– باتىر, سۇراعىمىزدى سوڭعى وتكىزگەن جەكپە-جەگىڭنەن باستاساق. ناتيجەگە قاراساق, سەن ءۇشىن قيىن بولعان سەكىلدى. قارسىلاسىڭ دا وتە تاجىريبەلى. جەكپە-جەك تۋرالى تولىق ايتىپ بەرسەڭ؟
– سوڭعى جەكپە-جەگىم وتە جوعارى دەڭگەيدە ءوتتى. 8 راۋندقا جوسپارلانعان ەدى, سوڭىنا دەيىن جۇدىرىقتاستىق. ۋيلبەرت لوپەس وتە تاجىريبەلى, شىدامدى بوكسشى ەكەن. ءبىرىنشى راۋندتان سوڭعى راۋندقا دەيىن سوققىنىڭ استىنا السام دا, نوكاۋتقا جىبەرە المادىم. بىراق 8 راۋند بويى جانكۇيەرلەرگە ءوزىمنىڭ جاقسى قىرلارىمدى كورسەتە الدىم دەپ ويلايمىن. بۇل جەكپە-جەك ماعان تاجىريبە بولدى. ۇپاي سانى بويىنشا جەڭگەنىمنىڭ ءوزى ۇلكەن جەڭىس دەپ ەسەپتەيمىن. جالپى, لوپەس ماعان دەيىن وتە مىقتى بوكسشىلارمەن جۇدىرىقتاسىپ, ابدەن شىڭدالعانى كورىنىپ تۇردى. ول وسى جىلدىڭ مامىر ايىندا وتانداسىمىز گەننادي گولوۆكينمەن بىرگە بيگ بەاردا جانە ابەل سانچەستىڭ قول استىندا جاتتىعاتىن الەكس ساۋسەدومەن (26-0, 16 كو) كەزدەسۋ وتكىزىپ, تورەشىلەردىڭ شەشىمى بويىنشا عانا جەڭىلگەن. سونداي-اق ەممانۋەل روبلەس (15-1-3), حۋان رۋيس (20-0-1) جانە يۆان بارانچيك (17-0) سەكىلدى مىقتى بوكسشىلاردان دا ۇپاي سانى بويىنشا ۇتىلعان.
– بۇعان دەيىنگى 10 جەكپە-جەگىڭنىڭ توعىزىن نوكاۋتپەن اياقتاعان ەدىڭ. بۇل جولى قارسىلاسىڭدى نوكاۋتقا جىبەرە الماۋىڭا نە كەدەرگى بولدى؟
– مەنىڭشە, بۇل جەردە قارسىلاستىڭ دەڭگەيى اسەر ەتتى. لوپەس سوققىعا شىداس بەرە الاتىن بوكسشى ەكەن. بىرنەشە رەت انىق جانە اۋىر سوققى جاساعان بولاتىنمىن, بىراق ول توزىمدىلىك كورسەتتى. ول بۇرىنعى جەكپە-جەكتەرىنە قاراعاندا ماعان وتە ەرەكشە دايىندالىپ كەلگەنى كورىنىپ تۇردى.
– قازاقستاندىق جانكۇيەرلەر سەنىڭ رينگكە شىعار كەزدەگى كيىمىڭدى تالقىلاپ جاتىر. ادەتتە رينگكە شاپانمەن شىعاتىن ەدىڭ. شاپاننىڭ ورنىنا قازاق باتىرلارىنىڭ ساۋىتى ىسپەتتى جەيدەمەن نە ءۇشىن شىقتىڭ؟
– ءيا, بۇعان دەيىن قازاقتىڭ ويۋ-ورنەگى بەينەلەنگەن شاپانمەن شىعاتىن ەدىم. وسى جەكپە-جەگىمە ازداعان وزگەرىس جاساپ, ءبىر جاعىنان قازاق باتىرلارىنىڭ كيىمىمەن شىعىپ كورەيىنشى دەگەن وي بولدى. كيىمنىڭ سىزبا نۇسقاسىن كوماندامىزبەن اقىلداسىپ, جوباسىن جاساپ شىقتىق. ال ەكىنشى جاعىنان ءوزىمنىڭ ەسىمىم باتىر بولعان سوڭ, اتىم زاتىما ساي بولسىن دەپ رينگكە قازاق باتىرلارىنىڭ ساۋىتى ىسپەتتى جەيدەمەن شىققاندى ءجون كوردىم. سونداي-اق وزدەرىڭىز بىلەتىندەي, كاسىپقوي بوكستا تانىمالدىلىققا ءيميدجدىڭ دە اسەر ەتەتىنىن بىلەسىزدەر. سوندىقتان وسىنداي قادامعا باردىم.
