پارلامەنت سەناتىنىڭ توراعاسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ءوزىنىڭ كىرىسپە سوزىندە ەلىمىزدى ىلگەرىلەتۋگە باعىتتالعان باعدارلامالاردىڭ تابىستى جۇزەگە اسۋى بانك جۇيەسىنىڭ ءتيىمدى جۇمىسىمەن تىعىز بايلانىستى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. دەگەنمەن, سەنات باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, «بۇگىنگى كۇننىڭ وزىندە بانك مەنەدجمەنتى كۇردەلى وزگەرىستەردىڭ قىسىمىنا توتەپ بەرە الماي, جاڭا قارجىلىق ءداۋىردىڭ تالاپتارىنا ساي دەڭگەيىن كورسەتە الماعانى وكىنىشتى». بۇل ءوز كەزەگىندە ەكونوميكالىق جۇيەنىڭ تۇراقتىلىعىنا تەرىس اسەر ەتىپ, حالىقتىڭ قارجى ينستيتۋتتارىنا دەگەن سەنىمىن السىرەتە ءتۇستى.
ق.توقاەۆ مەملەكەت باسشىسىنىڭ قاڭتار ايىنداعى جولداۋىندا قارجى سەكتورىنا سەرپىلىس قاجەت ەكەنىن اتاپ كورسەتكەنىن ەسكە سالدى. ەلىمىزدىڭ قارجى جۇيەسىن رەتتەيتىن نەگىزگى قۇرىلىم – ۇلتتىق بانكتىڭ الدىنا ەكىنشى دەڭگەيدەگى بانك جۇيەسىنىڭ جۇمىسىن قاداعالاۋمەن قاتار, بانك پورتفەلىنىڭ جاعدايىن ساۋىقتىرۋ مەن بەرىلگەن يپوتەكالىق قارىزدار ماسەلەسىن شەشۋ مىندەتى قويىلدى. سونىمەن قاتار, پرەزيدەنت بانكتەردىڭ پورتفەلدەرىن «ناشار» نەسيەلەردەن تازارتىپ, بانكتەردەن قاراجاتتى شىعارۋدى توقتاتۋ جونىندە وتە ورىندى تالاپ قويدى.
ەلىمىزدىڭ بانك سەكتورىن مەملەكەتتىك قولداۋ تۋرالى ايتا كەلىپ, سەنات توراعاسى ۋاقتىلى قابىلدانعان شارالار ناتيجەسىندە بانك سالاسىنداعى جاعداي ءبىرشاما تۇراقتالىپ, زاڭدى جانە جەكە تۇلعالار سالىمدارىنىڭ ساقتالۋىن قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك جاسالعانىن اتاپ ءوتتى. ق.توقاەۆ بۇل رەتتە, مەملەكەتتىك قارجى رەسۋرستارىنىڭ ەسەبىنەن مۇمكىندىگى تومەن بانكتەرگە قولداۋ كورسەتۋ جونىندەگى ءماجبۇرلى شارالاردىڭ سوڭى وسى بولارىنا ءۇمىت ارتتى. «مۇنداي ساياسات كەيبىر بانكتەردىڭ مەملەكەتتىڭ قولداۋىنا يەك ارتىپ, قارجى سالاسىنداعى ادىلەتتى باسەكەلەستىكتىڭ بۇرمالانۋىنا جول بەرۋمەن قاتار, بانك سەكتورى جۇمىسىنىڭ تۇراقتىلىعى مەن بەدەلىنە تەرىس اسەر ەتەدى», - دەدى ول.
ق.توقاەۆ ۇلتتىق بانكىنى قارجى جۇيەسىندەگى تاۋەكەلدەر مەن وسى سالاداعى پايدا بولۋى مۇمكىن قۇرىلىمدىق تۇيتكىلدەرگە الدىن الا باعا بەرە وتىرىپ, بانك سالاسىندا ىقتيمال قاۋىپ-قاتەرلەردى باسقارۋدىڭ ۇتىمدى مودەلىن قالىپتاستىرۋعا شاقىردى. «بانك جۇيەسىنىڭ قارجىلىق تۇراقتىلىعىنا كەدەرگى كەلتىرەتىن ءالسىز تۇستاردى الدىن الا انىقتاۋعا باسىمدىق بەرۋىمىز قاجەت. بۇل قارجى سالاسىن رەتتەۋ مەن قاداعالاۋ جۇيەسىن زاڭنامالىق تۇرعىدان ودان ءارى جەتىلدىرە ءتۇسۋدى تالاپ ەتەدى», - دەدى ول. پارلامەنت ءوز كەزەگىندە ۇلتتىق بانكتىڭ قارجى سالاسىن رەتتەۋ مەن قاداعالاۋدى ودان ءارى جەتىلدىرۋ جونىندەگى باستامالارىن قولداۋعا دايىن.
