قازاقستاندىق سابيلەر ەمى بار اۋرۋلاردان شەتىنەمەۋى كەرەك!..

ەلىمىزدەگى قايىرىمدىلىق قورلارى مەن ۇي­ىمداردىڭ باستى ماقساتى – وسى ءما­سەلەگە قوعامنىڭ, ەڭ باستىسى – مەملەكەت­تىڭ نازارىن اۋدارۋ. قازاقستاندا جىل سايىن ءتۋابىتتى جۇرەك اقاۋىمەن 3 مىڭعا جۋىق ءسابي دۇنيەگە كەلسە, ولاردىڭ 10-15 پايىزى عانا ءبىر جاسقا دەيىن ءومىر سۇرەدى. بۇگىندە 5 مىڭعا تاياۋ ءسابي ءتۋابىتتى جۇرەك اقاۋىن ەمدەۋ وپەراتسياسىن جاساتۋعا كەزەكتە تۇر. بۇكىل وركەنيەتتى ەلدەردە ءتۋابىتتى جۇرەك اقاۋى – بالالاردىڭ ومىرىنە شىعارىلعان ۇكىم ەمەس. ال قازاقستاندا جۇرەك اقاۋىمەن تۋىلعان 12-15 كيلو سالماققا دەيىنگى بالالارعا وپەراتسيا جاسايتىن كلينيكالار جوق, ال جۇرەك اقاۋى بار بالالار مۇنداي سالماقتى تەك 3-4 جاسقا قاراي عانا جيناي الادى. جاقىندا الماتىدا ا.سىزعانوۆ اتىنداعى ۇلتتىق عىلىمي حيرۋرگيا ورتالىعىندا ەرىكتى مەيىرىمدىلىك قوعامى جانە اتالمىش ورتالىقتىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن ەلى­مىزدەگى بالالار كارديوحيرۋرگياسى پروبلەما­لارىنا ارنالعان ءباسپاسوز ءماسليحاتى ءوتتى. وندا ورتالىقتىڭ بالالار كارديورەانيماتسيا بولىمىنە قايىرىمدىلىق جاعدايىندا ساتىپ الىناتىن جابدىقتاردىڭ قازاقستانداعى العاشقى جو­باسىنىڭ قورىتىندىسى تىڭدالدى. سونداي-اق جيىن بارىسىندا بىلتىرعى جىلدىڭ وزىندە قازاقستانداعى بالالار كارديوحيرۋرگياسى پروبلەمالارىن شەشۋ باعىتىندا كوپتەگەن قادامدار جاسالعانى اتاپ ءوتىلدى. ماسەلەن, ا.سىزعانوۆ اتىنداعى ۇعحو بالالار كارديو­رەانيماتسياسىنا ارنالعان جابدىق ساتىپ الۋعا قازاقستانداعى العاشقى قايىرىمدىلىق جوباسى جاسالسا, “مەري كەي” كومپانياسى ورتالىقتىڭ وسى بولىمىنە ارنالعان جابدىق ساتىپ الۋ ءۇشىن قاراجات جيناۋعا باعىتتالعان قايىرىمدىلىق اكتسياسىن تابىستى وتكىزىپتى. ناتيجەسىندە بالا­لارعا ارنالعان ء“Resuscىtaىre RW 82” 2 رەاني­ماتسيالىق جىلىتقىش الىنىپ, رەاني­ماتسيالىق بولىمگە ورناتىلدى. مامانداردىڭ ايتۋىنشا, بۇل جابدىق سالماعى 5 كيلودان جوعارى ءسابي­لەرگە وپەراتسيا جاساۋعا جانە وپەراتسيادان كەيىن كىشكەنتاي ناۋقاستارعا كۇتىم جاساۋعا مۇمكىندىك بەرىپ, مىڭداعان جاس ءومىردى ساقتاپ قالماق. سونىمەن قاتار اكتسيا ناتيجەسىندە قوسىمشا BBraun فيرماسىنىڭ 2 “كومپاكت س  پەرفۋ­زورلارى” جانە ونىڭ شىعىن ماتەريالدارى الىنعان. بۇل جابدىقتاردىڭ جالپى قۇنى 7 ملن. 500 