ۇكىمەتتىڭ كۇن تارتىبىنە شىعارىلعان تاقىرىپتىڭ وسىلايشا كوپتىگىنە قاراماستان بۇل وتىرىستا وزگە دە وزەكتى ماسەلەلەر تالقىلاندى. باقىتجان ساعىنتاەۆ الدىمەن قوعامدا قىزۋ تالقىلانىپ جاتقان ماڭىزدى اڭگىمەگە ءمان بەردى. ايتالىق, قىرعىزستان پرەزيدەنتى المازبەك اتامباەۆتىڭ ايتقان سوزدەرىنە قاتىستى جاريالانعان مالىمدەمەسىنە توقتالدى. قىرعىزستان پرەزيدەنتىنىڭ ەش نەگىزسىز, تسيفرلاردى بۇرمالاۋعا نەگىزدەلگەن ورىنسىز سوزدەرىنە بايلانىستى مالىمدەمە جاساعانىن ايتىپ, پرەمەر-مينيستر ءوز مالىمدەمەسىندە ناقتى فاكتىلەرمەن بەكىتىلگەن ۇكىمەتتىڭ رەسمي پوزيتسياسىن جەتكىزگەنىن باسا ايتتى. سونداي-اق قازاقستان قىرعىز حالقىمەن ارقاشان دوستىق قارىم-قاتىناستى ساقتاپ كەلگەنىن اتاپ ءوتتى.
باعاعا يە بولماعاندار جازالاندى
ۇكىمەت باسشىسى وتىرىستا ودان ءارى ەلىمىزدەگى جانار-جاعارماي نارىعىنداعى جاعدايعا قاتىستى ماسەلەنى قوزعادى. پرەمەر-مينيستر وڭىرلەردە تاپشىلىقتىڭ بايقالاتىنىن, بەنزيننىڭ ليميتپەن ءارى تالوندارمەن ساتىلا باستاعانىن, سونىڭ ناتيجەسىندە باعا ءوسىمى ورىن العانىن ايتىپ, جاۋاپتى باسشىلاردان مۇنىڭ سەبەبىن ءتۇسىندىرۋدى سۇرادى. وسىعان وراي ەنەرگەتيكا ءمينيسترى قانات بوزىمباەۆتىڭ جانە «قازمۇنايگاز» ۇك» اق باسقارما توراعاسى ساۋات مىڭباەۆتىڭ باياندامالارى تىڭدالدى.
الايدا بايانداماشىلاردىڭ جاۋابى ۇكىمەت باسشىسىن قاناعاتتاندىرمادى. قورىتىندىسىندا باقىتجان ساعىنتاەۆ يمپورت ۇلەسىنىڭ ۇلعايۋى مەن باعانىڭ ايىرماشىلىعىنا سۇيەنە وتىرىپ جاسالعان تۇسىنىكتەمەلەردى تىكەلەي لاۋازىمدىق مىندەتتەر مەن جاۋاپكەرشىلىكتەن جالتارۋ دەپ ەسەپتەيتىنىن ايتتى. پرەمەر-مينيستر ۇكىمەت مۇشەلەرىنە قاتىستى ءىس-قيمىلدىڭ تارتىپتىك شارالارىن ەل پرەزيدەنتى قابىلدايتىنىنا وراي, مەملەكەت باسشىسىنا ەنەرگەتيكا ءمينيسترى قانات بوزىمباەۆقا سوگىس بەرۋ تۋرالى ۇسىنىس جىبەرىلەتىنىن مالىمدەدى. ال ۆيتسە-مينيسترلەرگە قاتىستى تارتىپتىك شەشىمدەر پرەمەر-ءمينيستردىڭ قۇزىرەتىندە ەكەنى انىق. سوندىقتان ساعىنتاەۆ اتالعان سالاعا جاۋاپتى ەنەرگەتيكا ۆيتسە-ءمينيسترى اسەت ماعاۋوۆتى سول جەردە-اق لاۋازىمىنان بوساتتى. سونداي-اق «سامۇرىق-قازىنا» اق باسقارما توراعاسى ومىرزاق شوكەەۆكە بەلگىلەنگەن تارتىپتە, «قازمۇنايگاز» ۇك» اق باسقارما توراعاسى ساۋات مىڭباەۆقا ءوز مىندەتتەرىن ءتيىستى دەڭگەيدە ورىنداماعانى ءۇشىن سوگىس تۇرىندە تارتىپتىك جازا قولدانىپ, مىندەتتەرىن دۇرىس ورىنداماعانى ءۇشىن «قازمۇنايگاز» ۇك» اق باسقارما توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى دانيار بەرلىباەۆتىڭ وكىلەتتىگىن توقتاتۋ بويىنشا شارالار قابىلداۋ تاپسىرىلدى.
