ەلباسىنىڭ اقش-قا ساپارى الەمدىك باق نازارىندا

قازاقستان Boeing ۇشاعىن ساتىپ الىپ, GE لوكوموتيۆتەرىن قۇراستىرماق - The New York Times

قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ اقش-تىڭ بىرنەشە كومپانيا­سى­مەن 7,5 ملن دوللار تۇراتىن كەلىسىم­شارت­تارعا قول قويدى. ونىڭ ىشىندە ورتا­لىق ازياعا جولاۋشىلار ۇشاعىن تاسىمالداۋ مەن قازاقستاندا لوكوموتيۆ قۇراستىرۋ تۋ­رالى كەلىسىم دە بار. 

«كەلىسىمشارت بويىنشا ءبىز Boeing-تەن ۇشاقتار الىپ, General Electric كوم­پا­نياسىنىڭ لوكوموتيۆتەرىن قازاق­ستان­دا قۇ­راس­تىراتىن بولدىق», دەدى نۇر­سۇلتان نازارباەۆ اق ۇيدە دونالد ترامپ­پەن كەزدەسۋ كەزىندە. 

قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ ايتۋىنشا, اۋىل شارۋاشىلىعى سەكتورىنا ينۆەستي­تسيا تارتۋ بويىنشا دا بىرنەشە جوبا قاراس­تى­رىلعان. 

ترامپتىڭ قازاقستان پرەزيدەنتىمەن كەزدەسۋى نە ءۇشىن ماڭىزدى؟ - The Heritage Foundation

اق ۇيدە دونالد ترامپ قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆپەن كەز­دەس­تى. بۇل – ولاردىڭ ەكىنشى رەت كەزدەسۋى. 

اقش 1990 جىلدان باستاپ قازاق­ستان­مەن جاقسى قارىم-قاتىناس ورنات­قان. نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ رەسمي ساپارى با­رىسىندا اقش-تىڭ ورتالىق ازيانىڭ گەوساياساتى مەن ەكونوميكاسىن نازاردا ۇستايتىنى بايقالدى. 

اقش-تىڭ اۋعانستانداعى تەرروريز­مگە قارسى كۇرەسىندە ورتالىق ازيا ما­ڭىزدى ءرول اتقارادى. بىراق باراك وباما كە­زىندە امەريكانىڭ ورتالىق ازيا­مەن بايلانىسى السىرەدى. ەندى اقش اي­ماقپەن ستراتەگيالىق قارىم-قاتىناستى نى­­عايتقىسى كەلەدى. ال نۇرسۇلتان نازار­ب­اەۆتىڭ اق ۇيگە كەلۋى – بۇل ماق­سات­­تى جۇز­ەگە اسىرۋ ءۇشىن تاپتىرمايتىن مۇم­كىندىك. 

قازاقستان – ەۋرازيا جۇرەگىندە ورنا­لاسقان, ەكونوميكا, قاۋىپسىزدىك, تەرروريزم­مەن كۇرەس, ەنەرگەتيكالىق ماسەلەلەر بويى­نشا ورتالىق ازياداعى كوشباسشى مەم­لەكەت. ال امەريكا ورتالىق ازيامەن, ونىڭ ىشىندە قازاقستانمەن ارىپتەستىكتىڭ ما­ڭىزدى ەكەنىن بىلەدى. 

قازاقستان سيريا بويىنشا استانا پروتسەسى كەلىسسوزدەرىن وتكىزىپ, قانتوگىستى توقتاتۋعا تىرىستى. بۇل – وتە ۇلكەن ەڭبەك جانە باسقا مەملەكەتتەرگە جاقسى ۇلگى بو­لار­لىق ارەكەت. 

اقش قازاقستانمەن ارىپتەستىكتى دا­مى­تۋعا مۇددەلى. سوندىقتان نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ اقش-قا ساپارىنىڭ ماڭى­زى زور. 

نۇرسۇلتان نازارباەۆ ترامپتى قازاقستانعا شاقىردى - XinhuaNet

قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ اق ءۇي باسشىسى دونالد ترامپ­پەن كەزدەسىپ, ەكىجاقتى ارىپتەستىكتى نى­عايتۋ تۋرالى سويلەستى. كەزدەسۋ بارى­سىندا اۋعانستان ماسەلەسى تۋرالى ايتى­لىپ, سولتۇستىك كورەيانىڭ يادرولىق قاۋپى ءسوز بولدى. كەزدەسۋدە نۇرسۇلتان نازارباەۆ دونالد ترامپتى قازاقستانعا شاقىردى. 

دونالد ترامپ قازاقستاننىڭ بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنە توراعالىق ەتەتىنىن اتاپ ءوتىپ, نۇرسۇلتان نازارباەۆپەن حا­لىق­ارالىق پروبلەمالاردى تالقى­لا­عا­نىن ايتتى. سونىمەن قاتار ەكى مەملەكەت ءححى عاسىرداعى كەڭەيتىلگەن ستراتەگيالىق ارىپ­تەستىك تۋرالى بىرلەسكەن مالىمدەمە جا­سادى. 

ايتا كەتۋ كەرەك, اقش پەن قازاقستان ارا­سىنداعى ساۋدا اينالىمى 2016 جىلى 1,9 ملرد دوللارعا جەتتى. سونداي-اق كەز­دە­سۋ بارىسىندا دونالد ترامپ پەن نۇرسۇلتان نازارباەۆ ەكونوميكالىق باي­ل­ا­نىستاردى نىعايتا ءتۇسۋ كەرەكتىگىنە تو­ق­تالدى. 

7,5 ملن دوللارعا جاسالعان كەلىسىمشارت نەگىزىندە ەندى قازاقستان ورتالىق ازيادا العاش رەت Boeing 737 MAX 8 ۇشاعىن الادى. سونىمەن قاتار Air Astana ۇلتتىق اۋە كومپانياسىنىڭ 2021 جىلى Boeing 787 Dreamliners ۇشاعىن الۋدى جوسپارلاپ وتىرعانى ايتىلدى. قتج مەن General Electric 900 ملن دوللار تۇراتىن ەكى كەلىسىمشارتقا وتىردى. اقش پەن قازاقستان تسيفرلى ينفراقۇرىلىم, اۋىل شارۋاشىلىعى, فارماتسەۆتيكا, قارجى, كوسموستى يگەرۋ مەن دەنساۋلىق ساق­تاۋ سالالارى بويىنشا دا ارىپتەستىكتى نىعايتۋعا كەلىستى. سونداي-اق اقش – قازاقستان تىكەلەي اۋە رەيسىن اشۋ دا جو­س­پار­لانعانى ايتىلدى. 

دايىنداعان
گۇلنۇر قۋانىشبەكقىزى,
«ەگەمەن قازاقستان»