مىڭ تەڭگەگە جۋىق. ال قر قايىرىمدىلىق قورلارى اسسوتسياتسياسىنىڭ كومەگىمەن ورتالىققا نارەستەلەرگە وپەراتسيا جاساۋعا ارنالعان حيرۋرگيالىق اسپاپتار جيىنتىقتارى جانە وپەراتسيادان كەيىنگى كەزەڭگە قاجەتتى جىلىتاتىن ەلەكتركورپەلەر ساتىلىپ الىندى. “دارا” جقق-ى دا “شەۆرون” كومپانياسى­مەن بىرلەسە وتىرىپ ورتالىققا وپەراتسيا ءبول­مەلەرىن جابدىقتاۋ ءۇشىن اسپاپتار ساتىپ الۋ جونىندەگى جوبانى باستاپ, كارديوحيرۋرگيالىق وپەراتسيالارعا ارنالعان ەلەكترومەحانيكالىق ۇستەل ء(Practىco, ءMerىvaara فيرماسى) ساتىپ بەردى. “دامياني” زەرگەرلىك ءۇيى ورتالىقتىڭ بالالار كارديورەانيماتسياسىن جابدىقتاۋ ماقساتىندا BBraun فيرماسىنىڭ 3 “كومپاكت س  پەرفۋ­زورىن” جانە ونىڭ ماتەريالدارىن الدى. ءبىر ايتا كەتەرلىگى, يتاليانىڭ بەرگامو قالاسىنداعى كار­ديوورتالىق كلينيكاسىندا تاجىريبەدەن وتۋگە ورتا­لىق­تان كەلەشەگىنەن ءۇمىت كۇتتىرەتىن دارىگەرلەر تاڭ­دالىپ الىنىپ, ولار وقۋ­لارىن ءساتتى اياقتاپ قايتتى. – بالالار كارديوحي­رۋر­­­گياسىنىڭ پروبلەماسى – قازاقستاندىق مەديتسي­نا­نىڭ ەڭ ماڭىزدىسى. ءبۇ­گىن­دە بۇكىلالەمدىك تاجىريبە اناسىنىڭ قۇرساعىندا جاتقان شاقالاققا ءتۋابىتتى جۇرەك اقاۋى دياگنوزى قوي­ىلعان جاعدايدا بوسان­دى­رۋعا كارديوحيرۋرگتەر تە قا­تىسىپ, نارەستەگە تۋىلا سالىسىمەن دەرەۋ وپەراتسيا جاسالادى. ودان كەيىن بالا قۇلان-تازا ساۋىعىپ كەتەدى. ءتىپتى كەيبىر ەۋرو­پالىق كلينيكالار مۇنداي وپەراتسيانى انانىڭ جاتىرىندا جاتقاندا-اق جاسايدى. ال سوڭعى ۋاقىتتا ءبىزدىڭ بالالارعا وپەراتسيا جاساۋ ءۇشىن 3-5 جاسقا كەلگەنشە كۇتۋگە تۋرا كەلەدى. ال تۋا­بىتتى جۇرەك اقاۋىمەن تۋىلعان بالالار وپەراتسيا جاسالماسا ول جاسقا جەتپەي شەتىنەپ كەتەتىن. سوڭعى جىلدارى بىزدە مۇنداي پروبلەمانى شەشۋدە ءبىراز العا جىلجۋلىق بار, – دەدى جيىندا دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ باس كارديوحيرۋرگى, ا.سىزعانوۆ اتىنداعى ۇعحو كارديوحيرۋرگيا بولىمشەسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى, پروفەسسور ارىستان سەيدالين. ال ورتالىقتىڭ كارديوحيرۋرگيا ءبولىمىنىڭ جوعارى ساناتتاعى دارىگەرى قايرات قايىر­بەكوۆتىڭ ايتۋىنشا, 2010 جىلى ەگەر بارلىعى ويداعىداي بولسا, ءار اپتادا ءبىر ءتۋابىتتى جۇرەك اقاۋى بار 5 كيلوعا دەيىنگى نارەستەلەرگە وپەراتسيا جاسالماق. – بۇل, ءبىز ءۇشىن ۇلكەن جەڭىس. ارينە, مۇنداي