ۇلتتىق مۋزەي جانىنان قۇرىلعان «كيەلى قازاقستان» ورتالىعى «قازاقستانداعى 100 جالپىۇلتتىق دەڭگەيدەگى كيەلى ورىندار» ءتىزىمىنىڭ جوباسىن جاريالاعانى ءمالىم. وسى رەتتە عيماراتىنىڭ ءوزى رەسپۋبليكالىق ماڭىزداعى ساۋلەت ەسكەرتكىشى ساناتىنا جاتاتىن ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىن دا سول ءتىزىمنىڭ قاتارىنا ابدەن قوسۋعا بولار ەدى-اۋ دەگەن وي كەلەدى. عىلىم اكادەمياسى ءوزىنىڭ قۇرىلعان كەزىنەن باستاپ ۇلتتىق مادەني جانە عىلىمي مۇرانى ساقتاۋعا بارىنشا بەلسەندى, كوشباسشى سيپاتقا يە. سونىمەن قاتار اكادەميا وتاندىق عىلىمنىڭ بەلدى ورتالىعى بولۋمەن قاتار كوپ جىلدار بويى ەلىمىزدىڭ مادەني وشاعى رەتىندە دە ايتارلىقتاي جوبالارىمەن ەرەكشەلەندى. مەموريالدىق مۋزەيدىڭ بۇگىندە اكادەميانىڭ ساۋلەت كەشەنىندە ورنالاسۋى ءبىز ءۇشىن ايرىقشا جاعداي ءارى ۇلكەن مارتەبە سانالادى. بۇل مۋزەي ونداعان جىلدار بۇرىنعى تاريحي كەزەڭدەرگە ساپار شەككىزەدى. مۋزەي ءوزىنىڭ عىلىمي جانە ءتالىم-تاربيەلىك قىزمەتى ارقىلى عىلىم اكادەمياسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى قانىش ساتباەۆتىڭ ءومىرى مەن قىزمەتى جايىنداعى سان-ساپاتتى ماعلۇماتتى ۇلتتىق عىلىمي جانە تاريحي-مادەني مۇرانىڭ ءبىر بولىگى رەتىندە قاراستىرىپ, ناسيحاتتاۋمەن اينالىسادى.
بۇگىنگى وسكەلەڭ ۇرپاقتى عىلىمعا, ونىڭ ىشىندە گەولوگياعا, گەولوگيالىق بارلاۋعا تارتۋ – وتە ماڭىزدى ماسەلە, دەر ەدىك. قانىش اعامىز 1963 جىلى جاريالانعان ماقالاسىندا بىلاي دەپ جازعان بولاتىن:
«بولاشاقتىڭ عىلىمى! كىم ونى كوز الدىنا كەلتىرە الادى!..بولاشاقتىڭ عىلىمى بۇرىن بولماعانداي ادامزات قوعامىنىڭ باقىتتىلىق پەن اۋقاتتىلىق ماقساتتارىنا تولىق قىزمەت ەتەدى. ول ادامداردىڭ تەك قانا ماتەريالدىق قاجەتتىلىكتەرىن قاناعاتتاندىرىپ قويماي, جان-جاقتى رۋحاني گۇلدەنۋگە اكەلەتىن ارمانىن ومىرگە الىپ كەلەدى».
بىلتىر كۇزدە اقمولا وبلىسىنىڭ ستەپنوگور قالاسىندا عالىم ق.ساتباەۆتىڭ ەسكەرتكىشى بوي كوتەرگەندە وعان ءبارىمىز شاتتانىپ, مارقايدىق. بۇل ءىس-شاراعا ەلىمىزدىڭ تۇڭعىش عارىشكەرى توقتار اۋباكىروۆ, عالىمنىڭ نەمەرەلەرى, عىلىم دوكتورلارى ءاليما جارماعامبەتوۆا, الەكساندر ترەتياكوۆ, ق.ساتباەۆ اتىنداعى گەولوگيا ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى گەروي جولتاەۆ جانە ت.ب. بەلگىلى تۇلعالار قاتىستى.
