ءماجىلىس توراعاسىنىڭ ورىنباسارى گۇلميرا يسيمباەۆا جەتەكشىلىك ەتكەن جيىندا مادەنيەت جانە سپورت ءمينيسترى ارىستانبەك مۇحامەدي ۇلى نەگىزگى بايانداما جاسادى.
«بۇگىنگى تاڭدا مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرمالارى اياسىندا اۋقىمدى جوبالار بويىنشا ءىس-شارالار باستالىپ كەتتى. لاتىن الىپبيىنە كوشۋ جونىندە پرەزيدەنتتىڭ جارلىعى شىقتى, «100 جاڭا ەسىم» جوباسى قورىتىندىلاندى. بۇل جوبالار بىرنەشە جىلعا باعىتتالعان. ەندىگى جەردە قابىلدانىپ, ورىندالاتىن ءىس-شارالار حالقىمىزدىڭ مادەني تالعامىن جانە جالپى مادەنيەتتىلىك دەڭگەيىن كوتەرۋگە باعىتتالۋىنىڭ ماڭىزى زور ەكەندىگىن ەستەن شىعارماۋىمىز قاجەت», دەدى گ.يسيمباەۆا ءوزىنىڭ العى سوزىندە.
ال ودان كەيىن مينيسترلىك اتقارىپ جاتقان شارۋالار جونىندە مالىمدەگەن ا.مۇحامەدي ۇلى جۇمىستى جەتىلدىرۋ ماقساتىندا 2014 جىلى پرەزيدەنت جارلىعىمەن تاريحىمىزدا تۇڭعىش رەت قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى مادەني ساياسات تۇجىرىمداماسى بەكىتىلگەنىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, اتالعان قۇجاتقا سايكەس, سالانى دامىتۋدىڭ شەشۋشى باعىتتارى تۇگەلدەي جاڭعىرتىلىپ, ءاربىر ءوڭىردىڭ مادەني الەۋەتىن برەند رەتىندە ىلگەرىلەتۋگە ارنالعان نەگىزگى تۋريستىك-مادەني كلاستەرلەر انىقتالعان. سول سياقتى وسى تاريحي قۇجاتقا سايكەس رەپەرتۋارلىق ساياساتتى رەتتەپ, كۇشەيتۋ جولىندا ونەردىڭ ءتۇرلى سالاسى بويىنشا ەلىمىزدە بۇرىن بولماعان 13 كوركەمدىك كەڭەس دۇنيەگە كەلگەن.
«ولاردىڭ قاتارىندا تەاتر, مۋزىكا, تسيرك, حورەوگرافيا ونەرى, كينووندىرىس, مۋزەي, كىتاپحانا ءىسى, ارحەولوگيا, قورىق-مۋزەيلەر, كوركەمسۋرەت, ساۋلەت, ديزاين ونەرى, ادەبيەت جانە كىتاپ شىعارۋ جونىندەگى كەڭەستەر بار. بۇل كەڭەستەر بەلگىلى مادەنيەت قايراتكەرلەرىنىڭ قاتىسۋىمەن جىل سايىن وتكىزىلىپ, مادەنيەت جانە ونەر سالاسىن دامىتۋ بويىنشا وزەكتى ماسەلەلەر مەن ولاردى شەشۋ جولدارىن تالقىلايدى», دەدى مينيستر.
بۇگىندە ەلباسىنىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلامالىق ماقالاسىن جۇزەگە اسىرۋ اياسىندا مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگى «قازاقستاننىڭ كيەلى جەرلەرىنىڭ گەوگرافياسى» مەن «قازىرگى زامانعى قازاقستاندىق مادەنيەت جاھاندىق الەمدە» جانە «مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ لاتىن قارپىنە كوشۋى» ارنايى جوبالارىنىڭ باستى ورىنداۋشى ورگانى بولىپ تابىلادى. بۇل جوبالاردى ءتيىمدى جۇزەگە اسىرۋ ماقساتىندا ۇلتتىق مۋزەي جانىنان «قاسيەتتى قازاقستان» ولكەتانۋدى دامىتۋ ورتالىعى جانە ەڭ بىلىكتى مامانداردى بىرىكتىرگەن «تۋعان جەر» قازاقستان ولكەتانۋشىلار بىرلەستىگى قۇرىلعان. مامىر ايىندا جوبانىڭ الدىنا قويعان مىندەتتەرىن بەلگىلەپ الۋ ماقساتىندا بارلىق ولكەتانۋشىلاردىڭ قاتىسۋىمەن ءبىرىنشى رەسپۋبليكالىق فورۋم وتكەندىگىن دە ايتا كەتكەن ءجون.
