ايناكول ايشىقتارى

اقسۋ قالاسى اۋماعىنا  قا­راس­تى بۇل اۋىلدىڭ اۋەل باستان-اق جولى بولعانداي. ەرتىس وزەنى­نىڭ جاعاسىندا, اينالا ۇلكەندى-كىشىلى كولدەر, ۇلكەن جولدىڭ بويى, ءبىر شەتى وبلىس ورتالىعى, كەلەسى شەتى اقسۋ قالاسى, ەكى قالادان شىققان جولاۋشىلار تاسيتىن اۆتوبۋستار ايناكولگە سوقپاي كەتپەيدى. اكىمىنە قاراپ اۋىلىن تانى. بۇرىن ازاماتىنا قاراپ اۋىلىن تانى دەۋشى ەدىك, قازىر ول زامانعا ساي وزگەردى. ءويت­كەنى بۇكىل ءبىر اۋىلدىڭ تى­نىس-تىرشىلىگى  جالعىز اكىمگە قاراپ قالدى. اۋىل اكىمى امانجول  جاباي ۇلى «ەگەمەننىڭ» ءار سانىن جىبەرمەي, ۇقىپتى تۇردە وقىپ وتىرادى ەكەن. ونىسى ءاڭ­گىمە بارىسىندا بايقالىپ تۇر­دى, كوزى اشىق, وقىعان-توقىعا­نى مول, ءار ماقالاعا ءمان بەرىپ, ءوز پىكىرىن ءبىلدىرىپ تە قويادى. نەگىزى وسى ايناكول اۋىلدىق اۋما­عىنا قاراستى سىنتاس, كوكتاس, قاراوي دەپ اتالاتىن تاعى  ءۇش اۋىل بار ەكەن. اقسۋ  قالاسى اۋ­ماعىنا قاراستى ۇلكەندى-كىشىلى 33 اۋىل بار. بۇل كۇندەرى ولاردا  28 مىڭداي حالىق تۇرادى.  اۋىل­دار وتكەن جىلى 7,4 ميلليارد تەڭگەگە اۋىلشارۋاشىلىق ونىمدەرىن, اتاپ ايتقاندا, 6 مىڭ توننادان استام ەت, 27,5 مىڭ توننا ءسۇت, 39 ميلليون دانا جۇمىرتقا وندىرسە, مۇنىڭ ىشىندە ايناكول اۋىلىنىڭ دا ۇلەسى بار ەكەنى ءسوزسىز. بۇگىنگى كۇنى اۋىلدا ءىرى قارا مال, قوي, جىلقى بار, ءار اۋلا­نىڭ وتباسىندا قوسالقى شارۋا­شىلىق بار, بۇل ءال-اۋقاتتىڭ جاقسارعانى. جارمەڭكە سايىن قالا حالقىن تامساندىرىپ ەت-ماي, ءسۇت, قايماعىن, قۇرت-ءىرىم­شىگىن الا جونەلەتىن دە  وسى قا­لاعا جاقىن ورنالاسقان اۋىل­دار. اقسۋدىڭ اكىمى سول ءۇشىن قالادان «اۋىل» دەگەن ۇلكەن جارمەڭكە وتكىزەتىن بازار اشىپ قويدى. كەلەسىڭ دە دەلدالسىز ونىمدەرىڭدى ساتا بەرەسىڭ. تۇر­مىس جاقسى. مال وسىرگەننىڭ پايداسى وسى. قازىر جاڭا جىل الدىنداعى جارمەڭكەگە قىزۋ دايىندالىپ جاتىرمىز. وتكەن جىلى  51 رەت جارمەڭكە ءوتتى. بۇل – بايلىق, مولشىلىق. ءتىلىمىز تاسقا. ءتىپتى, بۇل بار عوي, كادىمگى باسەكە, ءار اۋىل بارىن سالىپ, جارىسقا تۇسكەندەي بولادى, دەپ اۋىل اكىمى  ءبىر ك ۇلىپ الدى. اينا­كول­دىڭ وزىندە نەگىزىن  جەرگىلىكتى ۇلت قۇرايتىن 171 ورىس, 92 ۋك­راين, 12 نەمىس, 4 شەشەن ۇلتى­نىڭ وكىلدەرى اعايىنداس-تۋىس­تاي بولىپ كەتىپتى. جۇمىس جوق دەپ ەكى قولدى قۋسىرىپ وتىرا­تى­ن­داي ەمەس, ءدال قاستارىندا ءتۇتىنى بۋداقتاپ اقسۋدىڭ قوس بىردەي الىپ زاۋىتى –  ءبىرى ەلەكتر ەنەرگياسىن, ءبىرى فەر­روقو­رىتپا وندىرەدى.  سودان كەيىن, تاۋ بالاسى تاۋعا قاراپ وسەدى دەمەكشى, ءۇيىنىڭ اۋلاسىندا ويناپ جۇرگەن اۋىل بالاسى تەح­نيكالىق ماماندىق الىپ, سول زاۋىتقا جۇمىسقا تۇسكەنشە اسىعادى ەكەن. ءبىزدىڭ ايناكولدىڭ سۋىنداي تازا سۋ جوق شىعار-اۋ دەپ ويلاي­مىز, كبم  دە ورناتىپ  الدىق, جالپى, اۋىل سۋدان تارشىلىق كورگەن ەمەس, دەيدى اۋىل اكىمى بىزبەن اڭگىمەسىندە.  