قازاقستان • 23 قاڭتار, 2018

وتان قورعاۋشىلاردى تاربيەلەۋدىڭ وزىق ۇلگىسى

520 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

بيىل قارۋلى كۇشتەردىڭ تاربيەشىلەرى ينستيتۋتىنىڭ قۇرىلعانىنا 25 جىل تولىپ وتىر. بۇل قۇرىلىم قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ 1993 جىلدىڭ 19 قاڭتارىنداعى №1084 جارلىعىمەن قارۋلى كۇشتەر كومانديرلەرىنىڭ تاربيە جانە الەۋمەتتىك-قۇقىقتىق جۇمىستار جونىندەگى ورىنباسارلارى ينستيتۋتى رەتىندە جاساقتالعان بولاتىن.

وتان قورعاۋشىلاردى تاربيەلەۋدىڭ وزىق ۇلگىسى

تاربيە جۇمىسىن جاقسارتۋ, اسكەري ءتارتىپ پەن قۇقىق ءتارتىبىن نىعايتۋ, اسكەري قىزمەت­شىلەر­دىڭ جانە ولاردىڭ وتباسى مۇ­شە­لەرىنىڭ الەۋمەتتىك-قۇقىق­تىق قورعانىسى ءۇشىن جاۋاپ­كەر­شىلىكتى كوتەرۋ ماقساتىندا قۇرىل­عان بۇل قۇرىلىم بۇگىندە جەكە قۇرامدى وقىتۋ مەن پات­ريوتتىق تاربيەلەۋ جۇيەسىندە ماڭىزدى ورىنعا يە. ارميا­داعى وتكىزىلەتىن تاربيە جۇمىسى­­نىڭ ساپاسى مەن دەڭگەيىنە ار­قا­­شان دا قاتاڭ تالاپتار قويى­لىپ كەلەدى. ويتكەنى تاربيە جۇمىسى ور­گاندارىن قۇرۋ قارۋلى كۇش­تەردىڭ قالىپتاسۋ ءداۋىرىنىڭ اجىراماس بولىگى.

قۇرىلعان ساتتەن باستاپ تار­بيە قۇرىلىمدارىنىڭ وفي­تسەرلەرى كومانديرلەرمەن جانە شتابتارمەن بىرلەسە وزدەرى­نىڭ ماقساتتى قىزمەتىمەن اسكەري ۇجىمداردى بىرىكتىرۋگە, اسكەري قىز­مەت­تىڭ بەدەلى مەن ءيميدجىن نى­­­عاي­تۋعا باعىتتالعان مىن­دەت­تەردى ىسكە اسىرۋ سالاسىندا اۋقىم­دى جۇمىستار اتقاردى. تار­بيە­شى-وفيتسەرلەر بۇگىنگى كۇندە اقپاراتتىق-تاربيە, يدەو­لو­گيا­لىق, مادەني-دەمالىس, بۇ­قارا­لىق-سپورتتىق جانە اسكە­ري-الەۋمەتتىك جۇمىس جۇيەسى ارقىلى جاۋىنگەرلىك جارىستى ۇيىمداستىرۋعا جانە اسكەري ۇجىمداردى جۇمىلدىرۋعا بەلسەنە اتسالىسادى. ارينە, قارۋلى كۇشتەردىڭ قالىپتاسۋى مەن دامۋىنىڭ ەڭ قيىن كەزەڭ­دەرىندە قىزمەتتى تاس­تاپ كەتپەگەن اسا قۇرمەتتى اردا­گەر­لەرىمىزدىڭ ەسىمى ەرەكشە اتاپ وتۋگە لايىق. ولار­دىڭ قاتا­رىندا ناعىز گەنەرالدار مەن وفيتسەرلەر, ادال پاتريوتتار, ءوز ءىسىنىڭ حاس شەبەرلەرى بار. ماسەلەن, گەنەرال ايتقالي ەسەنعۇلوۆ, مارات ناعۇمانوۆ, ۆلاديمير بوندارەنكو, پولكوۆنيك مەلس شامپيەۆ, قايىرجان بايجىگىتوۆ, گالي گابدۋللين, قازبەك مامسۇروۆ, باستيمي دۇي­سەمباەۆ, بولات ءنازىروۆ, امان­گەلدى ىبىراەۆ, سەرىكقان قايىرقانوۆ سىندى ەلىمىزدىڭ قورعانىس قابىلەتىن نىعايتۋعا ۇلكەن ۇلەس قوسقان ارداگەرلەر. گەنارال-لەيتەنانت مۇرات جالەل ۇلى مايكەەۆ قورعانىس ءمينيسترىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى – قك باس شتابىنىڭ باسشىسى رەتىندە وسى لەكتى جالعاستىرىپ كەلەدى.

