بۇگىنگى زامان – باسەكەلەستىك پەن جوعارى تەحنولوگيالار زامانى, عىلىم مەن ءبىلىم زامانى. سوندىقتان بىزگە ەكونوميكالىق جانە قوعامدىق جاڭارۋ قاجەتتىلىكتەرىنە ساي كەلەتىن وسى زامانعى ءبىلىم بەرۋ جۇيەسى قاجەت. ءبىلىم بەرۋدى جاڭارتۋ – بۇل ۇنەمى العا قاراي ۇمتىلۋ مەن دامۋ ءۇردىسى.
قازىرگى تاڭدا ۇزدىكسىز ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىندە ءبىلىم بەرۋدى دامىتۋ, دۇنيەجۇزىلىك ءبىلىم بەرۋ كەڭىستىگىنە كىرۋ ماقساتىندا ەلىمىزدە ءبىلىم بەرۋدىڭ جاڭا جۇيەسى قۇرىلۋدا.
جاڭارتىلعان ءبىلىم مازمۇنى جاعدايىنداعى مەكتەپتىڭ ەرەكشەلىگى – وقۋداعى جەتىستىكتەر ناتيجەلى سيپاتقا يە, ال وقۋ پروتسەسى وقۋشىلاردىڭ ءاربىر ساباقتا ءبىلىمدى «تابۋداعى» بەلسەندى قىزمەتىمەن سيپاتتالادى. بۇعان قول جەتكىزۋدى ءاربىر مۇعالىم وزىنەن باستايدى, ول جاڭارۋ ءۇردىسىنىڭ الەۋمەتتىك قىرلارىن كورسەتەدى. مۇعالىم پەداگوگيكالىق ويلاۋ نەمقۇرايلىعىن جەڭۋى جانە وقۋشىمەن بىرگە ءوزى دە وقۋى ءتيىس. ءبىلىم الۋشىلاردىڭ قولايلى دامۋى ءۇشىن دوستىق قارىم-قاتىناستاعى ورتانى قۇرۋ ماڭىزدى.
جاڭارتىلعان وقۋ باعدارلامالارىنىڭ مازمۇندىق ەرەكشەلىكتەرى ءپان مازمۇنىن جوبالاۋدىڭ كۇردەلىلىك ۇستانىمى, ياعني ءبىلىم مەن بىلىكتى ارتتىرۋدا وقۋ ماتەريالىن تىگىنەن, سونداي-اق كولدەنەڭىنەن بىرتىندەپ كەڭەيتۋ ء(بىلىمدى تاقىرىپتار بويىنشا جانە سىنىپتار بويىنشا كۇردەلەندىرۋ), ءبىلىم بەرۋ دەڭگەيلەرى جانە تۇتاس وقىتۋ كۋرسى بويىنشا پەداگوگيكالىق ماقساتتاردىڭ پانىشىلىك بايلانىستارىن بارىنشا ەسكەرۋگە مۇمكىندىك بەرۋ, بولىمدەر مەن ۇسىنىلعان تاقىرىپتار مازمۇنىنىڭ ۋاقىت تالابىنا سايكەس بولۋى, الەۋمەتتىك داعدىلاردىڭ قالىپتاسۋىنا نازار اۋدارۋ, وقۋ پروتسەسىن ۇزاق مەرزىمدى, ورتا مەرزىمدى, قىسقا مەرزىمدى جوسپارلار تۇرىندە تەحنولوگيالاندىرۋ بولۋى ءتيىس.
فيزيكا سالاسى بويىنشا وقۋشىلاردىڭ ءبىلىم, بىلىك داعدىلارىن قالىپتاستىرۋ نەگىزگى ورتا جانە جالپى ورتا ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپ باعدارلاماسىندا جەتەكشى ورىن الادى. بۇل الەمنىڭ ءبىرتۇتاس عىلىمي بەينەسىن قالىپتاستىرۋداعى فيزيكانىڭ پراكتيكالىق ماڭىزىمەن ايقىندالادى.
