قازاقستان • 05 قاڭتار, 2018

«مادەنيەت پەن ونەرگە قوسقان ۇلەسى ءۇشىن» توسبەلگىسى تابىستالدى

325 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

و باستا وزىنە ولشەۋسىز ىن­تىقتىرعان ونەردى جان­سەرىگىندەي كورىپ, با­لاڭ جاستىعىنان سەرىك ەتكەندە وسى اپپا­راتقا عۇمىرى بايلانا­تىنىن دا ويلاعان جوق ەكەن. باياناۋىل سياق­تى تابيعاتى عاجاپ وڭىردە دۇنيەگە كەلگەن جاقسىلىق تۇرلى­بە­كوۆتىڭ كاسىبي مامان رەتىندە ءومىرى فوتو­ونەرمەن ءورىلۋى تاع­دىر جازۋى شىعار. الما­تى قالالىق اكىم­دىگىندە وتكەن شارادا تمد ەلدەرىنىڭ پارل­ا­مەنتارالىق اسسام­بلەياسى كەڭەسىنىڭ تور­اعا­سى ۆالەنتينا مات­ۆيەنكونىڭ «مادەنيەت پەن ونەرگە قوسقان ۇلەسى ءۇشىن» توسبەلگىسىن سالتاناتپەن تاپسىرۋى ۇلكەن مارتەبە بولدى.  

«مادەنيەت پەن ونەرگە قوسقان ۇلەسى ءۇشىن» توسبەلگىسى تابىستالدى

العاش رەت ناعاشى اعا­سىنىڭ فوتواپپاراتقا اۋەس­تىگى بالالىق قيالىن ويا­تا ءبىلدى. ول كىسى كەزىندە سوعىس­قا قاتىسقان, پولكوۆنيك شە­نىندەگى اسكەري ادام بولاتىن. شاعىن فوتواپپاراتىنىڭ ءجون-جوسىعىن ۇيرەتىپ, ارمان­شىل جاستى بولاشاققا ما­شىق­تاندىرىپ, ۇلكەن ىسكە با­عىت سىلتەگەندەي ەدى. الا­بۇرت­قان بالا كوڭىل اي­نالاداعى تابيعاتتىڭ تاڭعاجايىپ تىلسىمىن موينىنا اسقان كىش­كەنتاي «زەنيتى» ءۇيىرىپ اكەلىپ الدىنا تاستايتىن تاڭعاجايىپ ساتتەرىنەن باستاپ كەيىنگى ساپالى دا ءساندى EOS 5D Mark 11 اپپاراتىن قولداناتىن كەزەڭگە دەيىنگى ۋاقىت ارالىعىنداعى ۇزاق جىلدار الەتىندە ءومىر يىرىمدەرى نە كورسەتپەدى. العاش 1970 جىلى قاراعاندى قالا­سىنداعى فوتوگرافتار دايىندايتىن ۋچيليششەنى ءبىتىرىپ, ەڭبەككە ارالاسقان جىلدارى جاستىقتىڭ جالىنىمەن ارمانشىل جاس الماتى كينو تەح­ني­كۋمىن اياقتايدى. وسى تەحنيكۋمنىڭ زەرتحاناسىندا مەڭگەرۋشى بولىپ قىزمەت اتقا­رادى. سودان كەيىن پاۆلو­دارداعى پەداگوگيكالىق ينس­تيتۋتىنىڭ فيلولوگيا فا­كۋلتەتىندە وقىپ, ءفوتو­تىلشى قىز­مەتىنە بەلسەنە كى­رىستى, كە­شەگى جوعارعى كە­ڭەستە, ال­ما­تى­داعى پارلامەنت فو­توس­تۋ­دياسىندا شەتەلدەرمەن بايلانىستاعى «دوستىق» قوعا­­مىندا, «حابار» تەلەار­ناسىندا, «تۇركىستان», «ەگە­مەن قازاقستان» گازەت­تەرىندە ءفوتوتىلشى بولىپ, تۋعان جەر­دىڭ ءتوسىن شارلادى. «1991 جىلى توقتار اۋبا­كىروۆ عارىش­قا ۇشقان كەزدە تۇڭعىش عارىش­كەرىمىزدىڭ كوككە كوتەرىلۋ سا­تىنە كۋا بولعانىمدى وزىمە ەرەك­شە ماقتانىش كورەمىن, – دەيدى جاقسىلىق اعا ايرىقشا تولقىعان سەزىممەن. – تاري­حىنا, مادەنيەتىنە ۇڭىلگەن ادام عانا ەلدىڭ رۋحانيا­تىن كوتەرەدى. 1995 جىلى سەمەيگە جول ءتۇسىپ, اباي جە­رىندە ۇلى اقىننىڭ 150 جىل­دىق مەرەكەسىن كوزبەن كورىپ, سالتاناتتىڭ ايرىقشا ساتتەرىن سۋرەتكە ءتۇسىرىپ كور­سەتۋ مۇمكىندىگى تۋعانىنا قۋانامىن. كەيىننەن پاريجدە بولعان ساپارىمدا مۇحتار اۋەزوۆتىڭ 100 جىلدىق مەرەيتويىنا قاتىسقانىمدا, سول دەلەگاتسيانىڭ قۇرامىندا ايتۋلى اعالار بولعانى ۇمى­تىلمايتىن كەزدەر دەر ەدىم. ماسەلەن, شىڭعىس ايتماتوۆ, ءابدىجامىل نۇرپەيىسوۆ, ول­جاس سۇلەيمەنوۆ, ساكەن ءجۇ­نىسوۆ, ايمان مۇساقوجاەۆا, مۇ­رات اۋەزوۆ, قارشىعا اح­مە­­­دياروۆتاردىڭ بولۋى, ارقاي­سىسىنىڭ ىلكىم ساتتەرىن سۋ­رەتتەرىمدە بەينەلەي الۋ دا مەن ءۇشىن ايتىپ جۇرەتىن سىرلى ساتتەر بولىپ قالا بە­رەدى.سول كەزدە يۋنەسكو-نىڭ شتاب-پاتەرىندە ارنايى فوتو­­رەپورتاجدار ءتۇسىردىم». بۇ­گىن­دە بۇل جۇمىستار مۇحتار اۋە­­زوۆ مۋزەي-ۇيىندە ساقتاۋلى تۇر.

تاۋەلسىزدىكتىڭ 20 جىلدىعى قارساڭىندا استاناداعى تاۋەل­­سىزدىك سارايىندا ۇلكەن كورمە, سونداي-اق وسىدان ءۇش جىل بۇرىن, 1 جەلتوقسان – تۇڭعىش پرەزيدەنت كۇنىنە وراي الماتىداعى رەس­پۋبليكا سارايىندا ەلباسىنا ارنالعان ارنايى كورمە وتكىزدى. ۋىزداي ىنتىقتىرعان ورنەكتەر الە­مى جاقسىلىقتى جاقسى ىزدە­نىستەرگە باستاي بەرەتىندەي.

ساپارباي پارمانقۇل,
«ەگەمەن قازاقستان»

الماتى

سوڭعى جاڭالىقتار

ەرلىك پەن تاريح

تاعزىم • كەشە