28 قازان, 2011

510 وتباسى پاتەرلى بولدى

272 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن
ەگەمەن ەلدە ءومىر ءسۇرىپ, تۇرمىس كەشۋ شەكسىز باقىت, قۋانىش قانا ەمەس, سونىمەن بىرگە ۇلكەن سىن دا. بۇل اقيقات بيىلعى كوكتەمدە تاس­قىن سۋ زاردابىنا ۇشىراعان با­تىس­قازاقستاندىقتاردىڭ مىسالى­نان ايقىن كورىنەدى. باسپاسوزدە بۇ­عان دەيىن حابارلانعانىنداي, سول كەزدە اپات ايماعىنان ون مىڭعا جۋىق ادام وزگە جاققا كوشىرىلدى. جاس مەملەكەتتىڭ توتەنشە جاعداي­لار جونىندەگى قۇرىلىمدارى مۇن­داي اسا اۋقىمدى ەۆاكۋاتسيالىق جاعدايمەن تۇڭعىش رەت بەتتەستى. تەك ءبىر ايماق قانا ەمەس, تۇتاس ەلىمىز ءۇشىن ۇلكەن سىن بولعان وسى ءبىر اسا جاۋاپتى شاقتا ەلباسى نۇر­سۇل­تان نازارباەۆ ءبىر دە ءبىر ادام كومەكسىز, قامقورلىقسىز قالمايدى دەگەن بولاتىن. وتكەن جەكسەنبى كۇنى مىڭداعان ورالدىقتار مەملەكەت باسشىسى­نىڭ وسى تۇجىرىمىنىڭ ناقتى ىسكە اسقانىنىڭ كۋاگەرى بولدى. قا­زاق­ستاننىڭ باتىستاعى قاقپاسى تاعى ءبىر شاعىن اۋدانمەن تولىقتى. مۇندا ايشىقتى دا اجارلى ار­حيتەكتۋرالىق جوبالارعا ساي بەس جانە توعىز قاباتتى تۇرعىن ءۇي كەشەندەرى مەملەكەتتىك كوميسسيانىڭ شەشىمىنە ساي پايدالانۋعا بەرىلدى. سىڭعىرلاعان جاڭا پاتەرلەردىڭ كىل­تى 510 وتباسىنا تابىس ەتىلدى. سال­تاناتتى ءراسىم كەزىندە وبلىس اكىمى باقتىقوجا ىزمۇحامبەتوۆ اتاپ كور­سەتكەندەي, الەۋمەتتىك-تۇرمىس­تىق نى­سانداردىڭ وتە قىسقا ۋاقىت ارا­لىعىندا, نەبارى بەس-التى اي ىشىندە پايدالانۋعا بەرىلۋى ولار­دىڭ ساپا­سىنا سالقىنىن تيگىزگەن جوق. راسىندا دا ۋاقىت ىرعالىپ-جىر­­عالۋدى كۇتپەيتىن دە, كوتەر­مەيتىن دە ەدى. سوندىقتان جەرگىلىكتى مەردىگەر ۇيىمدار ورتالىقتان كومەك كەلۋىن كۇتىپ جاتپاي-اق قۇرىلىستى ءوز قاراجاتتارى ەسەبىنەن شۇعىل باستاپ كەتكەنى, وڭىردە قۇرىلىس يندۋسترياسىنىڭ كەڭ قانات جايعانى, ياعني باستى قۇرى­لىس ماتەريالدارىنىڭ ورال قالا­سىنىڭ وزىندە وندىرىلەتىنى – كوز­دەگەن ۋاقىت مەجەسىنەن شىعۋعا نەگىز قالادى. ارادا كوپ ۋاقىت ءوت­پەي-اق «سامرۇق-قازىنا» ءال-اۋقات قورى, «قازمۇنايگاز» جانە «قا­زاق­ستان تەمىر جولى» ۇلتتىق كوم­پا­نيالارى قاجەتتى قاراجات سال­عانى قۇرىلىس قارقىنىن ودان ءارى جەدەلدەتۋگە سەپتىگىن تيگىزدى. قالا قۇرىلىسىنىڭ تەك وزىنە عانا ءتان يىرىمدەرى مەن تالاپتارى بار. بەلگىلى ءبىر قۇرىلىس نىساندا­رى جوبالانعان كەزدە, وزگە دە ءومىر سۇرۋگە قاجەتتى ينفراقۇرىلىمدار مەن ينجەنەرلىك جەلىلەر قوسا وي­لاستىرىلماسا, ول جارتىكەش كۇيىن­دە قالىپ قويماق. تۇرعىن