– كەلەسى جىلدىڭ اقپان ايىندا قازاقستان مەن يوردانيا اراسىنداعى ديپلوماتيالىق قارىم-قاتىناستىڭ 25 جىلدىعىن اتاپ وتەمىز. شيرەك عاسىردا ەلدەرىمىزدىڭ ءتۇرلى سالاداعى بايلانىستارى قارقىندى دامىپ, تىعىز ءارى سەنىمدى ساياسي ديالوگ ورنادى. بۇل كورول ابداللانىڭ قازاقستانعا دەگەن ىستىق ىقىلاسىنىڭ ارقاسىندا جۇزەگە اسقانىن ەرەكشە اتاپ وتكىم كەلەدى, – دەدى مەملەكەت باسشىسى.
نۇرسۇلتان نازارباەۆ قازاقستان مەن يوردانيا اراسىنداعى بارلىق باعىتتاعى مەملەكەتارالىق ىنتىماقتاستىقتى ودان ءارى نىعايتۋعا نيەتتى ەكەنىمىزدى ايتتى.
سونداي-اق, بريفينگ بارىسىندا قازاقستان پرەزيدەنتى حالىقارالىق سالاداعى ەكىجاقتى ءوزارا ءىس-قيمىل ماسەلەلەرىنە توقتالدى.
– كوپتەگەن حالىقارالىق جانە وڭىرلىك ماسەلەلەر بويىنشا ۇستانىمدارىمىز ۇقساس. يوردانيا حالىقارالىق قوعامداستىقتا جوعارى بەدەلگە يە بولىپ, لايىقتى قۇرمەتكە بولەندى. سونىڭ ارقاسىندا بۇل ەل تاياۋ شىعىستا بەيبىتشىلىك پەن قاۋىپسىزدىك ورناتۋ جولىندا ماڭىزدى ءرول اتقارىپ كەلەدى. مىسالى, يوردانيا 1 ميلليون 300 مىڭ سيريالىق بوسقىندى قابىلداپ, پالەستينا مەن يزرايل اراسىنداعى تۇيتكىلدەردىڭ بەيبىت جولمەن شەشىلۋىنە ۇلەس قوسقانىن اتاپ وتۋگە بولادى, – دەدى مەملەكەت باسشىسى.
بۇدان بولەك, نۇرسۇلتان نازارباەۆ يوردانيا تاراپىنا استانادا وتكەن حالىقارالىق «ەكسپو-2017» مامانداندىرىلعان كورمەسى مەن يسلام ىنتىماقتاستىعى ۇيىمىنىڭ عىلىم جانە تەحنولوگيالار جونىندەگى ءبىرىنشى سامميتىنە بەلسەندى قاتىسقانى ءۇشىن ريزاشىلىق ءبىلدىردى.
سونىمەن بىرگە, قازاقستان پرەزيدەنتى كورول ءىى ابداللامەن وتكىزگەن ەكىجاقتى كەزدەسۋدىڭ قورىتىندىلارى تۋرالى ايتتى. ونىڭ بارىسىندا ەكى ەل باسشىلارى مەملەكەتارالىق قارىم-قاتىناستىڭ, حالىقارالىق جانە وڭىرلىك كۇن ءتارتىبىنىڭ وزەكتى ماسەلەلەرىن تالقىلادى.
– اتاپ ايتقاندا, سيرياداعى شيەلەنىس, يراكتاعى جاعداي, قاتار توڭىرەگىندەگى داعدارىس جانە باسقا پروبلەمالار تۋرالى وي بولىستىك. سيريا داعدارىسى – قازىرگى ۋاقىتتاعى ەڭ ءىرى شيەلەنىستىڭ ءبىرى. قازاقستان بۇل قاقتىعىستى شەشۋگە باعىتتالعان بارلىق باستامالاردى قولدايدى. استاناداعى كەلىسسوزدەر ناتيجەسىندە سيرياداعى زورلىق-زومبىلىق ايتارلىقتاي ازايىپ, جەرگىلىكتى حالىقتىڭ بەيبىت ومىرگە ورالۋىنا مۇمكىندىك تۋدى, – دەدى نۇرسۇلتان نازارباەۆ.
مەملەكەت باسشىسى يوردانيانىڭ استانا پروتسەسىندەگى ءرولىن ەرەكشە اتاپ ءوتىپ, ونىڭ باقىلاۋشى ەل رەتىندە سيرياداعى احۋالدى تۇراقتاندىرۋعا زور ۇلەس قوسىپ وتىرعانىن ايتتى.
سونداي-اق, قازاقستان پرەزيدەنتى ەكى ەل اراسىنداعى ساۋدا-ەكونوميكالىق جانە ينۆەستيتسيالىق قارىم-قاتىناستاردىڭ دامۋ بارىسىنا توقتالدى.
– تاسىمالداۋ باعاسى ەكسپورت جانە يمپورت وپەراتسيالارىنا اسەر ەتىپ وتىر. سوعان وراي, ءتيىمدى كولىك-لوگيستيكا ارنالارىن جەتىلدىرۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ وتتىك. ءبىز قازاقستان-تۇرىكمەنستان-يران جانە ازەربايجان-گرۋزيا-تۇركيا باعىتتارى بويىنشا اشىلعان تەمىر جولدى پايدالانۋ مۇمكىندىگىن قاراستىردىق, – دەدى مەملەكەت باسشىسى.قازاقستان پرەزيدەنتى كەلىسسوزدەر قورىتىندىسى بويىنشا تاراپتار ەكىجاقتى ىنتىماقتاستىقتى ودان ءارى دامىتۋ جولىندا بىرقاتار ماڭىزدى باعىتتاردى ايقىنداعانىن اتاپ ءوتتى.
