23 قاراشا, 2011

نۇرلى نۇرا

546 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن
«ەگەمەن قازاقستاننىڭ» ارنايى جوباسى: جاسامپازدىق جەمىستەرى جيىرما جىلدىڭ ىشىندە اتقارىلعان يگى ىستەردىڭ ارقاسىندا ءاربىر ءوڭىرىمىز وزگەرىپ, ءومىرىمىز جاقسارىپ كەلەدى. «ەگەمەن قازاقستان» گازەتى وسىنداي وركەندى وزگەرىستەردى بەينەلەيتىن ماتەريالداردى تۇراقتى جاريالاپ تۇرادى. تومەندە قاراعاندى وبلىسى نۇرا اۋدانىنان فوتورەپورتاج بەرىلىپ وتىر.

نۇرلى نۇرا

استانامەن ىرگەلەس بۇل اۋدان ايماقتاعى عانا ەمەس, ەلىمىزدەگى ەڭ استىقتى اۋدانداردىڭ ءبىرى رەتىندە بەلگىلى. كۇزدە مۇندا 246 مىڭ تونناعا جۋ­ىق التىن ءدان جينالىپ, بۇرىن-سوندى بولىپ كور­مەگەن رەكوردتىق تابىسقا قول جەتكىزىلدى. وسى سالانىڭ كوشباسشىلارى, ارقايسىسى جىلىنا 30 مىڭ گەكتار القاپقا ەگىن ەگەتىن «شاحتەر», «قاينار», «پرجەۆال» جشس 2 ميلليون پۇتتان استام ىرىزدىق كوزىن قامباعا قۇيدى. وتپەلى كەزەڭ قيىندىقتارىنا بايلانىستى قىس­قارعان ەگىستىك كولەمى سوڭعى جىلداردا قايتا ۇلعايدى. بيىلعى كوكتەمدە 200,4 مىڭ گەكتار جەرگە تۇقىم سەبىلىپ, بەرەكەلى ءونىم شىعىم­دى­لى­عى جوعارىدا اتالعانداي ناتيجەگە جەتتى. اگرو­تەحنيكالىق تاسىلدەردى كەڭىنەن ەنگىزۋ, جاڭا تەحنولوگيا مەن تەحنيكانى ءتيىمدى قولدانۋ استىق ءوندىرىسىن دامىتۋعا قولايلى مۇمكىندىكتەر تۋ­عى­زىپ كەلەدى. تۇقىم سەبۋ, وراق ناۋقاندارى شەتەلدىك تەحنيكا كۇشىمەن قىسقا مەرزىمدە اتقارى­لادى. «شاحتەر» جشس ەگىنجاي توسكەيىندە 20 مىڭ توننا استىق ساقتايتىن قويما سالىپ الدى. اۋدان ەكونوميكاسىندا مال شارۋاشىلىعىنىڭ دا ۇلەسى سالماقتى. سوڭعى 10 جىلدا مال ءونىم­دە­رىن ءوندىرۋدىڭ جالپى كولەمى 4,6 ەسەگە ءوسىپ, اقشاعا شاققاندا بىلتىر 6,1 ملرد. تەڭگەنى قۇردى. وسى كەزەڭدە ءىرى قارا سانى – 24,7, قوي مەن ەشكى – 121 ,9, قۇس 27,5 پايىزعا ۇلعايدى. بۇل رەتتە اسىل تۇ­قىم­دى «قارعالى» قويىن ءوسىرۋدى وربىتكەن «وت­قان­جار» جشس قادامى قارىشتى. سەرىكتەستىك الداعى جىلى جىلقى ت ۇلىگىن ۇلعايتۋ جوباسىن ىسكە اسىرۋدى باستاعالى وتىر. اۋدان بويىنشا وسى ۋاقىتقا دەيىن 20 ينۆەستيتسيالىق جوبا ىسكە اسىرىلدى. تاۋەلسىزدىكتىڭ 20 جىلدىق مەرەيلى مەرەكەسى قۇرمەتىنە ارنالعان ءىس-شارالار شۋاعىن بۇگىندە اۋداننىڭ بارلىق ەلدى مەكەندەرىنىڭ كوركەيگەن بەينەسى مەن تۇرعىنداردىڭ جاقسارا تۇسكەن تىنىس-تىرشىلىكتەرى ايعاقتايدى. كوپتەگەن نۇرالىقتار جاڭا ءارى تۇرمىسقا قولايلى ۇيلەرگە قونىس­تان­دى. جىل باسىنان بەرى 4200 شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي پايدالاۋعا بەرىلسە, ەلىمىزدىڭ تورقالى تويى اتالار كۇن الدىندا اۋدان