ال كيەلى ورىنداردى انىقتاۋ جانە زەرتتەۋ ماقساتىندا عالىمداردىڭ قاتىسۋىمەن قازاقستاننىڭ بارلىق وڭىرلەرىنە 6 باعىت بويىنشا – سولتۇستىك, باتىس, شىعىس, وڭتۇستىك, ورتالىق, وڭتۇستىك-شىعىس دەگەن اتاۋلارمەن ەكسپەديتسيا ۇيىمداستىرىلعان. ناتيجەسىندە, جالپى ۇلتتىق ماڭىزى بار 100, جەرگىلىكتى ماڭىزى بار 500 كيەلى جەردىڭ تىزىمدەرى جاسالىپ, جۇيەلەنگەن. ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, بۇل تىزىمدەردى تولىقتىرۋ جۇمىستارى الداعى جىلدارى دا جالعاساتىن بولادى.
وتىرىستا مينيستر بايانداماسىنان كەيىنگى سۇراق-جاۋاپ بولىمىندە دەپۋتاتتار قالىڭ بۇقارانىڭ كوكەيىندە جۇرگەن بىرقاتار ماسەلەلەردىڭ ءمان-جايىن سۇراپ, انىق-قانىعىنا كوز جەتكىزدى. ماسەلەن, العاش بولىپ ساۋال قويعان دەپۋتات قۋانىش سۇلتانوۆ استاناداعى ق.قۋانىشباەۆ اتىنداعى مەملەكەتتىك اكادەميالىق قازاق مۋزىكالىق دراما تەاترىنىڭ جاڭا عيماراتىنىڭ قاشان سالىناتىندىعىن سۇرادى. «وسىدان ءبىراز جىل بۇرىن استاناداعى ق.قۋانىشباەۆ اتىنداعى قازاق تەاترى قۇرىلىسى تۋرالى ۇكىمەتكە بەرگەن ساۋالىما وڭ جاۋاپ الىپ ەدىم. سول تەاتر ءۇيى قاشان, قاي جەردە سالىنادى؟» دەدى دەپۋتات.
«جاقىندا عانا ەلباسى استانانىڭ باس جوسپارىن كورگەندە ق.قۋانىشباەۆ تەاترىنا جاڭا عيمارات سالۋ ماسەلەسى قارالعان ەدى. جاڭا عيمارات قۇرىلىسىنىڭ جۇمىسى «سامۇرىق-قازىنا» اكتسيونەرلىك قوعامىنا جۇكتەلدى. بۇگىندە ول ءۇشىن جەر قاراستىرىلىپ جاتىر. استانانىڭ 20 جىلدىق مەرەكەسى شاراسىندا العاشقى قۇرىلىس كاپسۋلاسى مىندەتتى تۇردە قاعىلادى», دەپ جاۋاپ بەردى مينيستر.
سونداي-اق دەپۋتاتتار ءسوز ەتكەن وتكىر ماسەلەنىڭ تاعى ءبىرى مəدەنيەت سالاسى قىزمەتكەرلەرى ەڭبەكاقىسىنىڭ تومەندىگى بولدى. ءوز كەزەگىندە ا.مۇحامەدي ۇلى ونى جوققا شىعارمادى. «كوپشىلىك جاعدايدا اش ادام شىعارماشىلىقتا تابىستى بولادى دەپ جاتادى. وعان بەتحوۆەن مەن موتسارتتى مىسالعا كەلتىرەدى. وسى ورايدا ايتارىم, ءبىزدىڭ تالانتتارىمىز ماردىمسىز جالاقى الىپ جۇرسە دە حالىقارالىق دەڭگەيگە شىعىپ جاتىر. ارتىستەر ءوز تالانتىمەن بيىكتەردى باعىندىرسا, كىتاپحانا, مۋزەي, مادەنيەت ۇيلەرى سىندى سالالار قارجىلىق قولداۋعا مۇقتاج بولىپ وتىر», دەدى مادەنيەت جانە سپورت ءمينيسترى.
