قانشا بۋىن جەتكىنشەكتى ىزگىلىككە تاربيەلەگەن سول تەنتەك قوجانىڭ ءدال قازىر دە وسى ءبىر ميسسيادان تيتتەي جىراق كەتپەي, كەرىسىنشە, قايىرىمدى ىستەردىڭ «باسى-قاسىندا ءجۇرۋى» قۋانتتى. ءبىزدىڭ ءسوز ەتپەگىمىز – استانا قالاسى جاستار تەاترى ساحناسىندا قويىلعان «كوزىمە ءبىر كورىنسەڭ, بالا عاشىق...» سپەكتاكلى جايىندا. اتالمىش قويىلىم ارقىلى تەاتر ۇجىمى ارنايى اكتسيا ۇيىمداستىرىپ, ءبىر كۇندىك تابىسىن تولىعىمەن مەديتسينالىق كومەككە مۇقتاج بالدىرعانداردىڭ ەمىنە اۋداردى.
بالالاردىڭ سۇيىكتى جازۋشىسى بەردىبەك سوقپاقباەۆتىڭ «مەنىڭ اتىم – قوجا» پوۆەسىنىڭ جەلىسى نەگىزىندە ساحنالىق نۇسقاسىن جاساپ, كورەرمەنگە ۇسىنعان رەجيسسەر نۇرقانات جاقىپباي بۇل تۋىندىسىندا نەگىزگى نىساناعا نوستالگيا, ياعني ساعىنىش جانرىن الىپتى. باس كەيىپكەر – سول باياعى وزىمىزگە ەتەنە تانىس قوجا. قويىلىمنىڭ نەگىزگى يدەياسى قوجانىڭ جانارعا دەگەن العاشقى پاك ماحابباتى اياسىنان ءوربيدى. سپەكتاكل اسەرلى ليريكالىق اۋەن اياسىندا كوڭىل تۇكپىرىندەگى بالالىق شاققا, بالا ماحابباتقا دەگەن اياۋلى سەزىم – ساعىنىش سازىن جىر ەتەدى.
قويىلىمنىڭ كوركەمدىك قۋاتىن بايىتىپ, ساعىنىش سەزىمىن ساۋلەلەندىرىپ, سپەكتاكلگە سۇلۋلىق ۇستەپ تۇرعان نەگىزگى بەينەلەۋشى قۇرال – ءان. ياعني سپەكتاكلدىڭ باسىم بولىگىندە ءان شىرقالادى. بۇل – رەجيسسەردىڭ وزىندىك قولتاڭباسى. ۇلى اقىن ابايدان باستاپ, 60-70 جىلدارداعى بەلگىلى حالىق كومپوزيتورلارىنىڭ اندەرىن قويىلىمنىڭ نەگىزگى لەيتموتيۆى ەتىپ العان سۋرەتكەر, وسى ارقىلى ءار كورەرمەننىڭ كوڭىل تۇكپىرىندە بۇعىپ جاتقان اياۋلى ارماندارى مەن ءمولدىر مۇڭىنا ورتاقتاسادى, جۇرەكتەرىنە جول تاۋىپ, وتكەن كۇندەر مەن بۇگىنگىنىڭ اراسىنا ساعىنىشتان بوي كوتەرەر سەزىم كوپىرىن ورناتۋعا تالپىنادى. ساعىنىش, العاشقى ماحابباتتى اڭساۋ, نوستالگياعا قۇرىلعان اتالمىش قويىلىم كوپشىلىك كورەرمەن تاراپىنان زور ىقىلاسقا يە بولىپ, استانالىق جاستار تەاترى ساحناسىندا ۇزدىكسىز قويىلىپ كەلە جاتقان رەپەرتۋارداعى سۇرانىسقا يە سپەكتاكلدەردىڭ ساناتىندا.
راسىمەن دە, بارلىعىمىز بالا بولدىق, ارقايسىمىزدىڭ ىشىمىزدە بۇعىپ جاتقان ءبىر-ءبىر قوجا بار. قوجا بولىپ وينادىق, قوجا بولىپ ويلاندىق, قوجا بولىپ وكپەلەدىك, قوجا بولىپ قۋاندىق, قوجا بولىپ عاشىق بولدىق... سوندىقتان دا بۇل شىعارما ءاربىرىمىز ءۇشىن ىستىق. بالالىق شاعىمىزدىڭ بالعىن ساتتەرىندەي اياۋلى. مۇنى رەجيسسەر دە جاقسى تۇسىنەدى جانە ول سەزىمدى بارىنشا نازىك يىرىمدەرگە قۇرىپ, نوستالگيالىق نوتالاردا بەدەرلەۋگە تىرىسادى. سول سەبەپتى دە ساحناعا ءبىر ەمەس, بىرنەشە قوجانى شىعارادى. ءار قوجا – جەكەلەي ەرەكشەلىك يەسى بولا تۇرا, ءبىرى باستاعان اڭگىمەنى ەكىنشىسى ءىلىپ اكەتە ءجۇرىپ, قوجانىڭ ءبىرتۇتاس مىنەز تابيعاتىن تۋدىرادى. داۋرەن سەرعازين, بەكجان كەرىمباەۆ, ازامات ەسقۇلوۆ, ەربول تىلەۋكەنوۆ, مەيىرعات امانگەلدين, شىڭعىس جاقىپباي سىندى اكتەرلەر الدىڭعى پلانعا كەزەك-كەزەك شىعادى جانە شىعارماداعى قوجانىڭ وزىمەن-ءوزى سويلەسىپ, وزىنە-ءوزى كەيتىنى سياقتى, ءبىر-بىرىمەن تىلدەسەدى. ءسويتىپ جارماق كەيىپكە تۇسكەن اكتەرلەر ساحنادا قوجانىڭ سان ءتۇرلى مىنەزىن موزايكاشا قۇراستىرىپ, مۇسىندەپ شىقسا, ەندىگى ءبىر ساتتە قوجا جايلى قىزىقتى اڭگىمەنى بايانداپ وتىرعان اڭگىمەشىگە دە اۋىسىپ جۇرە بەرەدى.
سپەكتاكلدە قوجادان بولەك, ەستە قالاتىن ەرەكشە بەينە – اكتەر نۇرلىبەك تولەگەننىڭ كەيىپتەۋىندەگى سۇلتان ءرولى. ساحناگەردىڭ سۇلتان بەينەسىن ساراپتاۋداعى مىنەز ەرەكشەلىكتەرى, كەيىپكەرىن كومەديالىق پلاندا كورسەتۋدەگى ءساتتى شەشىمدەرى كوڭىلگە قۇرمەت ورنىقتىرادى. سول سەكىلدى جانار – عازيزا مۇقان, قالامقاس مەليسوۆا, جانتاس – جانداۋلەت باتاي مەن نۇربەك ادىلبەك, ميلات – اينۇر راحيپوۆا, اجە – ماحاببات مادعۇلوۆا, جۇماعۇل – ەلدوس شايكەنوۆ, داۋلەت – داۋرەن سەرعازين مەن ايسۇلتان جاليەۆ, مايقانوۆا اپاي – ديانا سماعۇلوۆا سىندى ساحناگەرلەر ويىنى دا ءوز ەرەكشەلىكتەرىمەن ادەمى اسەر سىيلادى.
قويىلىمداعى وقيعانى انمەن ۇتىمدى ارلەۋ جانە فورمالىق ىزدەنۋدەگى توسىن تاپقىرلىقتارمەن قاتار, رەجيسسەر ەڭبەگىنىڭ تاعى ءبىر ەستە قالعان تۇسى – ستسەنوگرافيا. مۇندا اۋىز تولتىرىپ ايتارلىق دەكوراتسيا جوقتىڭ قاسى. رەجيسسەر ارنايى ستسەنوگراف ماماننىڭ كومەگىنە جۇگىنۋدى قاجەت دەپ ساناماپتى. بىراق بۇدان قويىلىمنىڭ كوركەمدىك ساپاسى استە تومەن تۇسكەن جوق, كەرىسىنشە, وزگە ساحنالىق تۋىندىلارعا ۇقسامايتىن وزىندىك ەرەكشەلىكتى ەنشىلەگەنىن بايقاۋعا بولادى. ساحنالىق بەزەندىرۋدەگى سىرعىمالى كىشكەنە ۇيلەر, ات ەسەبىندەگى جىلجىمالى ۇزىن ورىندىق – سپەكتاكلگە ەرەكشە دەم بەرىپ, كوتەرىڭكى كوڭىل-كۇي سىيلايدى. سىرعىمالى تاقتا مەن جىلجىمالى پارتالار, سىڭعىرلاعان قوڭىراۋ ءۇنى – بارلىعى دا اسا يلانىمدى ءارى ۇتىمدى شىققانىن اتاپ وتكىمىز كەلەدى.
وسىنداي ەرەكشەلىكتەرى ارقىلى كوڭىل تۇكپىرىنە بەرىك بەكىگەن قويىلىم كورەرمەنىن دە بەيجاي قالدىرمادى. ارقايسىسى ءوزىنىڭ بالداۋرەن بالالىق شاعىنا ەستەن كەتپەس ساياحات جاساپ, ۇمىتىلماس اسەرمەن تەاتردان تارقاستى.
نازەركە جۇماباي,
«ەگەمەن قازاقستان»
