ماقتانادى, ماقتايدى, مۇنىڭ نە دەسەڭ عايباتتايدى. بۇگىندە ماقتانشاقتاردىڭ كوبەيگەنى سونشا, ولاردى بىرنەشە توپقا ءبولىپ, جىكتەۋگە دە بولادى.
ءبىرىنشى توپقا نە ىستەسە دە سونى جۇرتقا جاريا ەتەتىندەر جاتادى. كولىگىنە اقاۋ كەلتىرگەن ادامدى كەشىرە سالعانىن ايتىپ, جاقسى ءىس ءبىتىردىم دەپ جازادى. جەتىمدەر ۇيىنە بارىپ قايىرىمدىلىق جاساسا, بالالارعا سىيلىق بەرىپ جاتقانىن, مەشىتكە بارسا ناماز وقىعانىن سۋرەتكە تۇسىرتكىزىپ, ونى جاريالايدى. كىتاپ جازسا, ونىڭ مازمۇنى مەن ساپاسى تۋرالى پىكىر قالىپتاسپاي جاتىپ, ادامزاتتىڭ ءومىرىن وزگەرتەتىن جاڭالىق جاساعانداي ماقتاۋ كۇتەدى. جۇرتقا كوردىڭدەر مە مەن قانداي كەرەمەت ءىس تىندىردىم دەگىسى كەلەتىندەي.
ەكىنشى توپقا تانىمالدىعى مەن ابىرويى جوعارى ادامداردى تانيتىندىعىمەن ۇپاي جينايتىندار كىرەدى. جاعىمپازدانا ءجۇرىپ, الگى ادامنىڭ قابىلداۋىنا جازىلادى, قوعامدىق شارادا بولسا, امالىن تاۋىپ جانىنان تابىلادى دا, بىرگە تۇسكەن سۋرەتىن فەيسبۋككە سالىپ, مىنا كىسىمەن ارنايى جولىعىپ, پالەن ۋاقىت سويلەستىك, تۇگەن ماسەلەنى تالقىلادىق دەپ جازا قويادى. ايتپاعى – مەنىڭ كىممەن ارالاساتىنىمدى كوردىڭدەر مە؟
بىرەۋدىڭ اۋزىمەن ماقتاناتىندار ءۇشىنشى توپتى قۇرايدى. ەگەر الدەكىم «ۇلتقا قىزمەت ەتىپ ءجۇر», «قازاق ءتىلىنىڭ دامۋىنا زور ۇلەس قوسۋدا», «مىقتى تەلەجۇرگىزۋشى», ء«بىلىمى تەرەڭ ەكونوميست» دەگەن باعا بەرسە, ونى مىندەتتى تۇردە الەۋمەتتىك جەلىدە بولىسەدى, كىتاپ جازسا سوعان ەنگىزەدى. جاساعان ەڭبەگى ءۇشىن اقى السا, يا بولماسا حالىق ءۇشىن ءتيىمدى بولىپ كورىنگەن باستاماسى ءۇشىن مەملەكەتتەن تاپسىرىس السا, ول ادام ۇلتقا, ەلىمە قىزمەت ەتتىم دەپ ايتا الا ما؟ ءتىپتى سولاي بولعان كۇننىڭ وزىندە دە پاراساتتى ادامنىڭ «ۇلتقا قىزمەت ەتۋدەمىن» دەپ ءوز-وزىنە باعا بەرۋى قانشالىقتى ورىندى؟
سوڭعى كۇندەرى وقىرمانى كوپ ونەر قايراتكەرلەرىنىڭ قالىپتان تىس جازبالارى كوزىمىزگە ءجيى ءتۇسىپ ءجۇر. وزدەرى ءورىستىلدى بولسا دا, ءبىر جازباسى ويلاماعان جەردەن قازاقشا بولىپ شىعادى. ءبىر-ەكى اۋىز ءسوز ەمەس, كولەمدى جازبا. ادەتتە ىشكەن-جەگەنىن جانە قىدىرعانىن جازاتىن بۇل ادامدار كەنەت وزدەرىنە جات تىلدە بازبىرەۋدى ماقتاي جونەلەدى. تۋعان جىلىن, جەرىن, قاي مەكتەپتە وقىعانىن, كىمنەن العىس حات العانىن, «دارىن» سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى جانە «بولاشاق» باعدارلاماسىنىڭ ستيپەندياتى ەكەنىن جازا كەلىپ, سوڭىندا ءوز ءىسىنىڭ شەبەرى, كەرەمەت مامان دەگەن جارنامالىق سوزدەرمەن اياقتايدى. ماقتاۋ ءسوزدىڭ جازىلۋ سيپاتىنا مۇقيات قاراساق, ماداقتالىپ وتىرعان ادامنىڭ جازۋ ستيلىنە وتە قاتتى ۇقسايدى. ياعني ءوزىن-ءوزى ماقتاپ جازىپ, ونى بەدەلى جوعارى