ءۇي كەشەندەرىنىڭ جانىنان بالاباقشا­لار مەن مەكتەپتەر, دەنساۋلىق ساق­تاۋ نىساندارى قۇرىلىستارىنىڭ قوسا سالىنىپ ىسكە قوسىلۋى وسىن­داي ومىرشەڭ كوزقاراستان تۋىندا­عانى انىق. بۇل نىسانداردا تاس­قىن سۋدان زارداپ شەككەن تۇرعىن­داردىڭ بالالارى تاربيەلەنىپ, ءبىلىم الماق. تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى ونجىل­دىعىندا ورال وڭىرىندە ءبۇلدىرشىن­دەردى مەكتەپكە دەيىنگى تاربيە مەكەمەلەرىمەن قامتۋ ءىسى وتە وتكىر كۇيىندە تۇرعان بولاتىن. دەرەكتەر بۇل كورسەتكىش بويىنشا ءوڭىر 1997 جىلى وزگە وبلىستارمەن سالىس­تىرعاندا جەتىنشى ورىندا تۇرعا­نىن ايعاقتايدى. وتكەن جەكسەنبى كۇنى ورال قالاسىندا تاسقىن سۋ زارداپتارىن قالپىنا كەلتىرۋ ىسىنە بولىنگەن رەسپۋبليكالىق قاراجات ەسەبىنەن تۇرعىزىلعان ارقايسىسى 290 ورىندىق ەكى بالاباقشا ەسىگى ايقارا اشىلدى. وسىناۋ مەكتەپكە دەيىنگى بالالار مەكەمەلەرىن ەسەپكە قوسقاندا وبلىستا قاجەتتى قام­تىلۋ 94 پايىزعا جەتكەنىن كورسەت­تى. بۇل رەسپۋبليكا وبلىستارى اراسىنداعى ءبىرىنشى ورىن ەكەنىن ايتۋدىڭ ءوزى ءبىر مەرەي. ورال قالاسىنىڭ ىرگەسىندە اسان دەگەن اۋىل بار. بۇل ىرگەلى ەلدى مەكەندە مەكتەپتىڭ جوقتىعى ونىڭ تۇرعىندارى مەن جاس جەتكىنشەك­تەردىڭ ارقالارىنا ايازداي باتىپ جۇرەتىن. تاعى ءبىر قۋانىشتى ءجايت, تاسقىن سۋ زارداپتارىن قالپىنا كەلتىرۋ شارالارى اياسىندا مۇندا 230 ورىندىق جاڭا مەكتەپ عيما­راتى پايدالانۋعا بەرىلدى. سونى­مەن بىرگە  توتەنشە جاعدايلار مينيسترلىگى بولگەن قاراجات قورىنان اتالعان اۋىلدى وبلىس ورتا­لىعىمەن جالعايتىن اسفالت جول توسەلدى. الەۋمەتتىك-تۇرمىستىق جانە مەك­تەپكە دەيىنگى تاربيە مەن جال­پى ءبىلىم بەرۋ نىساندارىنىڭ سالتا­ناتتى تۇردە اشىلۋ ءراسىمى كەزىندە ءسوز سويلەگەن باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ قۇرمەتتى ازاماتى ابات ەسەنعاليەۆ, ورال قالاسىنىڭ تۇرعىندارى روزا جولتاەۆا, تاتيانا لەۆينا, بالاۋسا رامازانوۆا مەن شولپان ايتقاليەۆالار بۇل جاقسىلىقتاردىڭ ءبارىن ەلباسى­نىڭ سارابدال ساياساتىمەن, رەسپۋب­ليكانىڭ قاراپايىم تۇرعىندا­رىنا دەگەن تۇراقتى قامقورلىق كوز­قاراسىمەن بايلانىستىردى. ءارى ولار بيىلعى قازان ايىندا ورال قالاسىندا پايدالانۋعا بەرىلىپ وتىرعان نىساندار جانە جاڭادان پايدا بولعان شاعىن اۋدان سول ساياساتتىڭ ناتيجە بەرۋى­نىڭ, ونىڭ سالتانات قۇرۋىنىڭ ءبىر كورىنىسى بولا الادى دەگەن شىنايى وي-پىكىرلەرىن ايتتى. تەمىر قۇسايىن. ورال. سۋرەتتى تۇسىرگەن الەكساندر كۋپريەنكو.
سوڭعى جاڭالىقتار