جاز شىعا اۋىلدان 8 تابىن مال ورىسكە شى­عادى. ونىمەن بىرگە مال شارۋاشىلىعىمەن اينالىساتىن 16 شارۋا قوجالىعى بار. ولار اۋىل ىشىندە بولىپ قالاتىن ءولىم-جىتىمدە,  توي-تومالاقتا, مە­­رە­كەلەردە دەمەۋشىلىك جاساپ, كومەكتەسىپ وتىرادى. مىنە, كۇز دە كەلەدى. قىسقا دايىندىق. كادىمگى ناۋقان. تىرشىلىك دەگەن وسى.  اۋىلدىڭ ەت-ءسۇت, مايى جەتەدى. داستارقان  مول. زەينەتاقىنى ۋاقىتىندا الادى. كومىرلەرىن, وتىن-سۋلا­رىن  دايىنداپ اۋىل حالقى قىس­قا الدەقاشان ازىرلەنىپ العان. بۇرىنعىداي بىرەۋگە ماسىل بو­لىپ, وكىمەت  جاساپ بەرەدى دەگەن جوق, اركىم ءوز تىنىس-تىرشىلىگى ءۇشىن, بالا-شاعاسىنىڭ قامى ءۇشىن ەڭبەك ەتۋدە. وبلىستا قا­بىلدانعان «جايلاۋ» باعدارلا­ماسى ارقىلى اۋىل تۇرعىنى  باقتىباي قاسىمحانوۆ 100 قوي الىپ, ايەلى, بالالارى ءبارى با­عىپ, ءتورت ت ۇلىك مال باسىن كو­بەيتۋگە ۇلەس قوسۋدا. بالىعىن اۋلايمىن, دەمالامىن دەسە  – وزەن-كول قاسىمىزدا. وتكەن جىل­عا وكپە جوق. اۋىل كوشەلەرى قوقىستان تازارتىلدى,  قورشاۋ­لارى جوندەلدى, شامدار ورنا­تىلدى. “جول كارتاسى” باعدارلاما­سىنىڭ كەزىندە اۋىلدىڭ كىرەبەرىس جولدارىنا جوندەۋ جۇرگى­زىلدى. كوكتاس اۋىلىنداعى باس­تاۋىش مەكتەپكە تەلەفون بايلا­ن­ىسى ورناتىلىپ,  ينتەرنەتكە قوسىلدى. ايناكولدىڭ وزىندە 20 بالاعا ارنالعان شاعىن ورتالىق اشىلدى. اۋىلدىق دارىگەرلىك ام­بۋلاتوريا اۆتوكولىكپەن قام­تاماسىز ەتىلدى, ەندى سىنتاسقا, كوكتاسقا, قاراويعا بارۋعا ءمۇم­كىندىك تۋدى, تەلەفوندان­دىرىل­دى, جاس ماماندار كەلدى. وبلىس اكىمىنىڭ تاپسىرماسىنا وراي ءدا­رى­حانا اشىلدى, دارىگەرلىك  ءبو­لىم­شە, مادەنيەت ءۇيى, مەكتەپ ءبارى دە قىسقا دايىن, جوندەۋ جۇرگىزىلىپتى. بيىل 7 انا «كۇمىس القا», «التىن القا» يەگەرلەرى اتانىپتى. شوقاننىڭ دوسى        گ.ءپوتانيننىڭ اتىن الىپ تۇرعان اۋىل مەكتەبىنە كەلگەنىمىزدە تاڭ­قالدىق, جايناپ, جارقىراپ تۇر, ۇقىپتى قولداردىڭ, ءتارتىپ پەن جۇيەلىلىكتىڭ بارى باي­قالادى. مەكتەپ ديرەكتورى مۇ­رات ايداربەكوۆتىڭ ءوزى   الدى­مىز­دان شىقتى. كەڭ دە جارىق سپورت زالدا اۋىل بالالارى جاتتىعۋدا. ديرەكتوردىڭ ءوزى  سپورتشى, سوندىقتان اۋىل بالا­لارى دا سپورتقا جاقىن كورى­نەدى. مۇرات پەن امانجول سياقتى جىگىت اعالارىنىڭ جانە مادەنيەت ءۇيىنىڭ ديرەكتورى سۆەتلانا بايمانقۇلوۆا اپاي­دىڭ تۋعان اۋىلدارىنىڭ  تىرلىگىن ءوز قولدارىنا العاندارى, ونىڭ بولاشاعى ءۇشىن, كوركەيۋى ءۇشىن جاناشىرلىقپەن قىزمەت جاساپ جۇرگەندەرىنە ريزا بولىپ, ايناكولدەي اتىنا زاتى ساي اۋىلدارىمىز كوبەيە بەرسىن دەپ تىلەدىك. فاريدا بىقاي. پاۆلودار وبلىسى.