وپەراتسيا جاساۋعا تەك ەلىمىزدەگى قايىرىمدىلىق قورلارى مەن كوممەرتسيالىق كومپانيالاردىڭ ارقاسىندا مۇمكىندىك الىپ وتىرمىز. اسىرەسە, 7 ملن. 500 مىڭ تەڭگەگە جاڭادان تۋىلعان نارەستەلەرگە رەانيماتسيالىق جۇيە الىپ بەرگەن “مەري كەي” كومپانياسىنا ريزاشىلىعىمىز شەكسىز, – دەيدى ول. قر قايىرىمدىلىق قورلارى اسسوتسياتسيا­سى­نىڭ وكىلى اسەل ءىزباساروۆا جاعدايدى مۇقيات تالداعاننان كەيىن پروبلەمانىڭ شەشىمى وسى ءتارىزدى وپەراتسيالاردى جاساۋعا قابىلەتتى قازاق­ستاندىق كلينيكالاردى قاجەتتى مەديتسينالىق جابدىقتارمەن جابدىقتاۋ جانە قازاقستاندىق دارىگەرلەردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرعان جاعدايدا مۇمكىن ەكەندىگى جايلى قورىتىندى جاسادى. ونىڭ ايتۋىنشا, وپەراتسيالاردى ءبىر جاسقا دەيىنگى سابيلەرگە جاساۋ اسا قاجەتتى, ءارى دەر كەزىندە جاسالعان وپەراتسيانىڭ ناتيجەسى دە ءساتتى بولماق. وپەراتسيادان كەيىن بالالار ادەتتە تولىققاندى ءومىر سۇرەدى, ءتىپتى سپورتپەن دە شۇعىلدانا الادى. سونداي-اق جيىندا “ەمق-نىڭ” ديرەكتورى ارۋجان ساين, قر قايىرىمدىلىق قورلارى اسسوتسياتسياسىنىڭ, “مەري كەي (قازاقستان)” جشس باس ديرەكتورى كونستانتين كۋلينيچ بالالار كارديوحيرۋرگياسىنىڭ جاعدايى جانە سول جاعدايدان شىعۋدىڭ جولدارى, سونىمەن بىرگە 2009 جىلى جۇزەگە اسىرىلعان شارالارعا قاتىستى ءوز ويلارىن ءبىلدىردى. . قازاقستاندىق سابيلەردىڭ ءتۋابىتتى جۇرەك اقاۋىنان قايتىس بولۋى – وتە كوكەيتەستى ماسەلە, ول تەك مەديتسينالىق مەكەمەلەر اراسىندا عانا تالقىلانۋمەن شەكتەلمەۋى كەرەك. قوعامنىڭ دا بۇل پروبلەمادان حاباردار بولۋىن قاجەت ەتەدى. ءتىپتى جۇرەك اقاۋى دياگنوزى قويىلعان ءالى تۋىلماعان ءسابيدىڭ اناسى دا بالاسىنىڭ ءومىرىن ساقتاۋ ءۇشىن ەمدەۋ ءتاسىلى, مەديتسينانىڭ جاڭا مۇمكىندىكتەرى تۋرالى بارىنشا حاباردار بولعانى ابزال. – جاس سابيلەردىڭ ءومىرىن قۇتقارۋ تۋرالى جاي عانا ايتىپ قويماي, داۋىسىمىز جەتكەن جەرگە دەيىن جار سالۋىمىز كەرەك, – دەدى قاتىسۋشىلار ءبىر اۋىزدان. – سەبەبى, ءبىزدىڭ جوبامىز – تەڭىزدەگى تامشىداي عانا, ال بۇل پروبلەمانى كەڭ كولەمدە شەشۋدى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن كوپتەگەن ۇيىمداردىڭ, قايىرىمدىلىق قورلاردىڭ, قاراپايىم ازاماتتاردىڭ كومەگى قاجەت. ءبىز وسى تاقىرىپقا قوعامدى, ەڭ باستىسى – مەملەكەتتىڭ نازارىن اۋدارۋىمىز قاجەت. گۇلزەينەپ سادىرقىزى.