ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, ەلوردانىڭ قارقىندى دامۋى, دەموگرافيالىق سىيىمدىلىق, ءوڭىر حالقى تىعىزدىعىنىڭ ءوسۋى, كوشى-قون اعىمى استانانىڭ اگلومەراتسيالىق دامۋىنىڭ العىشارتىن قۇرايدى. استانا اگلومەراتسياسىنىڭ اۋماعىنا استانا قالاسى — اگلومەراتسيا وزەگى, 3 اۋدان (ارشالى, تسەلينوگراد, شورتاندى) جانە اقمولا وبلىسى اقكول اۋدانىنىڭ 4 وكرۋگى كىرەدى. اگلومەراتسياعا بارلىعى 124 ەلدى مەكەن جاتادى. اگلومەراتسيا حالقىنىڭ سانى 2030 جىلعا قاراي 1,6 ملن ادامعا دەيىن جەتەدى.
قۇجاتتى ازىرلەۋشىلەر كونترماگنيت قالالار مەن يندۋستريالىق ايماقتاردى قۇرۋ استانانى حالىق سانى جاعىنان ءبىراز «جەڭىلدەتىپ», سىرتقى كوشى-قون اعىندارىن وزىنە «تارتۋعا» مۇمكىندىك بەرەدى دەپ ەسەپتەيدى.
ءوندىرىس پەن قاجەتتى وندىرىستىك ينفراقۇرىلىمنىڭ كونترماگنيت جانە سەرىكتەس ەلدى مەكەندەردە شوعىرلانۋى وزىق قارقىنمەن ءوسىپ كەلە جاتقان اۋماقتاردى قالىپتاستىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى, ولار «ارشالى», «توڭكەرىس» جانە «جايناق» يندۋستريالىق ايماقتارى بولماق, بۇل ونەركاسىپ ءونىمى ءوندىرىسىنىڭ 144%-عا ءوسۋىن قامتاماسىز ەتەدى.
الەۋەتتى كونترماگنيتتەر رەتىندە اقكول قالاسى مەن اقمول اۋىلى انىقتالدى. ولار وزەك-قالادان قاشىق ورنالاسقان جانە كوشى-قون اعىمدارىن وزىنە تارتاتىن جەتكىلىكتى رەسۋرستارى بار. حالىقتىڭ ەركىن قوزعالىسى, وزەكتىڭ كەلەشەگى بار ءوسىم ورىندارىمەن بايلانىسى نەگىزگى ماگيسترال جولداردىڭ كومەگىمەن قامتاماسىز ەتىلۋى ءتيىس.
2030 جىلعا قاراي اگلومەراتسيا اۋماعىندا ءۇش يندۋستريالىق ايماق قۇرۋ ارقىلى استانا قالاسىنان ءىرى ونەركاسىپتىك كاسىپورىنداردى شىعارۋ ۇسىنىلىپ وتىر, سونداي-اق جاڭادان قۇرىلاتىن ونەركاسىپتىك كاسىپورىنداردى يندۋستريالىق ايماقتارعا ورنالاستىرۋ كوزدەلگەن.
سالانى ءارتاراپتاندىرۋ جانە قارقىنداتۋ ەسەبىنەن اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن ءوندىرۋ 170 %-عا ۇلعايادى. استانا قالاسىنىڭ ازىق-ت ۇلىككە (ۇنعا, قاراقۇمىققا, سۇتكە, بۇرشاق داقىلدارىنا, قۇس ەتىنە جانە ت.ب.) دەگەن قاجەتتىلىگى اگلومەراتسيا اۋماعى ەسەبىنەن تولىق قامتاماسىز ەتىلمەك.
اگلومەراتسيا وزەگىنىڭ بەتون, تەمىر بەتون بۇيىمدارى, كىرپىش, قيىرشىق تاس, مەتالل كونسترۋكتسيالارى, اعاش بۇيىمدارى سياقتى قۇرىلىس ماتەريالدارىنا دەگەن قاجەتتىلىگىن اگلومەراتسيا اۋماعىندا ورنالاسقان كاسىپورىندار تولىقتاي قامتاماسىز ەتەتىن بولادى.
«استانا — بۋراباي» جاسىل ءدالىزىن قۇرۋ جانە ونى تابيعي ورمان القاپتارىمەن بىرىكتىرىپ, بىرىڭعاي ەكوجۇيەنى قامتاماسىز ەتۋ كوزدەلگەن.
«سارىارقا» گاز قۇبىرىنىڭ قۇرىلىسى ەسەبىنەن ەلدى مەكەندەردى ودان ءارى گازداندىرۋ استانا قالاسى مەن 30-عا جۋىق ەلدى مەكەندى گازداندىرۋعا, سونداي-اق, ەكولوگيالىق جاعدايدى جاقسارتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
بۇدان وزگە, اگلومەراتسيانىڭ ەكولوگيالىق جاعدايىن جاقسارتۋ ءۇشىن ءى-ءىى ساناتتاعى لاستاۋشى كاسىپورىنداردى استانادان كوشىرۋ ۇسىنىلادى.
«وڭىرارالىق سحەمانىڭ جوبالاۋ ۇسىنىستارىن ىسكە اسىرۋ اگلومەراتسيا اۋماعىندا وڭتايلى قونىستاندىرۋعا جانە ەكونوميكالىق تىعىزدىق پەن ءوڭىردىڭ تۇتىنۋ تىعىزدىعىن ارتتىرۋعا ىقپال ەتپەك», — دەپ ءسوزىن تۇيىندەدى ج. قاسىمبەك.
ەلوردا اگلومەراتسياسىن ودان ءارى دامىتۋ بويىنشا پىكىرىمەن استانا اكىمى اسەت يسەكەشەۆ تە ءبولىستى.
تالقىلاۋ قورىتىندىسىن شىعارا وتىرىپ, باقىتجان ساعىنتاەۆ بارلىق جاۋاپتى مەملەكەتتىك ورگاندارعا جانە اكىمدىكتەرگە اتالعان وڭىرارالىق سحەمانىڭ ءتيىمدى جۇمىسىن جۇرگىزۋدى تاپسىردى.
ۇكىمەت استانا اگلومەراتسياسىن اۋماقتىق دامىتۋدىڭ وڭىرارالىق سحەماسىن ءبىراۋىزدان بەكىتتى.
