پرەزيدەنت • 18 قاڭتار, 2018

امەريكالىق ساراپشىلار ەلباسى ساپارىن جوعارى باعالادى

274 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ اقش-قا ساپارىن, سونىڭ ىشىندە ۆاشينگتوندا وتكەن كەلىسسوزدەر مەن كەزدەسۋلەردىڭ قورىتىندىسىن, جالپى ءمان-ماڭىزىن ساراپشىلار قاۋىمى دا جوعارى باعالاپ جاتىر. 

امەريكالىق ساراپشىلار ەلباسى ساپارىن جوعارى باعالادى

فوتو: akorda.kz

ءبىز بۇگىن سولاردىڭ بىرقاتارىنىڭ, اتاپ ايتقاندا «مۇرا» قورىنىڭ دۋگلاس پەن سارا ەلليسون اتىنداعى سىرتقى ساياسات ورتالىعى مەن ستراتەگيالىق جانە حالىقارالىق زەرتتەۋلەر ورتالىعى ساراپشىلارىنىڭ پىكىرلەرىن نازارلارىڭىزعا ۇسىنعاندى ءجون كوردىك.

دەنيەل رۋندە, ستراتەگيالىق جانە حالىقارالىق زەرتتەۋ ورتالىعىنىڭ جوبالار جونىندەگى ديرەكتورى 

– پرەزيدەنت نازارباەۆتىڭ اقش-قا ساپارىنىڭ ماڭىزى زور. ساپاردىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ەكى ەل اراسىنداعى بايلانىس ودان ءارى جەتىلە تۇسەدى.

قازاقستاندى جەكە ەل رەتىندە ەمەس, ۇلكەن نارىق رەتىندە قاراعان ءجون. ويتكەنى ەل ارقىلى ورتالىق ازيامەن ساۋدا-ەكونوميكالىق بايلانىس جاساۋعا مۇمكىندىك بار. سوندىقتان, قازاقستانمەن ارىپتەستىكتى نىعايتۋ اقش ءۇشىن ماڭىزدى. كەشە پرەزيدەنت نازارباەۆ وسى باعىتتا ماڭىزدى كەزدەسۋلەر وتكىزدى.

اقش تاراپى قازاقستانمەن تاۋار اينالىمىن ءارتاراپتاندىرىپ, ينۆەستيتسيا كولەمىن ۇلعايتۋ كەرەك دەپ ەسەپتەيمىن. قازاقستان بيلىگى دە بۇعان ماڭىز بەرىپ وتىرعانى بەلگىلى. بۇدان بولەك, قازاقستاندا ءبىلىمدى قوعام قالىپتاستى. ءتىپتى, الەمدە ەڭ ءبىلىمدى, دەنساۋلىعى مىقتى, باي ەلدەردىڭ قاتارىندا دەپ ايتار ەدىم.

قازاقستانمەن ساياسي جانە قاۋىپسىزدىك جونىندەگى بايلانىستىڭ دا ماڭىزى ەرەكشە. ەلدەرىڭىز قىتاي جانە رەسەيمەن تىعىز قارىم-قاتىناس ورناتقان. وسى تۇرعىدان العاندا دا اقش قازاقستانمەن ارىپتەستىك ورناتۋعا مۇددەلى. بىرنەشە جىل بۇرىن سىزدەر الەمدىك ساۋدا ۇيىمى قاتارىنا ەندىڭىزدەر. بۇل ەل ەكونوميكاسىنا وتە ءتيىمدى بولعانى انىق.

ەكى ەلدىڭ اراسىنداعى بايلانىستى نىعايتۋ ءۇشىن حالىقتىڭ, بيزنەس وكىلدەرىنىڭ ءوزارا قارىم-قاتىناسى جولعا قويىلۋى قاجەت.

قازاقستاندا بيزنەسكە جاسالىپ جاتقان قولايلى جاعدايدى ەسكەرسەك, كاسىپ ىستەيمىن دەگەندەرگە ەنەرگەتيكا, قازبا جۇمىستارى, اۋىل شارۋاشىلىعى, عىلىم مەن تەحنولوگيا, ءبىلىم سالالارىندا مۇمكىندىك مول.

پرەزيدەنت نازارباەۆتىڭ ساپارى وسى ارىپتەستىكتەردى نىعايتۋعا جاسالعان قادام.

قازاقستان تاۋەلسىزدىك العالى بەرى تاڭعالارلىق دەڭگەيدەگى ەكونوميكالىق جەتىستىككە قول جەتكىزدى. ەۋرازيانىڭ قاق ورتاسىندا ورنالاسۋى قازاقستانعا مول مۇمكىنشىلىك بەرىپ, ء«بىر بەلدەۋ, ءبىر جول» جوباسىنىڭ نەگىزگى تۇيىسكەن تۇسىنا اينالدىردى.

ليۋك كوففي, «مۇرا» قورى دۋگلاس پەن سارا ەلليسون اتىنداعى سىرتقى ساياسات ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى 

– پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ اق ۇيدە دونالد ترامپپەن وتكىزگەن كەزدەسۋىن جوعارى باعالايمىن. مۇنداي جوعارعى دەڭگەيلى كەلىسسوزدەر قازاقستان مەن اقش اراسىنداعى بايلانىستىڭ جاڭا بەلەسكە كوتەرىلگەنىن كورسەتەدى. قازاقستان ‒ اقش-تىڭ ورتالىق ازياداعى ماڭىزدى ارىپتەسى. ەكى ەلگە ورتاق سىن-قاتەرلەر جەتەرلىك, بىراق ورتاق مۇمكىندىكتەرىمىز ودان دا كوپ. بۇل ساپار قازاقستان مەن اقش-تىڭ جاڭا كەزەڭگە شىققان, ۇزاققا سوزىلاتىن قارىم-قاتىناسىنىڭ العاشقى قادامى.

ەكى ەل ارىپتەستىگىنىڭ ءورىسى كەڭ. وسى ساپاردا جالپى سوماسى 7 ميلليارد دوللاردى قۇرايتىن جيىرمادان استام كەلىسىمگە قول قويىلدى. بۇل ‒ وتە كەرەمەت جاڭالىق. اسىرەسە, ەنەرگەتيكا سالاسىنا قىزىعۋشىلىق ەرەكشە. كەلىسسوزدەر قازاقستاننىڭ مۇنايى مەن گازىن جاڭا نارىققا شىعارىپ, ەل ەكونوميكاسىن ارتاراپتاندىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. بۇدان بولەك, اقش-تىڭ ەۋروپاداعى وداقتاستارى ەنەرگەتيكانىڭ جاڭا كوزىنە قول جەتكىزەدى.

قازاقستان مەن اقش قاۋىپسىزدىك ماسەلەسىندە دە ارىپتەستىك ورناتادى. اسىرەسە, يليم (دايش) سەكىلدى تەرروريستىك ۇيىمدارمەن كۇرەستە بىرلەسە ارەكەت ەتىپ كەلەدى. سونداي-اق اۋعانستانداعى جاعدايدىڭ وڭ شەشىمىن تابۋعا مۇمكىندىك مول. اقش-تاعى ارىپتەستەرىم قازىرگى تاڭدا اۋعانستاننىڭ تاريحي, مادەني, گەوگرافيكالىق تۇرعىدا ورتالىق ازياعا ءتان ەكەنىن بايقادى. ەلدىڭ ورتالىق ازيامەن ەكونوميكالىق بايلانىسى دا تەرەڭگە كەتكەن. وسى ورايدا, وڭىردەگى كوشباسشى مەملەكەت رەتىندە قازاقستان اۋعانستانداعى ەكونوميكالىق تۇراقتىلىق پەن قاۋىپسىزدىكتى قالىپتاستىرۋعا قول ۇشىن سوزادى.

اقش ءۇشىن قازاقستاننىڭ كورشى مەملەكەتتەرمەن, وڭىردەگى ەلدەرمەن دوستىق قارىم قاتىناستا بولعانى ءتيىمدى. جالپى قازاقستان كەيىنگى كەزدەرى كوپتەگەن ديپلوماتيالىق باستامالار كوتەرىپ جۇرگەنى بەلگىلى. مىسال رەتىندە سيريا جونىندەگى استانا پروتسەسىن ايتۋعا بولادى. كەلىسسوزدەر ءبىز كۇتكەنىمىزدەي تابىستى بولدى.

باراك وباما تەرروريستەرمەن سوعىستىڭ اياقتالعانى جونىندە شەشىم قابىلداعان سوڭ, ورتالىق ازيامەن بايلانىسىمىز باياۋلاي باستادى. مەنىڭشە, پرەزيدەنت ترامپ مۇلدە باسقا ساياسات ۇستانادى. مەملەكەتتىك حاتشى رەكس تيللەرسون وڭىردەگى جاعدايمەن جاقسى تانىس. قورعانىس ءمينيسترى دجەيمس مەتتيس تە اسكەردە جۇرگەن كەزىنەن ايماقتاعى ماسەلەلەردى جان جاقتى بىلەدى. سوندىقتان, بىزگە ۇزاق مەرزىمدىك ارىپتەس كەرەك. بۇل تۇرعىدا قازاقستاننىڭ ءباسى جوعارى.

اباي اسانكەلدى ۇلى,

«ەگەمەن قازاقستان» ‒ ۆاشينگتوننان

سوڭعى جاڭالىقتار