بۇگىنگى تاڭدا پاتريوتيزم ول­شەم­دەرى جالپىۇلتتىق مىندەت­تەر قاتارىندا. سوندىق­تان دا تاربيە قۇرىلىمدارى وفي­تسەر­لەرى­نىڭ باستى مىندەتتەرىنىڭ ءبىرى – جەكە قۇرامعا ەلباسى­نىڭ «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدار­لاما­سىن ءتۇسىندىرۋ بولىپ تابىلادى.

سونىمەن قاتار بيىلعى جول­داۋىندا مەملەكەت باسشى­سى ءبىزدىڭ قوعامنىڭ يدەالى ءوز تاريحىن, ءتىلىن, مادەنيەتىن بىلەتىن, الدىڭعى قاتارلى جانە جاھاندىق كوزقاراسى بار قازاق­ستاندىق بولۋى ءتيىس ەكەنىن اتاپ ءوتتى.

وسى ورايدا بۇگىنگى كۇنى قارۋ­لى كۇشتەردە تاربيە جانە يدەولوگيالىق جۇمىس ور­گان­دارى قۇرى­لىمى قۇ­رىل­دى. ولاردىڭ مار­تە­بەسى جوعارىلادى, قارۋلى كۇش­تەر­دىڭ بارلىق تۇرلەرىندە, وڭىر­لىك قولباسشىلىقتاردا باس قول­باسشىلاردىڭ جانە قول­باس­شىلاردىڭ ءتيىستى ورىنباسارلارى باسقاراتىن تاربيە جانە يدەولوگيالىق جۇمىستار باسقارمالارى, بولىمدەرى قىز­مەت اتقارادى. قارۋلى كۇشتەر­دە پسيحولوگيالىق جانە الەۋمەت­تىك جۇمىستى جاقسارتۋ, اسكەري بولىمدەر مەن مەكەمەلەردە اس­كەري ءتارتىپ پەن قۇقىق ءتارتىبىن قام­تاماسىز ەتۋ ءۇشىن اسكەري بولىمدەر مەن باتالونداردىڭ پسيحولوگى لاۋازىمى ەنگىزىلدى. سول سياقتى يدەولوگيالىق جۇ­مىس بەلسەندىلىگىن ارتتىرۋ مەن ارميا ورتاسىنا سىڭارجاق يدەيا­ل­اردى كىرگىزبەۋ جونىندەگى جۇ­مىستى ۇيىمداستىرۋ ءۇشىن يدەو­لو­گيالىق جۇمىس جانە ارنايى ناسيحات جونىندەگى وفيتسەرلەر لاۋازىمى تاعايىندالدى.

