تارتىستى وتكەن تالقىلاۋلار

ءبارىن دە ءوز باسىمنان كەشكەن سوڭ ەشتەڭە دە ۇمى­تىلمايدى. سوناۋ… ەگەمەندىك تۋرالى دەكلاراتسيا قابىل­دانعان جىلدار­دان بەرگى بار­لىق وقيعا كوز الدىمدا. سول كەزدەردەن بەرى ءۇزىلىسسىز دەپۋتات بولىپ كەلە جاتقان مەن عانا بولعاندىقتان, ءبارىن دە ايتىپ بەرە الامىن. شۋ دەگەننەن وسى دەكلاراتسيانى قابىل­داۋ كەزىندە قىزۋ تالاستار, قاتتى ايقاستار ورىستەدى. دەكلاراتسيادا قابىلدانعان ماسە­لە­لەر­دىڭ كەيىنگى تاۋەلسىز مەملەكەتىمىز ءۇشىن ءمانى وتە زور بولدى. ۇلكەن داۋ “قازاقستان – ۇلتتىق مەملەكەت” دەگەن اتاۋدان باستال­عان ەدى. سوسىن “قا­زاقستان مەملەكەتى – ۋنيتارلى, ءبىرتۇتاس ەل” دەگەن, قازاق­ستاندا پرەزيدەنت قازاق حال­قىنىڭ وكىلى بولۋى كەرەك جانە “قازاق­ستان­نىڭ مەملەكەتتىك ءتىلى – قازاق ءتىلى” دەگەن ءما­سە­لەلەر قات­تى پىكىر­تا­لاس­تار, داۋلار تۋدىردى. اسىرەسە, ءتا­ۋەلسىزدىك تۋ­رالى زاڭ قابىل­داعاندا وسى ماسەلەلەردىڭ اي­نالاسىندا ءۇل­كەن پىكىرسايىستار بولدى. جان الىپ, جان بەرىسكەن ساتتەردى باستان كەشتىك. سول كەزدە دەپۋتاتتار كورپۋ­سىندا بۇ­رىنعى بيلىك ورىن­دارىندا, پارتيا, كومسومولدا قىزمەتتەردە ءجۇرىپ, يمپە­ريالىق يدەو­لو­گيا­نى ءاب­دەن سىڭىرگەندەر مەن كاسىپ­ورىن­داردىڭ ءورىستىلدى باس­شى­لارى – “قىزىل ديرەكتورلار” كوپ بولدى. ولاردىڭ كوبى “ۇلتتىق” دەگەندى ءتىپتى ەستىپ كورمەگەن سە­كىلدى, جاندارى ءتۇر­شىگىپ, وسى سوزگە كوپ قارسىلىق تا­نىتتى. ءبىزدىڭ “ۇلتتىق مەملەكەت” دەپ ايتقانىمىز ولارعا تۇسىنىكسىز ءتا­رىزدى كورىندى جانە ونى ءتۇسىندىرۋ دە وڭايعا ءتۇس­پەدى. “قاي­داعى ۇلت­تىق مەملەكەت”, “بۇل ۇلت­شىلدىق, ون­داي­عا جىبەرمەيمىز”, ء“بىز تەك قانا ازا­ماتتىق قوعام قۇرۋىمىز كەرەك, ەشقانداي ۇلت­تىق مەملەكەت دەگەن بولمايدى” دەپ شاپ­شىپ, ءبىزدى ايىپتاپ “نە دەگەن سۇم­دىق, مۇنى شىعارىپ وتىر­عان­دار ۇلتشىلدار” دەپ داۋرىقتى. سوندايدا – قازاق­ستان­داعى نەگىزگى حالىق قازاق ەكەنىن, باس­قا حالىقتاردىڭ وزدە­رىنىڭ ۇلت­تارى بار ەكەنىن, ماسەلەن, ورىستاردىڭ نەگىزگى ۇلتى رەسەيدە, نەمىستەردىڭ ۇلتى گەرمانيادا ەكەنىن ءتۇ­سىن­دىردىك. ال بۇل جەردەگى تۇ­را­تىن قازاق ۇلتى دا, باس­قالار – ءار ۇلتتىڭ وكىل­دەرى. ولار كوپ بو­لۋى, از بولۋى مۇمكىن, بىراق ءبارىبىر بۇلار باسقا ۇلتتاردىڭ وكىل­دەرى نەمەسە دياسپوراسى ەكەنىن تەوريالىق جاعىنان دالەل­دەپ, بۇلتارتپاۋ كەرەك بولدى, سولاي جاسادىق تا. جابايحان ءابدىلدين, اكادەميك.