20 ناۋرىز، 2018

كولىك مىنگەن كوبەيدى

212 رەت كورسەتىلدى

قازىر اۆتوكولىك ساتىپ الۋمەن ەشكىمدى تاڭعالدىرا المايسىڭ. ءالى اتقا ءمىنىپ كورمەگەن بالالار مەن جاستارعا دەيىن ءبىر-ءبىر جەڭىل كولىكتىڭ يەسى اتانىپ جاتىر. بۇل جەردە نازار اۋداراتىن ماسەلە كولىك ساتۋ ءىسىنىڭ جىلدان-جىلعا قارقىن­داي ءتۇسۋى. مۇنىڭ ءوزى ءبىرىنشى كەزەكتە حالىق ءال-اۋقاتىنىڭ جاقسارا تۇسكەندىگىنىڭ بەلگىسى بولسا كەرەك.

«قازاۆتوپروم» اۆتوكولىك كاسىپ­ورىندارى وداعى ءباسپاسوز قىزمەتىنىڭ مالىمدەۋى بويىنشا، مىنە وسىمەن 12 اي قاتارىنان ەلىمىزدەگى اۆتوكولىك ساتۋ ءىسى وسكەن ۇستىنە وسە تۇسۋدە. ماسە­لەن، ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ قاڭتار، اقپان ايلارىندا عانا رەسمي ديلەر­لەر 7 195 اۆتوكولىك ساتىپ ۇل­گەرگەن. بۇل كور­سەت­كىش وتكەن جىل­دىڭ وسى مەرزى­مىندەگىدەن 48،2 پايىز­عا ارتىق. قازاق­ستان­دىقتار وسى مەرزىم­دە جەڭىل كولىك ساتىپ الۋعا 170 ملن دوللار قار­جى­سىن جۇم­ساعان. بۇل كورسەتكىش وتكەن جىل­دىڭ وسى مەرزىمىندەگىدەن 49،3 پايىزعا كوپ.

سونىڭ ىشىندە سوڭعى اقپان ايىنىڭ ەكپىنى قاتتى بولىپ وتىرعان كورىنەدى. بۇل ايدا قازاقستاندىقتار 4 066 كولىك ساتىپ العان. بۇل كورسەتكىش وتكەن جىلدىڭ وسى مەرزىمىندەگىدەن 58،4 پا­يىزعا ارتىق. قازاقستاندىقتار اقپان ايىندا كولىك ساتىپ الۋعا 96،1 ملن دوللار قارجىسىن جۇمساعان.

ءبىزدىڭ ويىمىزشا، قازاقستان­داعى كولىك ساتىپ الۋ ماسەلەسىنىڭ الەۋ­مەت­تىك-ەكونوميكالىق مانىنەن مەنتا­ليتەت­تىك-پسيحولوگيالىق ءمانى دە كەم ەمەس سەكىلدى. «جىلقى قۇلاعىنىڭ جەلىگى بولادى» دەيتىن قازاق اتتان اۋىسىپ، اۆتوكولىككە وتىرعالى بەرى دە وسى جە­لىك­تەن ارىلماي كەلەدى. جالپى، توي مەن كولىكتى قازاقتىڭ ستيحياسى دەپ ايتۋعا بولادى. ناق وسى ەكەۋىنە كەل­گەندە قازاق اقشاسىن ايامايدى. ءتىپ­تى اقشاسى جوق بولعان جاعدايدىڭ وزىن­دە كرەديتكە بەلشەسىنەن كىرسە دە، ناق وسى ەكى ماسەلەنى شەشۋدە «ەرەكشە باتىل­دىق» تانىتا الادى.

ەلىمىزدەگى اۆتوكولىك ساتىپ الۋ ءىسىنىڭ ەكونوميكانىڭ ءوز دامۋ قارقىنىنان بىرنەشە ەسەلەي اسىپ تۇسە وتىرىپ قارىشتاپ العا باسۋىن وسى جاعدايمەن دە تۇسىندىرۋگە بولاتىنداي. ءيا، حالىق كوڭىلىنىڭ دارقاندىعى، ەرتەڭگى كۇندى ويلاۋدا ناقتى ەسەپكە جۇگىنبەيتىندىگى، ءبىر ەسەپتەن العاندا، اسابالار مەن انشىلەردىڭ، سونداي-اق جەڭىل كولىك ساتۋ ديلەرلەرىنىڭ باعىن باسقالارعا قاراعاندا باسىم ەتىپ تۇر-اق. ارينە تويدىڭ بولا بەرگەندىگى، كولىكتەردىڭ ساتىپ الىنا بەرگەندىگى جاقسى. بۇل فاكتور دا ەكونوميكانىڭ قوزعاۋشى كۇشتەرىنىڭ بىرىنە اينالا الادى. تەك ءبىر وكىنىشتىسى، ۇيلەنىپ الىپ ءۇيسىز جۇرگەندەر، كولىك ءمىنىپ الىپ كۇيسىز جۇرگەندەر دە از ەمەس.