ادامدارعا جاريالاتادى. ماقتانگەرشىلىكتىڭ ءۇشىنشى توبىنداعى بۇل ادامدار وسى امالدارى ارقىلى كوردىڭدەر مە جۇرت مەن تۋرالى نە دەپ جاتىر دەپ مەڭزەگىسى كەلەتىندەي. بۇل توپتاعى ماقتانشاقتاردىڭ جاعىمپازدىقتى قاتار الىپ جۇرەتىنىن دە اڭعارۋعا بولادى. قاشان كورسەڭ ەلدىڭ ءبارىن اعام, ۇستازىم, ۇلگى تۇتار تۇلعام دەپ كوپشىك قويۋدان, ەلگە ءسوز ارناعاندا «حالقىم» دەپ سويلەۋدەن شارشامايدى. اعا, كوكە, جاكە دەپ جۇرت الدىندا ماقتاپ, ارتىنان جەكە وتىنىشتەرىن ءبىلدىرىپ جۇرگەندەردىڭ دە تالايىن كوردىك. زامانىڭ تۇلكى بولسا, تازى بولىپ شال دەگەن ناقىلدى ءوز پايداسىنا بۇرمالاعان بۇل توپ جۇگى اۋىر تەرەڭ ءبىلىم مەن ەرەن ەڭبەكتەن باس تارتىپ, ارزان ايلانى امال ەتكەنىن بىلەر مە ەكەن؟
ءتورتىنشى توپتا ءوزىنىڭ اينالادا بولىپ جاتقان وقيعالارعا «قوسقان» ۇلەسىن اسىرا باعالايتىندار جۇرەدى. مىسالى, ەلباسى ءبىر سۇحباتىندا ەسكەرتكىشتەرگە قاتىستى سۇراققا مارك اۆرەليدىڭ سوزىمەن جاۋاپ بەرگەن بولاتىن. ەرتەسىنە ءبىر جىگىت فەيسبۋكتە مەملەكەت باسشىسىنىڭ ءسوزىن جازاتىندار مەنىڭ جازبالارىمدى وقىپ تۇرادى ەكەن, ويتكەنى مەن اۆرەليدىڭ سول ءسوزى تۋرالى الدىڭعى جىلى جازعانمىن دەپ سالدى. سوندا مارك اۆرەليدىڭ نە ايتىپ, نە ىستەگەنى تۋرالى دەرەكتەر جالعىز ول ادامنىڭ كىتاپحاناسىندا تۇر ما ەكەن؟ تانىمال ادامنىڭ ۇلاعاتتى سوزدەرىن كوزى اشىق ادامداردىڭ كوبى بىلەدى ەمەس پە؟ ءيا, شىنىمەن دە كەزدەيسوقتىق بولىپ, پرەزيدەنت ءسوزىن جازاتىندار الگى ادامنىڭ جازباسىن وقىعان بولار. بىراق ول بۇعان قالاي سەنىمدى بولا الادى؟ وزىمشىلدىگى جوعارى, ەگوتسەنتريستىك كوزقاراستاعى مۇنداي ادامدار وزدەرىنە سىرت كوزبەن قاراي الار ما ەكەن؟
ءبىر قىزىعى, ەگەر وسى ادامدارعا قىلىقتارى ماقتانشاقتىق ەكەنىن بەتكە باسساڭ, ويلانباستان كورە الماۋشىلاردىڭ قاتارىنا قوسادى. ماقتانشاقتىقتىڭ بۇل تۇرلەرى نە سەبەپتى بۇرىس ەكەنىن ابايدىڭ ناقىل سوزدەرىنە بارماي-اق ءتۇسىندىرىپ كورەلىك. قيتۇرقى امالدارمەن حالىق الدىندا ۇپاي جيناپ, جاساندى وبراز جاساعاندار ءوز ءىسىن دۇرىس بىلمەي جاتىپ, جۇرتقا اقىل ايتقاندى جاقسى كورەتىنى بار.
ارزان بەدەلدىڭ ارقاسىندا ءتۇرلى دەڭگەيدەگى كاسىپكەرلەرمەن جانە لاۋازىمدى تۇلعالارمەن جولىعىپ, «تەندەر» بەرۋىن سۇرايدى. ەگەر اكىم-قارالار مەملەكەتتىك تاپسىرىس بەرە قالسا, سول اكىمدى جانە ول باسقارىپ وتىرعان ءوڭىردى جۇرگەن جەردە جارنامالايدى, بىرەۋ-مىرەۋ تيىسە قالسا, ونىمەن ەرىنبەي ايتىسادى. ماقتانۋدان كەلگەن بەدەلدى بۇدان دا وتكەن قاتىگەز امالدارعا پايدالاناتىندارى دا بار. بىرەۋدى داتتايدى, سىنايدى, سويتەدى دە تاماعىن ءىشىپ, سىيلىعىن العان سوڭ, 180 گرادۋسقا بۇرىلىپ, قايتا ماقتايدى.
دارحان ومىربەك,
«ەگەمەن قازاقستان»
