ءۇش وبلىس ۇيىمداستىرعان كورمەدە كورىنىس تاپتى
كەشە مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ الماتى, پاۆلودار جانە باتىس قازاقستان وبلىستارىنىڭ استاناداعى كۇندەرى اياسىندا وسى ايماقتاردىڭ ەكونوميكالىق, الەۋمەتتىك جانە مادەني سالالاردا جەتكەن جەتىستىكتەرىنە ارنالىپ ۇيىمداستىرىلعان كورمەمەن تانىستى.
بەيبىتشىلىك جانە كەلىسىم سارايىندا وتكەن بۇل كورمەنىڭ ماقساتى – قازاقستاننىڭ 3 وبلىسىنىڭ ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىلدىق بەدەرىندەگى بەلەس-اسۋلارىن كورسەتۋ. كورمەنى تاماشالاۋ كەزىندە نۇرسۇلتان نازارباەۆ ايماق باسشىلارىنىڭ ءوز وڭىرلەرىندەگى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ جانە ۇدەمەلى يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باعدارلاماسىنىڭ جۇزەگە اسىرىلۋى ءجونىندەگى ەسەپتەرىن تىڭدادى.
مەملەكەت باسشىسى ەڭ الدىمەن الماتى وبلىسىنىڭ قول جەتكىزگەن ناتيجەلەرىنىڭ قورىتىندىسىنا ارنالعان كورمەمەن تانىستى. وبلىس اكىمى ا.مۇساحانوۆ مەملەكەت باسشىسىنا ءوڭىردىڭ ەكونوميكالىق جاي-كۇيى مەن دامۋى تۋرالى بايانداپ بەردى. ءبىر اتاپ وتەرلىگى, ءتاۋەلسىزدىك جىلدارىندا وبلىستا ءومىر ءسۇرۋ دەڭگەيىنىڭ بارلىق سالاسىندا دا اۋقىمدى جاڭارۋلار جۇرگىزىلگەن. ءماسەلەن, 2011 جىلى وبلىستا جالپى وڭىرلىك ءونىمدى 1056,9 ملرد. تەڭگەگە دەيىن, ال تۇرعىنداردىڭ جان باسىنا شاققانداعى تابىسىن 560,9 مىڭ تەڭگەگە دەيىن جەتكىزۋ جوسپارلانۋدا. بۇل وبلىس رەسپۋبليكاداعى ءىرى اگرويندۋستريالىق ءوڭىردىڭ ءبىرى سانالادى. ويتكەنى, جالپىرەسپۋبليكالىق كولەمنىڭ اگرارلىق سەكتور بويىنشا جالپى ءونىمىنىڭ 16 پايىزعا جۋىعى وسى وبلىستا وندىرىلەدى. 2010 جىلى اۋىل شارۋاشىلىعى جالپى ءونىمىنىڭ كولەمى 227,8 ملرد. تەڭگەگە جەتىپ, 1991 جىلعى دەڭگەيدەن 69 ەسە ۇلعايعان. اعىمداعى جىلى ونەركاسىپ ءوندىرىسىنىڭ كولەمىن 359,4 ملرد. تەڭگەگە جەتكىزىپ, 1996 جىلعى كورسەتكىشتەن 16,6 ەسەگە ارتتىرۋ جوسپارلانۋدا.
سوڭعى 10 جىلدا وبلىستا 867 جاڭا نىسان پايدالانۋعا بەرىلىپ, 21 مىڭنان استام جۇمىس ورنى اشىلدى. بەلسەندى شاعىن جانە ورتا بيزنەس سۋبەكتىلەرىنىڭ سانى 1998 جىلعى 30 مىڭنان 2010 جىلى 108 مىڭ بىرلىككە دەيىن ۇلعايدى. اعىمداعى جىلى يندۋستريالاندىرۋ كارتاسى اياسىندا سوماسى 216,9 ميلليارد تەڭگەنىڭ 12 نىسانىن پايدالانۋعا بەرۋ كوزدەلگەن, ونىڭ ىشىندە ءبىرىنشى جارتىجىلدىقتا 5 نىسان پايدالانۋعا بەرىلدى.