ارينە ەلىمىزدەگى كولىك ساتۋ ءىسىنىڭ سونشاما قارقىندى العا باسۋىنىڭ سىرىن باسقا فاكتورلار اياسىندا دا قاراستىرۋعا ءتيىستىمىز. ماسەلەن، ۇكى­مەتتىڭ ەلىمىزدەگى اۆتوكولىك ءوندى­رىسىنىڭ دامۋىنا جاساپ جاتقان قامقورلىعى، جاڭا كولىك ساتىپ الۋشىلاردى جەڭىل­دىكتى كرەديتتەرمەن قامتۋى، جەڭىل كولىككە دەگەن قاجەتتىلىكتىڭ ارتۋى، جانار-جاعارماي باعاسىنىڭ قول­جەتىم­دىلىگى دەگەن ماسەلەلەردى دە ۇمى­تۋعا بولمايدى. دەگەنمەن ەلىمىز­دە جەڭىل كولىكتىڭ كوبەيۋىنىڭ ەڭ باس­تى سەبەبىنىڭ ءبىرى رەتىندە حالىقتىڭ الەۋمەتتىك جاعدايىنىڭ جاقسارىپ كەلە جاتقاندىعىن تاعى ءبىر ەسكە الا كەتكەنىمىز ءجون سەكىلدى.

سونىمەن ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ قاڭ­تار-اقپان ايلارىندا ەل رىنوگىندا ساتىلعان اۆتوكولىكتەردىڭ 4 084-ءىن (56،8 پايىزىن) شەتەلدىك كولىكتەر، 3 111-ءىن (43،2 پايىزىن) قازاقستاندىق اۆتوزاۋىتتاردىڭ ونىمدەرى قۇراعان. ەندى كولىكتەردىڭ وتىمدىلىگى جاعىنان كەلسەك، ءبىرىنشى ورىندا رەسەيلىك Lada جەڭىل اۆتوكولىگى تۇر ەكەن. ەكى ايدىڭ ىشىندە 1 692 ادام وسى اۆتوكولىكتى ساتىپ العان. مۇنان كەيىنگى ورىن جاپوننىڭ Toyota اۆتوكولىگىنىڭ ەنشىسىنە تيگەن. ونى 1 453 ادام ساتىپ العان. ءۇشىنشى ورىنعا وزبەكتىڭ Ravon جەڭىل اۆتوكولىگى شىققان. ونى 1 003 ادام قالاعان. مۇنىڭ ءوزى قازاقستان مەن وزبەكستان اراسىنداعى ساۋدا-ەكونوميكالىق ىن­تى­ماقتاستىقتىڭ ارتا تۇسكەندىگىنىڭ جار­قىن ءبىر كورىنىسى بولسا كەرەك.

ال ەندى كولىك ساتاتىن اۆتوديلەر­لەر ماسەلەسىنە كەلسەك، ءبىرىنشى ورىن­دى بۇرىنعىداي بيپەك اۆتو-ازيا اۆتو حولدينگى يەلەنىپ كەلەدى. قازاق­ستاننىڭ اۆتوكولىك ساتۋ رىنو­گىنىڭ 30 پايىزى ءبىر عانا وسى حولدينگكە تيەسىلى. ەكىنشى ورىن رىنوكتىڭ 18،7 پايىزىنا يەلىك ەتەتىن كمك Astana Motors كومپانياسىنىڭ ەنشىسىندە.

مۇندا وسكەمەندىك بيپەك اۆتو-ازيا اۆتو حولدينگىنىڭ قارا ءۇزىپ العا ءتۇسۋىنىڭ سەبەبى تۇسىنىكتى. ول ءارى اۆتو­كولىك ساتۋمەن ءارى اۆتوكولىك شى­عارۋ­مەن اينالىسادى. وسى رەتتە تاۋەلسىز ەلىمىزدىڭ اۆتوكولىك نارىعى قالىپتاسا باستاعان كەزدەن بەرى جۇمىس ىستەپ كەلە جاتقان ءارى نارىعى اۋقىمدى سانالاتىن الماتىدا پايدا بولعان كمك Astana Motors كومپانياسىنىڭ ءالى كۇنگە دەيىن دۇرىس ءبىر جەڭىل اۆتوكولىك ءتۇرىن قۇراستىرا الماي، نەگىزىنەن الىپساتارلىقپەن شەكتەلىپ قالعاندىعى وتە وكىنىشتى.

سۇڭعات ءالىپباي،
«ەگەمەن قازاقستان»

سوڭعى جاڭالىقتار

9 سۋ قويماسى سالىنادى

ەكولوگيا • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار