اقتوبە قالاسى – ەلىمىزدەگى ءىرى مەگاپوليستەردىڭ ءبىرى. وبلىس ورتالىعىندا 400 مىڭنان استام حالىق تۇرادى. وعان جۇزدەگەن مەكەمەلەر مەن ۇيىمداردى, كاسىپورىنداردى قوسىڭىز. وسىنشاما تۇرعىنى بار, ءوندىرىستى شاھاردى جىلۋمەن جانە ىستىق سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ وتە كۇردەلى شارۋا. بۇل وڭىردە التى اي قىس بولاتىنىن ەسكەرسەك, بۇل جۇمىستىڭ جاۋاپتىلىعى, ءسىرا ارتا ءتۇسەتىنى بەلگىلى. قالالىقتاردىڭ قىستا قىسىلماۋىنىڭ نەگىزى كوپ جاعدايدا جازداعى اتقارىلعان شارۋالارعا تاۋەلدى ەكەنى دە راس. قالانى جىلۋمەن جانە ىستىق سۋمەن قامتاماسىز ەتەتىن «ترانسەنەرگو» اكتسيونەرلىك قوعامىنىڭ ديرەكتورى ءماجيت بەكمەەۆپەن اڭگىمەمىزدىڭ جىلۋ بەرۋ ماۋسىمىنا دايىندىقتان باستالۋى دا سوندىقتان.
– قازىرگى كەزدە ءبىزدىڭ اكتسيونەرلىك قوعام 207 شاقىرىم ماگيسترالدى جانە تاراتۋشى جەلىلەرىن, 22 قازاندىق, 9 سورعى ستانساسى, 79 توپتىق جىلۋ بەكەتتەرىن پايدالانا وتىرىپ, قالانى جىلۋمەن جانە سۋمەن قامتاماسىز ەتۋدە. كاسىپورىندا قالىپتاسقان جۇمىس داعدىسى بۇل مىندەتتى ويداعىداي ورىنداۋدىڭ نەگىزگى العىشارتى بولىپ تابىلادى. جەلىلىك اۋدانداردىڭ قالىپتى جۇمىس ىستەۋىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن كاسىپورىندا ارنايى ەلەكتر شارۋاشىلىعى, گاز قىزمەتى, قازاندىقتىڭ ىشكى گاز جەلىلەرىن كۇتىپ-قاراۋ جانە جوندەۋ, جىلۋ جەلىلەرى جانە ەڭبەك قورعاۋ جانە قاۋىپسىزدىك تەحنيكاسى بولىمشەلەرى قۇرىلعان. قازاندىقتار جابدىعىن جەدەل باسقارۋ ءۇشىن ءتاۋلىك بويى ديسپەتچەرلىك قىزمەت جۇمىس ىستەيدى.
بيىل جوسپارعا سايكەس 6,6 شاقىرىم جىلۋ جەلىلەرى جوندەلدى. ونىڭ ىشىندە, بيۋدجەت قاراجاتى ەسەبىنەن 558,5 ملن. تەڭگەگە 2,8 شاقىرىم جىلۋ جەلىلەرى جاڭعىرتىلدى. تاريفتەردە كوزدەلگەن قاراجات ەسەبىنەن 130,1 ملن. تەڭگەگە 2,89 شاقىرىم جىلۋ جەلىلەرى كۇردەلى ءجوندەۋدەن وتكىزىلدى. بۇدان باسقا «ترانسەنەرگو» اق اقتوبە قالاسىن 2010-2012 جىلدارى جىلۋمەن جابدىقتاۋ جۇيەسىن دامىتۋ, جاڭعىرتۋ جانە جەتىلدىرۋ بويىنشا ينۆەستيتسيالىق باعدارلاما ازىرلەدى. ول تاريفتەردە كوزدەلگەن قاراجات ەسەبىنەن جۇزەگە اسىرىلادى. وسى باعدارلاما بويىنشا 2011 جىلى ۇزىندىعى 0,93 شاقىرىم جىلۋ جەلىلەرى جاڭعىرتىلدى. اعىمداعى ءجوندەۋ جوسپارىنا ءسايكەس بيىل 200,4 شاقىرىم جىلۋ جەلىلەرى, جىلۋ كامەرالارىندا 8197 دانا ىسىرمالار تەكسەرىلدى, 79 ەلەۆاتور تورابى, 22 قازاندىق, 9 سورعى ستانساسى اعىمداعى جوندەۋدەن ءوتكىزىلدى. ءبىز جىلۋ مەن ىستىق سۋدى تۇتىنۋشىلارىمىزعا كىدىرىسسىز جەتكىزىپ تۇرمىز. كوپ جاعدايدا ۇيلەرىندە جىلۋ مەن ىستىق سۋ بولماسا ءبىزدى جازعىرا باستايدى. ال, مۇندا كوندومينۋيمدار مەن پاتەر يەلەرى كووپەراتيۆتەرىنىڭ سالاقتىعى ەسكەرىلە بەرمەيدى. مۇنى اقتالۋ ءۇشىن ايتىپ وتىرعانىم جوق, شىندىعى دا سولاي.