بۇگىندە تاربيە جۇمىسى ور­گان­دارىنىڭ وزەكتى ماسەلە­لەرى­نىڭ ءبىرى اسكەري قىزمەت­شىلەر­دىڭ وتباسىلارىندا مورالدىق-ونەگە جاعدايىن قۇرۋ بولىپ تا­بى­لادى. ول جە­كە قۇرامنىڭ مىندەتتەردى ورىن­­­داۋىنا اسەر ەتەتىنى ءسوزسىز. وسى­عان بايلانىستى قورعانىس ءمي­نيسترى, گەنەرال-پولكوۆنيك ساكەن جاسۇزاقوۆتىڭ باستاماسى بويىنشا اسكەري باسقارۋ ورگان­دارىندا, اسكەري بولىمدەردە اسكەري قىزمەتشىلەردىڭ وتباسىلارىمەن جۇمىس جونىندەگى لاۋا­زىم (ايەلدەر كەڭەسى), ارداگەرلەرمەن جۇمىس جاساۋ جونىندە ءبولىم ەنگىزىلدى, اسكەري بولىمدەر مەن مەكەمەلەردە العاشقى ارداگەرلەر ۇيىمى قۇرىلدى. مۇ­نىڭ ءبارى دە ءارتۇرلى ماسەلە­لەر­دى بىرلەسە شەشۋ ارقى­لى ۇر­پاق­­تاردىڭ ساباقتاستى­عىن قام­­تا­ما­سىز ەتەدى, ونسىز قارۋ­­لى كۇشتەردىڭ ودان ءارى دامۋىن ەلەستەتۋ قيىن. اسكەري-پاتريوتتىق تاربيەلەۋدەگى باي تاجىريبەنىڭ قاينار كوزى رە­تىن­دە ارداگەرلەرىمىز اسكەري ۇجىم­داردىڭ قوعامدىق ومىرىنە بەلسەندى قاتىسۋدا.

سونىمەن قاتار تاربيە جۇ­مى­سى ورگاندارى قىزمەتىنىڭ باسىم باعىتتارىنىڭ ءبىرى اسكە­ري قىزمەتشىلەر مەن وسكەلەڭ ۇرپاقتى «ماڭگىلىك ەل» جالپى­ۇلت­تىق يدەياسى رۋحىندا تاربيە­لەۋ بولىپ تابىلادى.

جاستار ۇيىمدارى, اسكەري-پاتريوتتىق كلۋبتاردىڭ قىز­مەتىن ۇيلەستىرۋ ماقساتىن­دا ۇلت­تىق اسكەري-پاتريوتتىق ورتا­­لىقتىڭ بازاسىندا بار­لىق وڭىرلەردەگى فيليالدارى­مەن ەلىمىزدەگى اسكەري-پاتريوتتىق قوزعالىستىڭ ورتالىق ورگانى بولعان «جاس سارباز» رەس­پۋب­­ليكالىق بالالار مەن جاس­­وسپىرىمدەر اسكەري-پات­ريوت­تىق قوزعالىسى قۇرىلدى. بۇ­گىن­دە ۇيىم قاراماعىن­داعى كلۋب­تار­دىڭ سانى 2 828 دەيىن ءوستى, ال بالالاردى قامتۋى 73 164-كە جەتتى جانە اسكەري بو­لىم­دەر جانىندا 150 كلۋب قۇ­رى­­لىپ, ونىڭ اياسىندا 4 361 بالا قامتىلدى. «جاس سارباز» قوزعالىسى باسقا مەملەكەتتىك ورگاندارمەن جانە قوعامدىق قوزعالىستارمەن بىرلەسە رەس­پۋب­ليكا اۋقىمىندا جاستاردى اسكەري-پاتريوتتىق تاربيەلەۋ بويىنشا 130-دان استام ءتۇرلى ءىس-شارا ۇيىمداستىردى. سونداي-اق مەكتەپتەردە پاتريوتتىق تار­بيە بەرۋ ءىسىن ۇيىمداستىرۋ جەلىسى كەڭەيتىلدى. وسىلايشا, اسكەري-پاتريوتتىق كلۋبتاردىڭ ءاربىر ءتورتىنشى تاربيەلەنۋشىسى ءوز ءومىرىن اسكەرمەن بايلانىستىرادى دەۋگە نەگىز بار. كورسەتىلگەن ءىس-شارالار اسكەري ۇجىمدار­دا مورالدىق-پسيحولوگيا­لىق جاع­دايدى ساۋىقتىرۋعا, اسكەر­گە دەيىنگى جاستاردى اسكەري-پات­ريوتتىق تاربيەلەۋگە سەبەپشى بولدى.

مۇحامەدجان تالاسوۆ,
قازاقستان قارۋلى كۇشتەرى باس شتابى باستىعىنىڭ ورىنباسارى, گەنەرال-مايور

سوڭعى جاڭالىقتار