قوعامدىق پىكىر نە دەيدى؟

1. زەرتتەۋ پارامەترلەرى كەشە «InfoSystem» زەرتتەۋ ور­تا­لىعى» قوعامدىق قورىنىڭ دي­رەكتورى (الماتى قالاسى) سالتانات احمەدوۆانىڭ جانە «نۇر وتان» حدپ پارلامەنتاريزم ينستيتۋتى­نىڭ قوعامدىق-ساياسي جوبالار ءبو­لى­مى­نىڭ مەڭگەرۋشىسى جانار بوقانو­ۆا­نىڭ قوعامدىق وي-پىكىردى سۇراۋ قو­رىتىندىسى بويىنشا بريفينگى ءوتتى. اقپاراتتى جيناۋ ءادىسى: كەز­دەي­سوق ىرىكتەۋ ءادىسى بويىنشا تەلەفون ارقىلى ەكسپرەسس ساۋالداما ىرىكتەمە جيىنتىق كولەمى: 18 جاستان ۇلكەن 647 ادام ساۋالداما گەوگرافياسى: وبلىستىق ماڭىزى بار 11 قالا, استانا مەن الماتى قالالارى ساۋالداما جۇرگىزۋ ءتىلى: قازاق جانە ورىس بولۋى مۇمكىن ولقىلىق: ±5%   2. الداعى سايلاۋ تۋرالى حاباردارلىق دەڭگەيى جانە وعان باعا بەرۋ قوعامدىق پىكىر ساۋالداماسى كورسەتىپ وتىرعانداي, مەملەكەت باسشىسىنىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتى ءماجىلىسىنىڭ ءتورتىنشى شاقىرىلىمىن تاراتۋ تۋرالى شەشىمى جايلى حالىقتىڭ حاباردارلىق دەڭگەيى وتە جوعارى. «مەملەكەت باسشىسىنىڭ ءماجىلىستى تاراتۋ جانە كەزەكتەن تىس پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ جانە ءماسليحات دەپۋتاتتارىنىڭ سايلاۋىن تاعاي­ىن­داۋ تۋرالى شەشىمى جايلى بىلەسىز بە؟» دەگەن سۇ­راققا مەرزىمنىڭ ەداۋىر قىسقا بولۋىنا قاراماستان, رەسپوندەنتتەردىڭ كوپشىلىگى, ياعني 68,3%-ى «ءيا» دەپ جاۋاپ بەردى. ساۋالداما قورىتىندىسى كورسەتكەندەي, قازاق­ستاندىقتاردىڭ باسىم كوپشىلىگى كەزەكتەن تىس ءماجىلىس سايلاۋىن وتكىزۋ تۋرالى پرەزيدەنتتىڭ شەشىمىن قولدايدى – رەسپوندەنتتەردىڭ 73,8%-ى وسى شەشىمگە وڭ باعاسىن بەردى.   3. ەلەكتورالدىق بەلسەندىلىك جانە پارتيالىق تاڭداۋ زەرتتەۋ قورىتىندىسىنا سايكەس, قىسقا مەرزىمدە ءوت­كىزىلۋىنە قاراماستان, الداعى سايلاۋعا قاتىسۋشى­لار­دىڭ سانى وتە جوعارى بولادى دەپ كۇتىلۋدە. ساۋالداما كورسەتكەندەي, 2012 جىلعى 15 قاڭتاردا بولاتىن سايلاۋدا سۇرالعانداردىڭ 61,3%-ى سايلاۋ ۋچاسكەلەرىنە بارۋعا دايىن. ساۋالداماعا قاتىسۋشىلاردىڭ ىشىندە ادەتتە سايلاۋعا از باراتىن قالا تۇرعىندارى با­سىمىراق بولعانىن ەسەپكە الساق, بۇل وتە جوعارى كورسەتكىش بولىپ تابىلادى. سالىستىرۋ ءۇشىن, 2007 جىلعى پارلامەنتتىك سايلاۋ كەزىندە بۇل كورسەتكىش 68% قۇراسا, ال قالالىقتاردىڭ ۇلەسى 40%-دان تومەن بولعان ەدى. سونداي-اق رەسپوندەنتتەرگە: «ءماسليحات دەپۋتات­تى­عى­نا ۇمىتكەرلەردىڭ قانداي پارتيا مۇشەسى ەكەنى ءسىز ءۇشىن ماڭىزدى ما؟ ماڭىزدى بولسا, وندا قانداي پارتيا وكىلىنە داۋىس بەرەسىز؟» دەگەن ساۋالدار قويىلدى. الىنعان مالىمەتتەر كورسەتىپ وتىرعانداي, ءماسليحات دەپۋتاتتارىن تاڭداۋ كەزىندە ەڭ باستى كريتەريلەردىڭ ءبىرى – ونىڭ قاي پارتيا مۇشەسى ەكەندىگى بولاتىنى انىق­تالدى (62,4%). ءماسليحات سايلاۋىندا رەسپون­دەنت­تەردىڭ باسىم كوپشىلىگى, ياعني 93,4%-ى «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ وكىلىنە داۋىس بەرۋگە نيەتتى. زەرتتەۋ بارىسىندا رەسپوندەنتتەر پارلامەنتتىڭ جاڭا قۇرامىندا ورىن يەلەنۋگە ساياسي پارتيالاردىڭ مۇمكىندىكتەرىن باعالاعان بولاتىن. ساۋالداما قورى­تىندىسى بويىنشا ساياسي پارتيالاردىڭ ەلەكتورالدىق رەيتينگىسى جاسالدى. بەرىلگەن جاۋاپتارعا سايكەس, الداعى سايلاۋدا پارلامەنتكە ءوتۋ ءۇشىن قاجەت ەلەكتورالدىق قولداۋ دەڭگەيىنە تەك قانا «نۇر وتان» پارتياسى يە – 85,2%. قالعان پارتيالار 4%-دان تومەن كورسەتكىشتى يەلەندى. سونىمەن, ەلەكتورالدىق ناۋقاننىڭ ءبىرىنشى كۇنىندە-اق سايلاۋ جارىسىنىڭ شىنايى كوشباسشىسى انىقتالدى – بۇل «نۇر وتان» پارتياسى. قالعان پارتيالارعا ءالى دە ءوز تاڭداۋىن جاساپ ۇلگەرمەگەن حالىقتىڭ داۋىستارى ءۇشىن جارىسۋ عانا قالدى, ولاردىڭ ۇلەسى 8,7%-دى قۇرايدى. «InfoSystem» زەرتتەۋ ورتالىعى» قوعامدىق قورى قازاقستاندىقتار اراسىندا ەلەكتورالدىق ساۋالدامالار جۇرگىزۋدى سايلاۋ ناۋقانىنىڭ سوڭىنا دەيىن جالعاستىرماق.