– جىلۋ بەرۋ ماۋسىمىنا تياناقتى ءازىرلەنگەندەرىڭىز بايقالادى. وسى اتقارىلعان جۇمىستاردىڭ ساپاسى قانداي, التى اي قىس بويى ۇزدىكسىز جىلۋ بەرۋگە كەپىلدىك بەرە مە؟
– ءبىزدىڭ جۇمىستا اتۇستىلىككە جول بەرۋگە بولمايدى. بۇل كەيىن ۇلكەن اپاتتارعا سوقتىرادى, باسى ارتىق شىعىنعا باتىرادى. ەڭ باستىسى, تۇرعىنداردىڭ ءبىزدىڭ قىزمەتىمىزگە دەگەن سەنىمىنە سەلكەۋ تۇسىرەدى. مۇنداي جاعداي بولماس ءۇشىن «اقتوبە جەو» اق-مەن بىرلەسىپ تىعىزدىق پەن بەرىكتىككە جىلۋ جەلىلەرى گيدراۆليكالىق سىناقتان وتكىزىلدى. گيدراۆليكالىق سىناق ناتيجەسىندە ماگيسترالدى جانە ىشكىكۆارتالدىق جىلۋ جەلىلەرىنىڭ ءالسىز جەرلەرى انىقتالىپ, ولار ۋاقىتىلى قالپىنا كەلتىرىلدى. «كازاحەنەرگوەكسپەرتيزا» اق ساراپتاۋ ۇيىمى جىلۋمەن جابدىقتاۋ نىساندارىنىڭ ياعني, 22 قازاندىق, 9 سورعى ستانساسى, 207 شاقىرىم جىلۋ جەلىلەرىنىڭ ازىرلىگىنە كەشەندى تەكسەرۋ جۇرگىزدى, اكتىلەر راسىمدەلىپ, ساراپتاما قورىتىندىسى الىندى. قالا اكىمىنىڭ شەشىمى بويىنشا شاھاردى جىلىتۋ ماۋسىمى 1 قازاننان باستالدى. بۇگىنگى تاڭدا جۇمىس ىستەپ تۇرعان جانە رەزەرۆتەگى بارلىق جابدىق قانداي دا جۇكتەمە كوتەرۋگە ءازىر. قازاندىقتاردىڭ كۇزگى-قىسقى كەزەڭدە ۇزدىكسىز جۇمىس ىستەۋى ءۇشىن «قازترانسگازايماق» اق وبلىستىق فيليالىمەن كولەمى 14719,8 مىڭ تەكشە مەتر گاز جەتكىزۋگە شارت جاسالدى. 64 قازاندى جۋ جانە سىعىمداۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلدى. بارلىق قازاندىقتاردا قازاندار جۇمىسشى, سىناما قىسىممەن گيدراۆليكالىق سىناقتان وتكىزىلدى, قازانداردا ساقتاندىرۋ كلاپاندارى رەتتەلدى. مامانداندىرىلعان ۇيىم 22 قازاندىقتا ءتۇتىندىكتەردى, جەلدەتۋ ارنالارىن تەكسەردى. تولىق كولەمدە رەلە قورعانىسى جانە اۆتوماتيكا قۇرىلعىلارىن, ءوجا قۇرالدارىن, ەلەكتر ستانسالارى جانە جەلىلەرىن تەحنيكالىق پايدالانۋ ەرەجەلەرىنە سايكەس كۇتىپ-قاراۋ ورىندالدى. قازاندىقتاردا جانە سورعى ستانسالارىندا ەلەكتر جابدىعىنىڭ جۇمىسى سەنىمدى بولۋ ءۇشىن سورعىلاردىڭ ەلەكتر قوزعالتقىشتارى جانە ەلەكتر ستانسالارىنىڭ رەزەرۆتىك قوزعالتقىشتارى اعىمداعى جوندەۋدەن وتكىزىلدى.