ەسكەرتكىشتىڭ اشىلۋ راسىمىندە ستەپنوگور قالاسىنىڭ اكىمى ا.كۇمپەكەەۆ: « ۇلى تۇلعالاردىڭ ەسىمىن ماڭگى ساقتاۋ, تاريحي-مادەني مۇرا نىساندارىن, ەسكەرتكىشتەر اشۋ بۇل پرەزيدەنتتىڭ «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋ اياسىنداعى باسىم باعىتتاردىڭ ءبىرى بولىپ تابىلادى» دەدى. سوڭىنان «تاۋ-كەن وندىرۋشىلەر» سارايىندا اكادەميك قانىش ساتباەۆتىڭ مەموريالدىق مۋزەيىنەن الىنعان جادىگەرلەر بويىنشا تاماشا كورمە ءوتتى. ءىس-شارانى بەلگىلى عالىمداردىڭ قاتىسۋىمەن وتكەن «قانىش ساتباەۆ – ۇلى عالىم-ۇيىمداستىرۋشى, دانىشپان, پاتريوت» عىلىمي كونفەرەنتسياسى جالعاستىردى. كونفەرەنتسياعا 100-گە جۋىق ماماندار مەن ساراپشىلار, مەملەكەتتىك مەكەمەلەردىڭ, ونەركاسىپ كاسىپورىندارىنىڭ, عىلىم, ءبىلىم سالاسىنىڭ, مادەنيەت مەكەمەلەرىنىڭ باسشىلارى, ستۋدەنتتەر, اسپيرانتتار, قوعامدىق ۇيىمداردىڭ بەلسەندىلەرى اتسالىستى.
ولار اكادەميكتىڭ عىلىمي مۇراسىنا, ونىڭ قازاقستانداعى عىلىمنىڭ قالىپتاسۋىنا جانە دامۋىنا قوسقان ۇلەسىنە قاتىستى اۋقىمدى ويلارىن ورتاعا سالدى. باياندامالاردا نەگىزىنەن ەل اۋماعىندا سيرەك كەزدەسەتىن ەلەمەنتتەر, كومىرسۋتەكتەردىڭ كەن ورىندارىن تاجىريبەلىك قولدانۋ جانە ونى انىقتاۋ ماسەلەلەرى بويىنشا تەوريالىق-ادىستەمەلىك, عىلىمي پايدالانۋى جونىندەگى وي-پىكىرلەر كورىنىس تاپتى.
كونفەرەنتسياعا قاتىسۋشىلار قانىش ساتباەۆتىڭ 125 جىلدىق مەرەيتويىنا دايىندىق جۇمىستارىنا توقتالدى. بۇعان ءتۇرلى سالا ماماندارىن قامتۋعا وراي تىلەكتەر ءبىلدىرىلدى. رەسپۋبليكا اۋماعىنداعى تابيعي گەولوگيالىق ەسكەرتكىشتەردى, مادەني مۇرا نىساندارىن كۇتىپ ساقتاۋ ءۇشىن قوعامدىق-پايدالى جۇمىستارعا اسىرەسە, وقۋشىلار مەن ستۋدەنتتەردى كەڭىنەن تارتۋعا نازار اۋدارىلدى. مۇنان باسقا «قازاقستاننىڭ كيەلى ورىندار» تىزىمىنە ۇعا جانە اكادەميك ق.ساتباەۆتىڭ مەموريالدىق مۋزەيى عيماراتىنىڭ ەنگىزىلۋى, مەملەكەتتىك مۋزەيلەردىڭ بازاسىندا قازاقستان عىلىمىنىڭ جەتىستىكتەرى مەن تاريحى, تاۋ-كەن ءىسى دامۋىنىڭ تاريحى جانە گەولوگيا نەگىزدەرىن زەردەلەۋ بويىنشا ورتا ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىنا فاكۋلتاتيۆتىك ساباقتار ەنگىزۋ سياقتى ت.ب. بىرقاتار وزەكتى ماسەلەلەر تۋرالى اڭگىمە قوزعالدى. وسىناۋ شارادان كوكەيگە تۇيگەنىمىز – كورنەكتى عالىم قانىش يمانتاي ۇلى نەگىزىن قالاعان ۇلان-عايىر ىسكە بۇگىندە جالىندى جاستار قامتىلىپ, جاراسىمدى جالعاسىن تابۋدا.
باقىتجامال ايتمۇحامبەتوۆا,
اكادەميك, ق.ساتباەۆتىڭ مەموريالدىق مۋزەيى» مم ديرەكتورى