ورتالىعىندا بىرنەشە جاس وتباسى جەكە وتاۋعا يە بولادى. بيىل بىرقاتار ەلدى مەكەندەرگە تازا سۋ جەتكىزىلىپ, وسى ماسەلە تولىق شەشىلەتىن كۇن الىس ەمەس. بۇل كۇندە تاسسۋات, كوبەتەي, زارەچنىي اۋىلدارى اۋىز سۋ ماشاقاتىنان ءبىرجولا ارىل­دى. كەلەسى كەزەك كەرتىڭدى, بارشىن, كارىم مىڭ­باەۆ اتىنداعى اۋىلدارىنا كەلگەلى تۇر. مەرەكەلى جىلدىڭ ۇلكەن ءبىر سىيى كيەۆكا –استانا جانە نۇرا وزەنى بويىنداعى كيەۆكا – قاراعاندى باعىتىنداعى رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار كۇرە جولداردىڭ ايناداي جارقىراعان قالىپقا اينالۋى بولدى. جاراسپاي اۋىلىنا دا جاڭا جول توسەلىپ, وسى جاق جولاۋشىلارىنىڭ ءجۇرىپ-تۇرۋى جەڭىلدەدى. وڭىردەگى ورەلى وزگەرىستەر قاي جەرىنەن دە ايقىن اڭعارىلادى. ماسەلەن, الىستاعى يزەندى اۋى­لىنىڭ بۇگىنگى كوركىن بۇدان ون جىلعى كەسكىن-كەيپىمەن ەش سالىستىرۋعا بولمايدى. اۋدانداعى, قالا بەردى, ايماقتاعى ەڭ اسەم, تۇرمىس مادە­نيە­تى جوعارى اۋىلعا اينالعان مۇنداعى سپورت كەشەنى, مادەنيەت ءۇيى, مەشىت, مەكتەپ, ينتەرنات, تويحانا, قىمىزحانا, ناۋبايحانا, پوشتا مەن بايلا­نىس بولىمشەسى ءساندى عيماراتتارى, بالالار وي­ناي­­تىن الاڭقاي كوز تارتادى. بۇلاردىڭ ءبىرازى جەرگىلىكتى تۇرعىنداردىڭ ەڭبەك ورتاسى – «وت­قان­­جار» جشس كومەك-دەمەۋىمەن سالىنعان. «شاح­­تەر», «شەرباكوۆ» سەلولارى دا وسكەلەڭ ءومىر تا­لاپ-تالعامدارىنا ساي بارلىق جاعداي جاسالعان كورىكتى مەكەندەر. ال اۋدان ورتالىعى – كيەۆكا اجارى وسى جاز ودان سايىن اشىلا ءتۇستى. جاڭادان سالىنعان با­لا­باقشا, ولكەتانۋ مۇراجايى, كىتاپحانا, ءجون­دە­لىپ, قۇلپىرعان مادەنيەت ءۇيى ىشكى دە, سىرتقى دا جايناعان بەينەسىمەن باۋرايدى. وسىنداعى ورتالىق كوشەلەردىڭ بىرىنە گۇل ەگىلىپ, جاسىل جەلەكتەر وتىرعىزىلىپ, سۋبۇرقاقتار ورناتىلىپ, ۇلكەن-كىشى سۇيسىنە دەمالاتىن, سەيىلدەيتىن ورىنعا اينالدىرىلدى. ەكونوميكانىڭ بارلىق سالاسىنىڭ, شاعىن ءجا­نە ورتا بيزنەستىڭ دامۋى, اۋداندىق بيۋدجەتتىڭ جىلدان-جىلعا مولىعا ءتۇسۋى نۇرالىقتار ءومىرىن نۇرلاندىرۋدا. قاراعاندى وبلىسى. _________________ دايىنداعان «ەگەمەن قازاقستان» گازەتى­نىڭ قاراعاندى وبلىسىنداعى مەنشىكتى ءتىلشىسى ايقىن نەسىپباي.
سوڭعى جاڭالىقتار

اسكەري درون – قۋاتتى قارۋ

ايبىن • بۇگىن, 08:40

اماناتقا ادالدىق

قوعام • بۇگىن, 08:35

جارىس كۇندەلىگى

سپورت • بۇگىن, 08:30

رۋبيندەگى ەرتوقىم

جادىگەر • بۇگىن, 08:25

«پاريجدەگى ەكى ايەل»

ونەر • بۇگىن, 08:20

كۇن قايدا اسىعادى؟

قوعام • بۇگىن, 08:15

مىندەت – ايقىن, تالاپ – ناقتى

ساياسات • بۇگىن, 08:05

ساياسي جۇيەنى نىعايتۋ قادامى

ساياسات • بۇگىن, 08:00