– كاسىپقوي بوكستاعى نوكاۋتتارىڭدى كورگەن جانكۇيەرلەر الەۋمەتتىك جەلىلەردە سەنى گەنناديدىڭ بولاشاق ءىزباسارى دەپ جاتىر. قاتەلەسپەسەم, اۋەسقوي بوكستا دا نوكاۋتەر بولدىڭ ەمەس پە؟
– اۋەسقويلار اراسىندا نوكاۋتەر بولدىم دەپ ايتا المايمىن. شاما-شارقىمشا جۇدىرىقتاستىم, جەڭۋگە تىرىستىم. 2010 جىلى ەل چەمپيوناتىندا ءۇشىنشى ورىن الىپ, ۇلتتىق قۇراما ساپىنا الىنعانمىن. بىراق ەل ءىشى بولماسا, سىرتتاعى حالىقارالىق ءىرى تۋرنيرلەردە توپ جارا المادىم. راس, كاسىپقوي بوكستا جانكۇيەرلەر تانىپ, الەۋمەتتىك جەلىلەردە وزدەرىنىڭ تىلەكتەستىگىن ءبىلدىرىپ جاتىر.
– اۋەسقوي بوكستا ءجۇرىپ, الەم چەمپيوناتىنا نەمەسە وليمپيا ويىندارىنا قاتىسۋعا نەگە تىرىسپادىڭ؟
– ۇلتتىق قۇرامادا ءبىرىنشى ءنومىر نەمەسە ەكىنشى ءنومىر بولماعان سوڭ ءتورت جىلدا ءبىر كەلەتىن وليمپيادانى نەمەسە ەكى جىل سايىنعى الەم چەمپيوناتىن كۇتىپ جۇرە بەرۋگە ۇلكەن شىدام كەرەك. «گەنەرال بولۋدى ارمانداماعان سولدات – سولدات ەمەس» دەيدى عوي, سول سەكىلدى وليمپيادانى باعىندىرعىسى كەلمەيتىن بوكسشى جوق. بارلىق بوكسشىنىڭ ارمانى – وليمپيادا چەمپيونى بولۋ, ەلىمىزدىڭ كوك تۋىن كوككە كوتەرۋ. بىراق ۇلتتىق قۇرامادا ءبىرىنشى ءنومىر بولماساڭ, ءبارى بەكەر. سول سەبەپتى كاسىپقوي بوكسقا اۋىسۋعا شەشىم قابىلدادىم.
– كاسىپقوي بوكستاعى كارەراڭدى نەگە اقش-تا, ەۋروپادا ەمەس, كانادا ەلىندە باستادىڭ؟ جالپى, باسقا ەلدەردەن ۇسىنىس ءتۇستى مە؟
– نەگىزى, اۋەلگى ويىم اقش-قا بارۋ بولاتىن. قانشا دەگەنمەن كاسىپقوي بوكستىڭ قىزىپ تۇرعان ناعىز ورتاسى عوي. سول جاقتىڭ پروموۋتەرلەرىمەن سويلەسىپ, ۆيزامدى دا رەتتەپ, اقش-قا بارۋ نيەتىندە جۇرگەنمىن. سول ارادا كاناداداعى «Eye of the Tiger Manegement» پروموۋتەرلىك كومپانياسىنان ۇسىنىس ءتۇسىپ, اۋەسقوي بوكستاعى ۆيدەولارىمدى سۇراتتى. بارلىعىن جىبەردىم, وزدەرى قاراپ, سارالاپ, سوڭىندا ماعان ۇسىنىس جاسادى. كەلىسىمشارتتىڭ بارلىق بولىمدەرى كوڭىلىمنەن شىقتى. كوپ ويلانباستان كەلىسىم بەرىپ, پروموۋتەر كاميل ستەفان ۇسىنعان كەلىسىمشارتقا قول قويدىم. ەشقانداي كورىلىمدە, قارالىمدا, سپاررينگتە بولماي, بىردەن كەلىسىمگە وتىردىق. بار سەبەبى وسى.