– قارىم-قاتىناسىمىزدى نىعايتۋ ءۇشىن اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنىڭ الەۋەتى زور ەكەنى ايتىلدى. مىسالى, قازاقستان يوردانياعا اۋىل شارۋاشىلىعى مەن مال ونىمدەرىن جەتكىزسە, يوردانيا قىس جانە كوكتەم ايلارىندا ءبىزدىڭ ەلگە كوكونىس پەن جەمىس ەكسپورتتاي الادى, – دەدى نۇرسۇلتان نازارباەۆ.
مەملەكەت باسشىسى يوردانيانىڭ «حيكما» كومپانياسى الماتى قالاسىندا فارماتسەۆتيكا زاۋىتىن سالۋدى جوسپارلاپ وتىرعانىن ايتىپ, ەنەرگەتيكا جانە اسكەري-تەحنيكا سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىق اياسىن كەڭەيتۋ ماسەلەلەرىنە توقتالدى.
– يوردانيانىڭ بالامالى ەنەرگيا كوزدەرىن دامىتۋعا مۇددەلى ەكەنىن ەسكەرىپ, وسى سالادا سەرىكتەستىك قارىم-قاتىناس ورناتۋ مۇمكىندىگىن قاراستىردىق. بۇگىندە اسكەري جانە اسكەري-تەحنيكالىق سالالاردا ىنتىماقتاستىقتى ودان ءارى نىعايتۋدىڭ العىشارتتارى بار. وسى باعىتتاعى ءوزارا بايلانىستاردى ودان ءارى جالعاستىرۋ ارنايى ۇكىمەتارالىق كوميسسياعا جۇكتەلدى, – دەدى نۇرسۇلتان نازارباەۆ.
بۇدان بولەك, مەملەكەت باسشىسى ەكى ەلدىڭ ارناۋلى قىزمەتتەرى الداعى ۋاقىتتا حالىقارالىق تەرروريزم مەن ءدىني ەكسترەميزمگە قارسى كۇرەس جۇرگىزۋ ماقساتىندا بىرلەسىپ جۇمىس اتقاراتىنىن ايتتى.
ءىى ابداللا قوناقجايلىق كورسەتكەنى ءۇشىن قازاقستان پرەزيدەنتىنە تاعى دا العىس ايتىپ, بۇگىن تاپسىرىلعان ماراپات بارشا يوردانيا حالقىنىڭ ەڭبەگىنە بەرىلگەن باعا ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
– بۇل ماراپاتتىڭ اتاۋى مەن ءۇشىن وتە ماڭىزدى. وزەكتى حالىقارالىق سىن-قاتەرلەردى ەڭسەرۋ ماسەلەسى بويىنشا قازاقستاننىڭ جاھاندىق ۇستانىمى بار. قازاقستان – جاھاندىق ىنتىماقتاستىقتىڭ كوشباسشىسى, – دەدى يوردانيا كورولى.
يوردانيا كورولى ءىى ابداللا قازاقستاننىڭ يادرولىق قارۋسىزدانۋ مەن جاھاندىق بەيبىتشىلىكتى ساقتاۋ جولىندا اتقارىپ وتىرعان شارالارىنا نازار اۋداردى.
بۇدان بولەك, يوردانيا كورولى استانادا سيريا ماسەلەسى بويىنشا ءوتىپ جاتقان كەلىسسوزدەردىڭ ناتيجەلەرىنە توقتالىپ, قازاقستاننىڭ الەمدىك تەرروريزممەن جانە ءدىني ەكسترەميزممەن كۇرەس جۇرگىزۋگە بارىنشا كۇش سالىپ وتىرعانىن ايتتى.
سوڭىندا ءىى ابداللا ەكى ەل اراسىنداعى قارىم-قاتىناستىڭ نىعايا ءتۇسىپ, بۇدان دا جوعارى دەڭگەيگە جەتەتىنىنە سەنىم ءبىلدىردى.
يوردانيا كورولى ءىى ابداللانىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنا رەسمي ساپارىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا مىناداي قۇجاتتارعا قول قويىلدى:
– قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەن يوردانيا حاشيميتتىك كورولدىگى اراسىنداعى ادامداردى ۇستاپ بەرۋ تۋرالى كەلىسىم;
– قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەن يوردانيا حاشيميتتىك كورولدىگى اراسىنداعى سوتتالعان ادامداردى بەرۋ تۋرالى كەلىسىم;
– قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەن يوردانيا حاشيميتتىك كورولدىگى اراسىنداعى قىلمىستىق ىستەر بويىنشا ءوزارا كومەك كورسەتۋ تۋرالى كەلىسىم;
– قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى مەن يوردانيا حاشيميتتىك كورولدىگىنىڭ ۇكىمەتى اراسىنداعى ازاماتتىق قورعانىس, توتەنشە جاعدايلاردىڭ الدىن الۋ جانە ولاردى جويۋ سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىق تۋرالى كەلىسىم;
– قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى مەن يوردانيا حاشيميتتىك كورولدىگىنىڭ ۇكىمەتى اراسىنداعى تەرروريزمگە, ۇيىمداسقان قىلمىسقا, ەسىرتكى قۇرالدىرىنىڭ, پسيحوتروپتىق زاتتاردىڭ, ولاردىڭ پرەكۋرسورلارىنىڭ زاڭسىز اينالىمىنا جانە قىلمىستىڭ وزگە دە تۇرلەرىنە قارسى كۇرەس سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىق تۋرالى كەلىسىم.