– كەزدەيسوق بولاتىن وقيعالاردىڭ الدىن الۋ ءۇشىن قانداي ساقتاندىرۋ شارالارى الىندى؟
– قالالىق سۋمەن جابدىقتاۋ جۇيەسىندە بولۋى مۇمكىن ىركىلىستە قازاندىقتاردا سالقىن سۋ قورى جاسالدى جانە قاجەت بولعان جاعدايدا ءار قازاندىققا سۋ جەتكىزۋ ءۇشىن ارنايى اۆتوموبيلدەر ءبولىندى. بارلىق قازاندىقتار باستاپقى ءورت ءسوندىرۋ قۇرالدارىمەن جاراقتاندىرىلىپ, ءورت بەكىتپەلەرى ورناتىلدى. قولدانىستاعى جەلىلەردىڭ شەگىنەن شىعىپ توزۋىنا بايلانىستى ماگيسترالدى جىلۋ جەلىلەرىندە كىرمە ارالارى قايتا قوسىلاتىن بولىپ قاراستىرىلعان. توتەنشە جاعدايلاردى جويۋ ءۇشىن كاسىپورىندا جەلىلىك اۋداندار جانە اۆتوكولىك تسەحى جۇمىسشى قۇرامىنان تۇراتىن اپاتتىق-تەحنيكالىق كوماندا قۇرىلدى. اپاتتىق-تەحنيكالىق كوماندا ماتەريالدىق-تەحنيكالىق قۇرالدارمەن جابدىقتاۋ نورمالارىنا ساي تولىقتاي جاراقتاندىرىلدى. جىلۋمەن جابدىقتاۋ جەلىلەرىندە اپاتتى جاعدايلاردا پايدالانىلاتىن قۇبىرلار مەن ارماتۋرانىڭ قاجەتتى قورى جاسالدى.
– دەبيتورلىق قارىزدى ازايتۋ ماقساتىندا نە ىستەلۋدە؟
– تۇتىنۋشىلاردى تولىق قامتۋ ءۇشىن قالانىڭ تۇرعىن اۋداندارى 57 ۋچاسكەگە ءبولىندى جانە ءار ۋچاسكەگە ابونەنتتەرمەن تىكەلەي جۇمىس ىستەيتىن باقىلاۋشى بەكىتىلدى. ءار ابونەنتكە كورسەتىلگەن قىزمەت ءۇشىن ۋاقتىلى شوت بەرىلەدى. ەكى اي ابونەنتتەن تولەم تۇسپەگەن جاعدايدا ەسكەرتۋ جاسالادى, 10 كۇننەن كەيىن ابونەنتتىڭ ىستىق سۋى جابىلادى, 20 كۇننەن كەيىن قارىزدى ءوندىرىپ الۋ ءۇشىن سوتقا ماتەريال بەرىلەدى. ابونەنتتەرمەن جۇمىس ىستەۋگە وڭتايلى بولۋ ءۇشىن قالا بويىنشا بەس ەسەپتەسۋ قوسىنى جۇمىس ىستەيدى. ولاردا ابونەنتتەر وزدەرىن تولعانتقان سۇراقتارعا جاۋاپ الادى, سالىستىرىپ تەكسەرە الادى. ەسەپتەسۋ ورتالىقتارى بانكتەردىڭ ەسەپتەسۋ-كاسسالىق بولىمشەلەرىندە, «قازپوشتا» اق جانە «ترانسەنەرگو» اق-نىڭ وزىندە ورنالاسقان. بارلىق بانكتەرگە نىسانداردى اۋكتسيوننان ساتقان كەزدە كوممۋنالدىق قارىزدارىن ەسكەرۋ قاجەتتىلىگى جونىندە حابارلانادى.
بۇگىنگى تاڭدا الاشاقتى ءوندىرۋ ءۇشىن سوتقا 114,891 ملن. تەڭگەگە 3706 تالاپ-ارىز بەرىلدى, سونىڭ 70,998 ملن. تەڭگە بولاتىن 2231-ءى قارالدى. كاسىپورىندا ەنەرگيانى ۇنەمدەۋ ءماسەلەلەرىنە باسا نازار اۋدارىلادى. ەنەرگيا رەسۋرستارىن ۇنەمدەۋ ماقساتىندا جانە «تابيعي مونوپوليالار جانە رەتتەلەتىن نارىق تۋرالى» قر زاڭىن ورىنداۋ ءۇشىن «ترانسەنەرگو» اق جىلۋ قۋاتىن ەسەپكە الۋ اسپاپتارىمەن قامتىلعان تۇتىنۋشىلار سانىن كوبەيتۋ بويىنشا اۋقىمدى جۇمىس اتقارىپ كەلەدى. مىسالى, اكتسيونەرلىك قوعام 6,0 ملن. تەڭگەگە 1200 جەكە ەسەپتەۋىش اسپابىن ورناتۋعا «تەپلوۋيۋت» جشس-مەن شارت جاساستى. ءبۇگىنگى تاڭدا جەكە ەسەپتەۋىش اسپاپتارى بار تۇتىنۋشىلار سانى 94 پايىزعا جەتتى.
مىنە, وسىنداي جوسپارلى جۇمىستاردىڭ قايتارىمى دا جامان ەمەس. جىلۋ ماۋسىم باستالعاننان بەرگى ەكى ايدا كاسىپورىن قالىپتى جۇمىس ىستەۋدە. قالعان ۋاقىتتا دا بۇل ىرعاقتىڭ بۇزىلمايتىنىنا سەنىم مول.
– اڭگىمەڭىزگە راحمەت.
اڭگىمەلەسكەن ساتىبالدى ءساۋىرباي.
اقتوبە.