«ەگەمەن قازاقستاننىڭ» ارنايى جوباسى: جاسامپازدىق جەمىستەرى
جيىرما جىلدىڭ ىشىندە اتقارىلعان يگى ىستەردىڭ ارقاسىندا ءاربىر ءوڭىرىمىز وزگەرىپ, ءومىرىمىز جاقسارىپ كەلەدى. «ەگەمەن قازاقستان» گازەتى وسىنداي وركەندى وزگەرىستەردى بەينەلەيتىن ماتەريالداردى تۇراقتى جاريالاپ تۇرادى.تومەندە اقمولا وبلىسى, اقكول اۋدانىنان فوتورەپورتاج بەرىلىپ وتىر.
اقكول – اقشاعالالى كولدىڭ عانا ەمەس, تىرشىلىك اتاۋلىنىڭ تۇتقاسىنا بالانعان اق تىلەكتەردىڭ ايدىنىن اسپەتتەيتىن قاستەرلى ۇعىم. جاقسىلىقتىڭ جەتەگىندەگى بابالارىمىز نۋ قاراعايلى, سۇلۋ قايىڭدى, مولتىلدەگەن ءمولدىر كولى بار وسىناۋ ءوڭىردى اقكول اتاعان ەكەن. قايتەرسىڭ, كوپ جىلدار اۋدان اتاۋى الەكسەەۆكا بولىپ اقتاڭداقتانىپ تۇردى. تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ ارقاسىندا اقكولىمىز قايتا ورالدى. اۋداننىڭ ارعى-بەرگى تاريحىن, جەتىستىكتەرىن جىپكە ءتىزىپ بىتىرە الماسپىز. ءبىر بىلەرىمىز, بۇل ولكەنىڭ ءانى مەن سانىنە, «گاككۋلەتكەن» تىرشىلىگىنە قول سوقپايتىن ادام جوق. ءومىر ءانىن شىعارۋشى دا, شىرقاۋشى دا, ابىرويىن اسقاقتاتۋشى دا قاراپايىم ءارى جايدارمان كوڭىلدەگى – اقكولدىكتەر.
بۇگىنگى قازاقستاننىڭ كۇرە جولى – «استانا-بۋراباي» التى جولاقتى اۆتوبانىنىڭ بويىنداعى اقكول قالاسىنا حالىق قاھارمانى, ارميا گەنەرالى, تاۋەلسىز ەلىمىزدىڭ تۇڭعىش قورعانىس ءمينيسترى ساعادات نۇرماعامبەتوۆ اتىنداعى سالتاناتتى كوشەمەن كىرىپ كەلگەندە بويىڭىزدى ۇلتىمىزدىڭ عالامات رۋح قۋاتى بيىكتەتىپ, جانىڭىز جادىراپ سالا بەرەتىنى حاق. گەنەرالداردىڭ ەڭ جوعارى شەنىندەگى ساعادات اعامىز وسىندا تۋعان! ەل قۋانىشىنا ۇنەمى ورتاقتاسىپ جۇرەدى.
جالپى, اقكول تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ عاقليا تاراۋلارىنا وزىندىك تاڭبا قالدىرىپ كەلە جاتقان قۇت مەكەن دەسە بولعانداي. مۇندا «قازسات» جۇيەسىندەگى عارىشتىق باسقارۋ ورتالىعى ورنالاسقان. مۇندا تاريحي قىسقى ازيادانىڭ ءۇش دۇركىن جەڭىمپازى الەكساندر چەرۆياكوۆ تۇرادى. وسى قاراشانىڭ ورتا شەنىندە تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىز, ۇلت كوشباسشىسى ن.ءا.نازارباەۆپەن 20 جىلدىق مەرەيتويىمىزدىڭ قۇرمەتىنە وتكىزىلگەن تىكەلەي تەلەباياندا اقمولا وبلىسى بويىنشا ازات اۋىلىنداعى زامانالىق «SC Food» جشس ەكسپورتتىق باعىتتاعى ەت ءوندىرىسى كەشەنىنىڭ تانىستىرىلىمى وتكىزىلدى. الىسقا قۇلاش سەرمەگەن اۋىلعا مەملەكەتتىڭ قولداۋىمەن اقش-تان 539 قۇناجىن, اۆستراليادان 407 باس اسىل تۇقىمدى ءىرى قارا جەتكىزىلدى. ءدال وسىنداي جوبا «نوۆورىبينسكي ك» جشس-ىندە دە جۇزەگە اسىرىلۋدا. شارۋاشىلىق ءاۋ باستا فرانتسۋز سەلەكتسياسىنداعى «وبراك» تۇقىمدى 347 باس ءىرى قارا ساتىپ السا, الداعى كەزدە ونىڭ سانى 3-4 مىڭعا جەتەدى دەپ جوسپارلانۋدا. وسى ورايدا, اتا-بابالارىمىز مالدىڭ باسىن ساناماعان دەگەندى باسشىلىققا العانمەنەن, ارقا توسىندەگى قاراوزەك اۋىلىندا 11 تۇيەنىڭ ماڭ-ماڭ باسىپ جۇرگەنى تالاي جايدان دەرەك بەرەدى دەپ ويلايمىز.
نەگىزىندە اۋىل شارۋاشىلىعى ەكونوميكامىزدىڭ تۇراقتى دا تابىستى, باسىم باعىتتاعى سالاسى ەكەندىگىن قايتالاپ جاتپايىق. اقكولدىك ديقاندار بيىل 124 مىڭ گەكتار ەگىستىكتىڭ جالپى ءتۇسىمىن 176 مىڭ تونناعا جەتكىزدى. بۇل بىلتىرعى كورسەتكىشتەن 2,2 ەسە ارتىق. گەكتار بەرەكەسىن 20 تسەنتنەردەن اسىرعاندار تابىس كوزىن ىلعال ساقتاعىش تەحنولوگيامەن بايلانىستىرادى. بيىل 113 مىڭ گەكتاردى قامتىعان وزىق ءادىستىڭ ارقاسىندا اقكولدىكتەر بارلىق شىعىنداردىڭ 3 ەسە ازايعاندىعىن ەسەپتەپ وتىر.
بۇل اۋداندا كەمباعال, كەمتارمىن دەپ ايتاتىندار نەكەن ساياق. «قوي ۇستىنە بوزتورعاي جۇمىرتقالاماسا دا» تاۋەلسىز ەلدىڭ ازاماتى ءارقاشان الدىن ويلايتىنىن باعامدايمىز. وسى اۋداننىڭ اكىمى اسقاربەك ۇيسىنباەۆ بۇعان دەيىن بۇلاندى اۋدانىن باسقارعانىندا اۋدان ورتالىعىندا قازاق مەكتەبى جوق ەدى, ونى اشتى. اقكولگە كەلسە تاعى دا سول جاعداي. ونى دا اشتى.
اقكول ءالى دە الدا بولا بەرەتىنىنە سەنىمدىمىز.
ارنايى بەتتى دايىنداعان «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىنىڭ اقمولا وبلىسىنداعى مەنشىكتى ءتىلشىسى باقبەرگەن امالبەك.