– كاسىپقوي بوكستا «777» دەگەن لاقاپ اتىڭمەن تانىلىپ كەلە جاتىرسىڭ عوي «777» سانى قانداي ماعىنا بەرەدى؟
– الەم حالىقتارىنىڭ كوپشىلىگى قاشاننان جەتى سانىن كيە تۇتادى. اتا-بابالارىمىز دا جەتى سانىن قاسيەتى ساناعان. مىسالى, بالا كەزىمىزدە انام جەتى شەلپەك ءپىسىرىپ, كورشىلەرگە تاراتاتىن. اكەم جەتى اتاسىن بىلمەگەن جەتەسىز دەپ, جەتى اتامدى جاتتاتقىزدى. مەكتەپتە تاريح ساباعىنان ءاز تاۋكەنىڭ «جەتى جارعىسىن» وقىدىق. ايتا بەرسەك مىسال كوپ قوي. وسىدان كەيىن جەتى سانىنىڭ قاسيەتىن تۇسىنە باستادىم. ۇيالى تەلەفونىمنىڭ ءنومىرىن جەتى سانىمەن بايلانىستىردىم. كولىك العاندا 7 سانى بار ءنومىر ىزدەدىم. سول سەكىلدى, ءومىرىمنىڭ كوپ تۇسى جەتى سانىمەن بايلانىسىپ كەتتى. كاسىپقوي بوكسقا اۋىسار تۇستا ءوزىم قۇرمەتتەيتىن, سىيلايتىن اعالارىممەن دامدەس بولىپ قالدىم. اڭگىمە اراسىندا سول كىسىلەر «كاسىپقوي بوكستا ءۇش جەتى لاقاپ اتىمەن شىقساڭ قالاي بولادى؟» دەپ ۇسىنىس تاستادى. 7 سانىن اۋەلدەن قاستەرلەيتىن ماعان بۇل ۇسىنىس تاڭسىق بولعان جوق. بىردەن كەلىسە كەتتىم. ءسويتىپ, اعالارىمنىڭ ۇسىنىسى مەن ءوزىمنىڭ قالاۋىم ارقاسىندا كاسىپقوي بوكستا «777» اتىمەن تانىلا باستادىم.
– كانادا حالقىنىڭ ءومىر سالتى, سپورتقا دەگەن قىزىعۋشىلىعى قالاي؟
– كانادانىڭ كۆەبەك قالاسىندا تۇرىپ جاتقانىما ەكى جارىم جىل بولىپ قالدى. بۇل جاقتا ءبارى جاقسى. ادامدارى دا ءبىز سەكىلدى قوناقجاي, بوتەنسىمەي جاقسى قابىلدادى. سول ءۇشىن ولارعا العىس ايتامىن. ءبىراز جاڭا دوستار تاپتىم. ءبىزدىڭ ەلدە ءنومىرى ءبىرىنشى سپورت بوكس بولسا, كانادالىقتار ءۇشىن – حوككەي سپورتى. حوككەي جاقسى دامىعان. سپورتقا دەگەن كوزقاراستارى دا جاقسى. مەنىڭشە, كانادادا حوككەي ءنومىرى ءبىرىنشى سپورت بولسا, ەكىنشى ورىندا كاسىپقوي بوكس دەپ ەسەپتەيمىن. ويتكەنى ءبىز وتكىزگەن جەكپە-جەكتەرگە جانكۇيەرلەر كوپ جينالادى. قىزىعۋشىلىق وتە جوعارى.
– جالپى, كاسىپقوي بوكسشىلار قالاي جاتتىعادى ەكەن؟ ءبىر كۇندىك جاتتىعۋىڭ قالاي وتەدى؟
– اۋەسقوي بوكس پەن كاسىپقوي بوكس جاتتىعۋلارىنىڭ ايىرماشىلىعى بارشىلىق. كاسىپقوي بوكسشىلار ادەتتەگىدەي كۇنىنە ەكى مەزگىل جاتتىعادى. دۇيسەنبى-جۇما كۇندەرى ەكى مەزگىل, سەنبى كۇنى ءبىر مەزگىل جاتتىعامىز. جەكسەنبى – دەمالىس كۇنى. ءار جاتتىعۋىمىز 3-4 ساعاتقا سوزىلادى. ءبىر ەرەكشەلىگى, ەكى جاتتىعۋدى ەكى بولەك باپكەر وتكىزەدى. تاڭەرتەڭ فيزيكالىق جاتتىعۋعا كوڭىل بولەمىز, كەشكى جاتتىعۋدا جەكە باپكەرىم ستەفان لارۋشپەن بىرگە «لاپا» ۇرامىز, «قاپ» سوعامىز, سپاررينگ-جاتتىعۋ جاسايمىز.
– الەمدىك boxrec.com سايتىندا ءوز سالماعىڭ بويىنشا (63,5 كەلى) قازاق بوكسشىلارى اراسىندا ءبىرىنشى, الەم بوكسشىلارى اراسىندا توپ-50 بوكسشىنىڭ قاتارىنا ەندىڭ. قۇرلىقتىق بەلبەۋلەرگە (wba, naba, wbo-nabo, intercontinental) شىعۋعا قانشالىقتى مۇمكىندىك بار؟
– قۇداي قالاسا, كەلەسى جىلدان باستاپ قاي تۇجىرىم بويىنشا بەلبەۋلەرگە شىعاتىنىم بەلگىلى بولادى. اسىعىستىق جاساۋدىڭ قاجەتى جوق. جاقىندا عانا بۇل تۋرالى پروموۋتەرىممەن سويلەسىپ, اقىلداسقان بولاتىنبىز. بەلبەۋ ءۇشىن جەكپە-جەك وتكىزەتىن كۇننىڭ اۋىلى الىس ەمەس.
اڭگىمەلەسكەن
ءالي بيتورە,
«ەگەمەن قازاقستان»
