فوتو: ورىنباي بالمۇرات, «ەگەمەن قازاقستان»
«استانا قالاسىنىڭ وزبەك ەتنومادەني ورتالىعى» مەن اتالمىش كىتاپحانا بىرلەسىپ وتكىزگەن ءىس-شارا قازاقستانداعى وزبەكستان جىلى اياسىندا جۇزەگە اسىرىلعان. ەكى ەل اراسىنداعى مادەني قارىم-قاتىناستى ودان ءارى نىعايتۋ, ءتىل مەن مادەنيەتتى ساقتاۋ جانە دامىتۋ, ادەبيەتكە دەگەن قىزىعۋشىلىقتى قالىپتاستىرۋ ماقساتىندا قولعا الىنعان شاراعا قازاقستان پارلامەنتى ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتتارى, حالىقارالىق تۇركى اكادەمياسى, وزبەكستان, تۇركيا, ازەربايجان جانە قىرعىز رەسپۋبليكالارىنىڭ قازاقستانداعى ەلشىلىكتەرىنىڭ وكىلدەرى, قحا مۇشەلەرى, قوعام قايراتكەرلەرى جانە ەتنومادەني بىرلەستىكتەردىڭ وكىلدەرى قاتىستى.
جيىننىڭ بەتاشار ءسوزىن سويلەگەن پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى ساۋىتبەك ابدراحمانوۆ الىشەر ءناۋايدىڭ الەمدىك تۇلعا ەكەندىگى حاقىندا جانە باۋىرلاس قازاق پەن وزبەك اراسىنداعى ناۋاي مۇراسى ورتاقتاستىراتىن كوپتەگەن رۋحاني قۇندىلىقتار جايلى كەڭ كولەمدە اڭگىمە ءوربىتتى.
ء«ناۋايدىڭ ۇلى ەڭبەكتەرىنىڭ ءبىرى – ورىس ادەبيەتىندەگى پۋشكيننىڭ ۇلى ەڭبەگىمەن ۇقساس. پۋشكيننىڭ الدىندا ورىس ءتىلى وتە كۇردەلى قۇبىلىستاردى بەرۋگە دارمەنسىز ءتىل, شىن ادەبيەتتىڭ ءتىلى فرانتسۋز ءتىلى دەگەن ۇعىم ورنىعا باستاعان كەز بولاتىن. «ەۆگەني ونەگيننەن» كەيىن بارىپ ورىستار وزدەرىنىڭ ءتىلىنىڭ قۇدىرەتىن تانىعان. الىشەر ناۋاي زامانىندا دا تۇركى ءتىلى ەكىنشى قاتاردا بولىپ كەلگەن. ناۋاي ءوزىنىڭ جازبالارىندا «مەنىڭ ومىرلىك مۇراتتارىمنىڭ بىرەۋى تۇركى ءتىلىنىڭ مارتەبەسىن كوتەرۋ» دەپ ايتادى. ءسويتىپ الىشەر ءناۋايدىڭ ارقاسىندا تۇركى ءتىلى پارسى تىلىمەن تەڭ تۇرىپ عاجايىپ شىعارمالار جازىلعان», دەدى س.ابدراحمانوۆ.
وسىمەن ەكىنشى مارتە وتكىزىلىپ وتىرعان بۇل كەش ەكى ەل اراسىنداعى مادەنيەتارالىق, گۋمانيتارلىق جانە كىتاپحانالىق بايلانىستاردى نىعايتۋ ماقساتىندا دا ۇلكەن ماڭىزعا يە بولىپ تابىلادى. ءوز سوزىندە استانا قالاسىنىڭ وزبەك ەتنومادەني ورتالىعىنىڭ توراعاسى شەرزود بولاتوۆ «ەلباسىمىز ايتقان ناعىز «رۋحاني جاڭعىرۋ» ۇلتتىق ادەبيەتكە ۇلى وزگەرىستەر اكەلگەن بەلگىلى تۇلعالاردى ناسيحاتتاۋدان باستاۋ الادى. ءبىز الىشەر ناۋايدى سوندايلىق تۇلعا دەر ەدىك. ءداستۇرلى تۇردە ءار جىلدىڭ 9 اقپانى, ياعني الىشەر ءناۋايدىڭ تۋعان كۇنىندە حالىقارالىق دەڭگەيدە وسى جيىندى وتكىزىپ تۇرماقشىمىز», دەپ اتاپ ءوتتى.
ۇلتتىق كىتاپحانانىڭ ديرەكتورى ءۇمىتحان مۇڭالباەۆا بولسا «الداعى ۋاقىتتا وزبەكستان مەملەكەتىنىڭ ۇلتتىق كىتاپحاناسىندا قازاقستان ادەبيەتى مەن مادەنيەتى ورتالىعىن اشۋدى ۇسىنامىز. ورتالىقتاردىڭ اشىلۋى ءبىزدىڭ قارىم-قاتىناسىمىزدى نىعايتۋدىڭ ماڭىزدى قادامى بولار ەدى. ول ەكى مەملەكەت حالقىنىڭ ادەبي شىعارماشىلىق ەڭ باي مۇراسىمەن تانىسۋ مۇمكىندىگى جانە ولاردىڭ اراسىنداعى ەڭ ماڭىزدى فاكتورلار مەن حالىقتاردىڭ سەنىمىنە يە بولۋعا سەپتىگىن تيگىزەدى. بۇل جوبالاردىڭ باستاماسى رەتىندە بىلتىر «كىتاپحانالىق تۋريزم» جوباسىنىڭ اياسىندا ءبىزدىڭ قىزمەتكەرلەرىمىز الىشەر ناۋاي اتىنداعى ۇلتتىق كىتاپحاناعا بارىپ تا قايتتى», دەدى.
ميراس اسان,
«ەگەمەن قازاقستان»