پارلامەنت جوعارعى پالاتاسىنىڭ باسشىسى ءتيىستى زاڭدارعا تۇزەتۋلەر ەنگىزۋ ارقىلى ەكىنشى دەڭگەيدەگى بانكتەردىڭ يەلەرى مەن اكتسيونەرلەرىنىڭ جاۋاپكەرشىلىگىن ارتتىرىپ, بانك اكتسيونەرلەرىنە جانە ولارمەن بايلانىسى بار تۇلعالارعا نەسيە بەرۋگە زاڭمەن شەكتەۋ قويۋ كەرەك. بۇل ءوز كەزەگىندە بانك اكتيۆتەرىن شىعارىپ اكەتۋگە توسقاۋىل قوياتىن بولادى.
ق.توقاەۆتىڭ پىكىرىنشە, حالىقتىڭ قارجىلىق ساۋاتتىلىعىن ارتتىرۋ جۇمىسىن جەتىلدىرۋ ماڭىزدى بولىپ وتىر, ويتكەنى, قاراپايىم تىلدەگى قارجى سالاسىنداعى اقپاراتتىڭ جەتىسپەۋشىلىگى ازاماتتار تاراپىنان ءتيىمسىز شەشىم قابىلداۋعا اكەپ سوقتىرۋدا. قارجىلىق قىزمەتتەر ءتۇرىنىڭ كوبەيۋى, ولاردىڭ كۇن ساناپ كۇردەلەنۋى, الاياقتىق تاسىلدەردىڭ, قارجى پيراميدالارىنىڭ ءورىس الۋى كەزىندە بۇل شارالاردىڭ ماڭىزى زور.
ۇلتتىق بانكىنىڭ توراعاسى دانيار اقىشەۆ سەناتورلار الدىندا بايانداما جاساپ, بانك سەكتورىنىڭ قىزمەتىن جەتىلدىرۋ ماقساتىندا قارجى رەتتەۋشىسى جۇزەگە اسىرعان شارالار تۋرالى جان-جاقتى حاباردار ەتتى.
شاراعا قاتىسۋشىلار الدىندا ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى تيمۋر سۇلەيمەنوۆ, «اتامەكەن» ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسى باسقارما توراعاسىنىڭ ورىنباسارى, قازاقستان قارجىگەرلەر اسسوتسياتسياسىنى كەڭەسى توراعاسىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى يۋليا ياكۋپباەۆا, ەۋروپا قايتا قۇرۋ جانە دامۋ بانكىنىڭ قازاقستانداعى كەڭسەسىنىڭ اگريس پرەيمانيس, ستراتەگيالىق باستامالار ورتالىعىنىڭ اعا ارىپتەسى ولجاس قۇدايبەرگەنوۆ ءسوز سويلەدى.
پىكىرسايىسقا سەنات دەپۋتاتتارى بىرعانىم ءايتىموۆا, مۇحتار جۇماعازيەۆ, سەرىك جاقسىبەكوۆ, داۋرەن ادىلبەكوۆ, باقتىباي شەلپەكوۆ, ناريمان تورەعاليەۆ, عۇمار دۇيسەمباەۆ, ءماجىلىس دەپۋتاتى ومارحان وكسىكباەۆ قاتىستى.
تالقىلاۋدى قورىتىندىلاي كەلىپ, سەناتتىڭ قارجى جانە بيۋدجەت كوميتەتىنىڭ توراعاسى ولگا پەرەپەچينا پارلامەنتتىك تىڭداۋ قارجى سەكتورىن «قايتا جاڭعىرتۋ» تۋرالى مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىن ىسكە اسىرۋعا ۇلەس بولۋى ءتيىس ەكەنىن اتاپ ءوتتى. مۇددەلىلىك تۇرعىسىنداعى تالقىلاۋ بارىسىندا ۇزاق مەرزىمدى ءوتىمدى بولۋعا زارۋلىك, اكتيۆتەردىڭ ساپاسىنا, قورلاندىرۋ مەن نەسيەلەۋ اراسىنداعى الشاقتىق, بيزنەستىڭ قارجىلاندىرۋعا بالاما تاڭداۋدىڭ ازدىعى, قابىلدانعان شارالاردىڭ رەتتەۋشىلىك ىقپالىنا تالداۋدىڭ جوقتىعىنى قاتىستى وزەكتى ماسەلەلەر بەلگىلەندى. بۇل ماسەلەلەردى شەشۋ, و. پەرەپەچينا ايتقانداي, ۇسىنىمدار جوباسىندا كورىنىس تاۋىپ وتىر. ول ۇسىنىستار ءالى دە پىسىقتالىپ, ءتيىستى مەملەكەتتىك ورگاندارعا جىبەرىلەتىن بولادى.