فيزيكا – تابيعات تۋرالى عىلىم. ونىڭ ماقساتى – زاتتار مەن دەنەلەردىڭ, قۇبىلىستار مەن پروتسەستەردىڭ فيزيكالىق قاسيەتتەرىن تانىپ-ءبىلۋ, تابيعات قۇبىلىستارىنىڭ زاڭدىلىقتارىن زەرتتەۋ. فيزيكا ءپانىن تابىستى وقىتۋ مۇعالىمنىڭ تىكەلەي كاسىبي تاجىريبەسى مەن قۇزىرەتتىلىگىنە, وقۋ ۇدەرىسى ناتيجەلەرىنە باسىم كوڭىل بولۋىنە بايلانىستى. قازىرگى كەزدە تابىستى بولۋ ءۇشىن وقۋشىلارعا ءبىلىم قانداي قاجەت بولسا, داعدى دا سونداي قاجەت دەگەن ويدىڭ جاقتاستارى كوبەيىپ كەلەدى. بۇل وقۋشىلاردىڭ اقپاراتتى ەستە ساقتاپ, العان بىلىمدەرىن ۇعىنۋىن, ءتۇسىنۋىن جانە ءارتۇرلى سالادا قولدانا ءبىلۋىن تالاپ ەتەدى. بۇل جاڭارتىلعان ءبىلىم باعدارلاماسى وقۋشى ءۇشىن دە, مۇعالىم ءۇشىن دە ءتيىمدى.
مۇعالىمدەر وقۋشىلارىنىڭ نە بىلەتىنىن جانە نەنى جاساي الاتىنىن, سونداي-اق ولاردىڭ قىزىعۋشىلىقتارىن, ءار وقۋشىنىڭ نەنى جاقسى كورەتىنىن بولجاي ءبىلۋى كەرەك. تەك ءوز ءبىلىمىن جانە شىعارماشىلىعىن ۇشتاي بىلگەن ۇستاز عانا جاڭاشا ءبىلىم بەرەدى. ءاربىر جاڭاشىل مۇعالىم ءوزىنىڭ شىعارماشىلىق ارەكەتىن ءداستۇرلى ستيلدەن الشاقتاپ, ۇنەمى جاڭاشىل يدەيالار جەتەگىندە جۇرسە, ءبىلىم ساپاسى جاقسارا تۇسەرى ءسوزسىز. جاڭارتىلعان ءبىلىم بەرۋ مازمۇنى ۇستازداردىڭ ىزدەنىسىنە, بالالارعا دەگەن سۇيىسپەنشىلىگىنە, كاسىپتىك دەڭگەيىنە بايلانىستى. مۇعالىم وقىتۋ, تاربيەلەۋ, دامىتۋ, قالىپتاستىرۋ قىزمەتى ارقىلى شاكىرتىن شىعارماشىلىق جولعا جەتەلەيدى. ناتيجەسىندە قوعام تالابىنا ساي تۇلعا قالىپتاستىرادى.
ءبىلىمنىڭ ساپاسى – ەڭ الدىمەن ماقساتتىڭ جانە ناتيجەنىڭ ساپاسى, ودان كەيىن باسقارۋدىڭ, ۇستازدىڭ, پەداگوگيكالىق ارەكەتتىڭ, وقۋشىنىڭ ساپاسى, ەڭ سوڭىندا پەداگوگيكالىق ءۇردىستىڭ ساپاسى. بۇل – جاڭا كەزەڭدە ادامداردى ءومىر سۇرۋگە باۋلۋ ءۇشىن بۇرىنعىدان دا جوعارى دەڭگەيدە ءبىلىم بەرۋ دەگەن ءسوز. دەمەك, بۇگىنگى زامان مۇعالىمى قازىرگى قوعامدىق-الەۋمەتتىك تالاپتارعا جاۋاپ بەرەتىن, جان-جاقتى, ءبىلىمدى, جاڭاشىل ويلاۋ داعدىسىن مەڭگەرگەن, وقۋشىنىڭ جان-جاقتى دامۋىن ۇيىمداستىرا الاتىن زاماناۋي تۇلعا بولۋى كەرەك. جاڭارتىلعان ءبىلىم بەرۋ مازمۇنى قازاقستان بويىنشا بارلىق وقۋشىلاردان جوعارى ناتيجەنى قامتاماسىز ەتۋگە كومەكتەسەدى جانە مۇعالىمدەردىڭ ءبىلىم بەرۋ باعدارلاماسىن ءتيىمدى ىسكە اسىرۋىنا مۇمكىندىك بەرەدى.
گۇلزيرا سارسەنعاليەۆا,
ي.تايمانوۆ اتىنداعى ورتا
مەكتەپتىڭ مۇعالىمى
اتىراۋ
