاسىپورىن ءۇش اۋىسىمدىق جۇمىس رەجىمىنە كوشكەن. ءتورت اۋىسىمعا شىعۋعا دا جاعدايى بار. جوسپارعا سايكەس 2000-نان استام ۆاگون شىعارۋ ءۇشىن قارجى جەتكىلىكتى,– دەپ جاعىمدى جاڭالىقتى جەتكىزدى.
تاياۋدا ءبىز دە ەكىباستۇزعا بارىپ, ب.باقاۋوۆ ايتقان كاسىپورىن جۇمىسىمەن تانىسىپ قايتتىق. بىراق العاشقى جىلدارى ءوزىمىز كورگەن جاڭا تەحنولوگيالار سەرپىنى ازايىپ قالعانداي, كاسىپورىن ءىشى جۇتاڭداۋ كورىندى. بۇرىن كەلگەنىمىزدە جۇمىستار اۆتوماتتى تۇردە قايناپ, كەيبىرىن روبوت-تەحنيكالاردىڭ «قولدارى» جاسايتىن ەدى.
– روبوتتارىڭىز قايدا كەتكەن؟– دەپ سۇراپ جاتىرمىز.
– ولار قازىر جوق...–دەگەن قىسقا جاۋاپ الدىق.
قىمبات تەمىر پلاتفورمالاردا ۆاگون تابانىن جاساپ جاتقان جۇمىسشىلاردى كوردىك. بۇل قالىڭ تابان تەمىر قۇيمالارى رەسەيدەن جەتكىزىلەدى. جاسىل تۇسكە بويالعان دايىن جاڭا ۆاگوندار رەلسكە ءتۇسىپ بىرىنەن سوڭ ءبىرى قابىلداۋ ورىندارىنا كەتىپ بارادى. ارينە ءبىر كورگەندە وتاندىق ءوندىرىس دەپ قۋانىپ تا قالاسىڭ.
كاسىپورىن ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى بەرىكباي ءامىرجانوۆتىڭ ايتۋىنشا, قازىر اۋىر تەحنيكالار, كونتەينەر تاسۋعا جارايتىن تەمىر جول پلاتفورماسىن دا جاساۋدى قولعا الا باستاپتى.
– بيىل 270 پلاتفورمالى ۆاگونعا تاپسىرىس كەلدى. قازىر كۇنىنە 5 ۆاگون جاسالسا, الدا تاۋلىگىنە 10 ۆاگون قۇراستىرۋ جوسپارى بار. جۇمىس ءۇش اۋىسىمدا جۇرۋدە, 300-دەي جۇمىسشىمىز بار. ءبىر ۆاگوننىڭ قۇنى 15 ميلليون تەڭگە. قۇرال-جابدىقتار, بولشەكتەرى رەسەيدەن اكەلىنەدى. ۆاگوندار 50 پا-
يىز رەسەيلىك, 50 پايىز وتاندىق بولشەكتەردەن قۇراستىرىلادى,– دەيدى ول.
دەگەنمەن اشىق جانە جابىق تۇردەگى جۇك ۆاگوندارىن جاسايتىن ءوندىرىس ورنىنىڭ الداعى ۋاقىتتا تۇراقتى جۇمىس ىستەيتىنىنە ءالى دە بولسا ەشكىم كەپىلدىك بەرە المايدى. جۇك ۆاگوندارىنا سۇرانىس ارتسا, تاپسىرىس كوبەيسە عانا كاسىپورىن جۇمىسى تۇراقتانادى. كاسىپورىن ىسكە قوسىلعالى جەرگىلىكتى جەردە ۆاگون قۇراستىراتىن قۇرال-جابدىقتاردىڭ, شويىن قۇيمالاردىڭ جوقتىعىنان ءوندىرىس كىدىرىپ قالا بەرەدى. شويىن قۇيما تۇعىرلار قىتاي, رەسەي ەلدەرىندە شىعارىلادى. كاسىپورىننىڭ زاۋىتتى سالۋ كەزىندە بانكتەن العان 3 ملرد تەڭگە نەسيەسى, وعان قوسا جەتكىزىلگەن تاۋار ءۇشىن العان تاعى 5 ملرد تەڭگە قارىزى دا بار. ب.ءامىرجانوۆ بىزگە كورسەتكەندەي, قالىڭ تابان پلاتفورمالار, باسقا دا بولشەكتەر ءالى دە رەسەيدەن جەتكىزىلۋدە.
بيىل جۇمىسشىلار 2400 ۆاگون قۇراستىرۋى ءتيىس. كاسىپورىندا «قازاقستان تەمىر جولى» ۇلتتىق كومپانياسىمەن ارادا ۇزاقمەرزىمدى كەلىسىمدەر جاسالۋدا. ۇلتتىق كومپانيا 1600 جارتىلاي ۆاگونعا كەپىلدى تاپسىرىس بەرىپتى. جەكە تاپسىرىس بەرۋشىدەن تۇسكەن سۇرانىسقا ساي 70 اشىق ۆاگوندار دا جاسالۋدا. تاعى ءبىر جاڭالىعى, جۇك تاسىمالدايتىن جارتىلاي جابىق ۆاگونداردىڭ جۇك كوتەرۋ قۋاتى ارتتىرىلعان, جوندەۋگە دەيىنگى قولدانىلۋ ارالىعى دا ۇزارتىلىپتى.
كومپانيانىڭ باس ديرەكتورى سۇيىندىك قۋاندىقوۆتىڭ ايتۋىنشا, بۇدان باسقا «قازتەمىرترانس» جشس – 800, «برك-ليزينگ» كومپانياسى – 1300, «GE Logistics» كومپانياسى 300 جۇك ۆاگونىنا تاپسىرىس بەرىپتى. كاسىپورىننىڭ قايتا ىسكە قوسىلۋىنا مەملەكەتتىك باعدارلاما اياسىندا ليزينگتىڭ ءبولىنۋى دەمەۋ بولىپ تۇر. تاپسىرىس بەرۋشىلەر قازاقستان دامۋ بانكى ارقىلى نەسيە الىپ, سول قاراجاتقا ەكىباستۇزدان ۆاگوندار الا الادى.
وبلىس اكىمى ب.باقاۋوۆتىڭ ەكىباستۇزداعى «بوگاتىر ترانس» جشس جۇك ۆاگوندارىن رەسەيدەن ەمەس, ەكىباستۇزدىڭ وزىندە جاسالاتىن كاسىپورىننان الۋى كەرەك دەگەنى بار ەدى. بىراق بۇل ماسەلەدە كاسىپورىندا جاسالاتىن ۆاگونداردىڭ ەرەكشەلىكتەرى, باعاسى بويىنشا اقپاراتى بار كوممەرتسيالىق ۇسىنىس جاسالۋى قاجەت ەكەن. سوندا عانا ۆاگونداردى رەسەيدەن الۋ-الماۋ تۋرالى ماسەلە ءتۇيىنى شەشىلەدى.
فاريدا بىقاي,
«ەگەمەن قازاقستان»
ەكىباستۇز