نۇرسۇلتان نازارباەۆ بۇدان كەيىن قازاقستان تاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىلىندا پاۆلودار وبلىسى قول جەتكىزگەن ناتيجەلەردىڭ قورىتىندىسىنا ارنالعان ەكسپوزيتسيامەن تانىستى. وبلىس اكىمى ب.ساعىنتاەۆ مەملەكەت باسشىسىنا وڭىردەگى الەۋمەتتىك جانە ەكونوميكالىق جەتىستىكتەر تۋرالى باياندادى. پاۆلودار وبلىسى – ەكونوميكا جانە الەۋمەتتىك دامۋدىڭ بارلىق كورسەتكىشتەرى بويىنشا وڭ ناتيجەلەر كورسەتىپ وتىرعان ايماق. جالپى وڭىرلىك ءونىم كولەمى 2010 جىلى 1031,9 ملرد. تەڭگەنى قۇرادى, 1993 جىلمەن سالىستىرعاندا, 430 ەسە ۇلعايدى. جالپى وڭىرلىك ءونىم ءمولشەرى تۇرعىنداردىڭ جان باسىنا شاققاندا 18 ەسەگە ءوسىپ, 1993 جىلعى 531,9 دوللاردان 2010 جىلى 9387,1 دوللارعا ۇلعايدى. 1993 جىلدان باستاپ ءوندىرىلگەن ونەركاسىپ ءونىمىنىڭ كولەمى 256 ەسە ءوسىپ, 2010 جىلى 844 ملرد. تەڭگەنى قۇراعان. ۇدەمەلى يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باعدارلاماسى ءوڭىردىڭ ەكونوميكالىق دامۋىنا ۇلكەن سەرپىن بەردى. باعدارلاما اياسىندا 168 ينۆەستيتسيالىق جوبا ىسكە اسىرىلۋدا, بۇگىنگى كۇنى 42 ءوندىرىس ىسكە قوسىلدى. 2016 جىلعا دەيىن تاعى 126 جوبانى ىسكە قوسۋ جوسپارلانۋدا. بۇل وبلىس ەكونوميكاسىنا ءبىر تريلليوننان استام تەڭگە تارتۋعا جانە 10300 جاڭا جۇمىس ورنىن اشۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. 1993 جىلدان باستاپ اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ جالپى ءونىم كولەمى 73 ەسە ءوستى, 2010 جىلدىڭ سوڭىنا قاراي 60,7 ملرد. تەڭگەگە جەتتى.
پرەزيدەنت ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىلىندا باتىس قازاقستان وبلىسى قول جەتكىزگەن ناتيجەلەردىڭ قورىتىندىسىنا ارنالعان كورمەمەن دە تانىستى. وبلىس اكىمى ب.ءىزمۇحامبەتوۆ مەملەكەت باسشىسىنا ءوڭىردىڭ ەكونوميكالىق, الەۋمەتتىك جانە گۋمانيتارلىق دامۋ سەرپىنى تۋرالى باياندادى. وبلىستا ءوندىرىلگەن جالپى ءوڭىرلىك ءونىم كولەمى سوڭعى 15 جىلدا 25 ملرد. تەڭگەدەن 1048,8 ملرد. تەڭگەگە دەيىن ءوستى, حالىقتىڭ جان باسىنا شاققانداعى تابىسى 38,5 مىڭ تەڭگەدەن 1730,4 مىڭ تەڭگەگە دەيىن ۇلعايدى. وبلىستاعى كاسىپورىنداردىڭ بازالىق ءوندىرىسى كولەمىنىڭ ۇدايى ارتۋى, جاڭا ءوندىرىستىڭ دامۋى, قۋاتتى جاڭا ءوندىرىستەردى ەندىرۋ ەسەبىنەن ونەركاسىپ ءونىمى 990,1 ملرد. تەڭگەگە دەيىن ءوستى (1995 جىلى – 12,3 ملرد. تەڭگە بولعان). وڭدەۋشى سالاداعى ونىمدەردىڭ باسەكەگە قابىلەتىن ارتتىرۋ ماقساتىندا كاسىپورىن بازاسىندا ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى ىسكە اسىرۋ جونىندە جۇمىستار جۇرگىزىلۋدە. وسى رەتتە ەكسپورتقا باعىتتالعان سالانى دامىتۋ نەگىزگى باسىمدىق رەتىندە قارالىپ وتىر.
سونداي-اق, بۇگىندە يندۋستريالاندىرۋ كارتاسى اياسىندا جالپى سوماسى 96,4 ملرد. تەڭگەنى قۇرايتىن 20 ينۆەستيتسيالىق جوبا ىسكە اسىرىلۋدا. جوبانى ىسكە اسىرۋ بارىسىندا 900 تۇراقتى جۇمىس ورنىن اشۋ قاراستىرىلعان. جىل سايىن 2 مىڭ جاڭا شاعىن كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرى تىركەلەدى. ءوڭىردىڭ ەكونوميكالىق بەلسەندى تۇرعىندارىنىڭ بەستەن ءبىر بولىگى شاعىن بيزنەس سالاسىمەن اينالىسادى.
كورمەمەن تانىسىپ شىققاننان كەيىن ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ الماتى, پاۆلودار جانە باتىس قازاقستان وبلىستارى ونەر شەبەرلەرىنىڭ قاتىسۋىمەن وتكەن گالا-كونتسەرتتى تاماشالادى. قۇرمانعازىنىڭ «بالبىراۋىن» كۇيىمەن اشىلعان كونتسەرتتىك باعدارلاما اياسىندا ىقىلاستىڭ «كەرتولعاۋى», ماحامبەتتىڭ «اقجەلەڭ» كۇيلەرى كۇمبىرلەپ, وبلىس ونەرپازدارىنىڭ ورىنداۋىندا «اق جايىق – اق ەركەم», «ورالىم – اسىل قالام», «اعادى جايىق, اعادى», «باياناۋىل ءۆالسى», «جەر ءجانناتى – جەتىسۋ», «قازاعىمنىڭ قاناتى», «اسقاقتا, استانا!», «ءۇش قوڭىر», ت.ب. اندەر شىرقالدى.
ءلايلا ەدىلقىزى.
سۋرەتتەردى تۇسىرگەندەر س.بوندارەنكو, ب.وتارباەۆ.