سونداي-اق اتالعان ماسەلە بويىنشا سوزگە ارالاسقان قارجى ۆيتسە-ءمينيسترى تاتيانا ساۆەلەۆا مەن ەڭبەك جانە الەۋمەتتىك قورعاۋ ۆيتسە-ءمينيسترى سۆەتلانا جاقىپوۆا مادەنيەت سالاسىنداعى ەڭبەكاقىنى تولەۋ ماسەلەسى وتە وزەكتى ەكەندىگىن ايتتى. «مەملەكەت دەڭگەيىندە ولاردىڭ جالاقىسى 2005 جىلدان 2011 جىلعا دەيىن 5 رەت 25-30 پايىزعا كوتەرىلىپ وتىرعان. سوڭعى رەت مادەنيەت قىزمەتكەرلەرىنىڭ جالاقىسىن تولەۋدى رەفورمالاۋ اياسىندا 2016 جىلى 40 پايىزعا كوبەيتىلدى», دەدى ت.ساۆەلەۆا. ال س.جاقىپوۆانىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, وتكەن جىلى جۇرگىزىلگەن ەڭبەكاقىنى تولەۋ رەفورماسى اياسىندا 50 مىڭعا جۋىق مادەنيەت قىزمەتكەرلەرىنىڭ جالاقىسى وسكەن. اسىرەسە, ەڭ تومەنگى جالاقى الاتىن كىتاپحاناشىلاردىڭ جالاقىسى 52 مىڭنان 70 مىڭ تەڭگەگە دەيىن, ارحيۆ قىزمەتكەرلەرىنىڭ جالاقىسى 44 مىڭنان 62 مىڭ تەڭگەگە كوتەرىلگەن.
القالى جيىن اياسىندا ارىستانبەك مۇحامەدي ۇلى وتاندىق كينو ءوندىرىسى تۋرالى ايتا كەلە, قازاقستانعا گولليۆۋد ينۆەستيتسياسىن تارتۋعا قاتىستى پىكىر ءبىلدىردى. ونىڭ تۇسىندىرۋىنشە, بۇگىندە قازاقستاندىق پروكاتتاعى وتاندىق كينو ۇلەسى 6 پايىزدى قۇرايدى. 2014 جىلدان باستاپ, مينيسترلىكتىڭ تاپسىرىسى بويىنشا, 194 كارتينا شىعارىلىپ, سوڭعى ءۇش جىلدا 200-دەن استام تۋىندى كوپتەگەن فەستيۆالدەر مەن حالىقارالىق كورسەتىلىمدەرگە قاتىسقان.
ء«بىزدىڭ مىندەتىمىز الەمنىڭ جەتەكشى كينوكومپانيالارىمەن شەدەۆر ءتۇسىرۋ. جاقىندا عانا لوس-اندجەلەستە اقان ساتاەۆتىڭ «اناعا اپارار جول» ءفيلمىن, كلاسسيكامىز «قىز جىبەكتى», رۇستەم ابدىراشەۆتىڭ «الماس قىلىشىن» جانە ەلباسى تۋرالى «بالالىق شاعىمنىڭ اسپانى» تۋىندىلارىن كورسەتتىك. بۇل فيلمدەر ەلەۋلى تابىسقا كەنەلدى. كورسەتىلىم كەزىندە الەمدىك كينو كومپانيالاردىڭ جەتەكشىلەرىمەن جۇزدەستىك. Paramount Pictures, Warner Brothers, HBO, Disney سىندى كينوكومپانيالاردىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتتەرى قازاقستان نارىعىنا قاتىسۋعا نيەت ءبىلدىردى. ياعني ولاردىڭ ينۆەستيتسيالارى مەن شىعارماشىلىق الەۋەتىن قازاقستانعا اكەلە الامىز», دەدى مينيستر.
وسىلايشا, ۇكىمەت ساعاتىنىڭ ناتيجەلەرى بويىنشا بىرقاتار ۇسىنىستار ازىرلەنىپ, ولار الەۋمەتتىك-مادەني دامۋ كوميتەتىنە تاپسىرىلدى.
نۇرلىبەك دوسىباي,
«ەگەمەن قازاقستان»