ۇكىمەت باسشىسى, سونىمەن قاتار قاراعاندى وبلىسىنىڭ اكىمى ەرلان قوشانوۆ پەن استانا قالاسىنىڭ اكىمى اسەت يسەكەشەۆتەن وڭىرلەردەگى كومىر نارىعىنداعى جاعدايدى ءتۇسىندىرۋدى تالاپ ەتتى. پرەمەر-مينيستر اسقار مامينگە كومىرمەن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەسىن باقىلاۋدا ۇستاۋدى تاپسىردى. باقىتجان ساعىنتاەۆ جاۋاپتى لاۋازىم يەلەرىنە ءوز ىستەرىنە جاۋاپكەرشىلىكپەن قاراۋدى تاعى ءبىر ەسكەرتتى.
سالانىڭ «سىرقاتىن» ەمدەيدى
دەنساۋلىق سالاسىنىڭ كەيبىر تۇيتكىلدەرىنىڭ ءتۇيىنىن تارقاتىپ, «سىرقاتىن» ەمدەيتىن «دەنساۋلىق» باعدارلاماسى بولماق. بۇل باعدارلاما جونىندە كەشە ۇكىمەت وتىرىسىندا ايتىلدى. دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىن دامىتۋدىڭ 2016-2019 جىلدارعا ارنالعان مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنىڭ جۇزەگە اسىرىلۋ بارىسى, ىسكە اسىرۋدىڭ نەگىزگى باعىتتارى جايىندا دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى ەلجان ءبىرتانوۆ باياندادى. ءمينيستردىڭ مالىمەتىنشە, 11 ايماقتا دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارمالارى جانىنان قوعامدىق دەنساۋلىق ساقتاۋ بولىمدەرى قۇرىلعان.
«العاشقى مەديتسينالىق-سانيتارلىق كومەك دەڭگەيىندە التى جاسقا دەيىنگى بالالارعا كورسەتىلەتىن مەديتسينالىق قىزمەت ساپاسىن جاقسارتۋ جانە جالپى پراكتيكا دارىگەرىنىڭ جۇكتەمەسىن تومەندەتۋ ماقساتىندا پەدياتريالىق ۋچاسكەلەردى قايتا قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە. جالپى, بيىل رەسپۋبليكا بويىنشا 23 پەدياتريالىق ۋچاسكە اشىلدى, جىل سوڭىنا دەيىن تاعى 84 وسىنداي ۋچاسكە اشۋ جوسپارلانىپ وتىر. 2018 جىلى وقۋدى بىتىرەتىن ينتەرن پەدياترلاردى ەسەپكە العاندا, تاعى 230 پەدياتريالىق ۋچاسكە اشۋ, 2019 جىلدان باستاپ 2024 جىل ارالىعىندا جىل سايىن 500-دەن استام پەدياتريالىق ۋچاسكە اشۋ كوزدەلگەن. وسىلايشا, 2024 جىلعا قاراي پەدياتريالىق ۋچاسكەلەرگە دەگەن قاجەتتىلىكتى 100 پايىز قامتاماسىز ەتۋ جوسپارلانىپ وتىر», دەدى مينيستر.
ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, بۇدان وزگە سوزىلمالى اۋرۋلارى بار پاتسيەنتتەردى بەلسەندى تۇردە قاداعالاپ-قاراۋعا نەگىزدەلگەن اۋرۋلاردى باسقارۋ باعدارلاماسىن ەنگىزۋ بويىنشا جوبا جۇزەگە اسىرىلۋدا. بيىل جوبا بارلىق 16 وڭىردە ىسكە اسىرىلدى, جوباعا قاتىساتىن ناۋقاستاردىڭ سانى ەكى ەسەگە ۇلعايعان.
جەدەل مەديتسينالىق جاردەم كورسەتۋدى جەتىلدىرۋ جانە جمك قىزمەتىنىڭ جۇمىسىنداعى پروبلەمالاردى شەشۋ ماقساتىندا جەدەل جانە كەزەك كۇتتىرمەيتىن مەديتسينالىق جاردەم كورسەتۋگە سارالانعان ءتاسىلدى كوزدەيدى. جەدەلدىك ساناتىنا بايلانىستى كومەكتەر وڭتايلاندىرىلعان جانە سيمپتومدارى بويىنشا توپتاستىرىلعان. سونداي-اق ۇلتتىق ءدارى-دارمەك ساياساتىن ىسكە اسىرۋ اياسىندا بۇگىندە 53 ۇزاق مەرزىمدى شارت جاسالعانىن, ونىڭ ىشىندە 24-ىنە بيىل قول قويىلعانىن اتاپ ءوتتى. بىرىڭعاي ديستريبيۋتوردىڭ جالپى ساتىپ الۋىندا وتاندىق وندىرۋشىلەردىڭ ۇلەسى زاتتاي ماندە 75 پايىزدى, اقشالاي ماندە 30 پايىزدى قۇراعان. سونىمەن قاتار مينيسترلىك وڭىرلەرمەن بىرلەسىپ دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنىڭ ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋدىڭ بىرىڭعاي پەرسپەكتيۆالىق جوسپارىن ازىرلەۋدە ەكەن, وندا جەلىنى ترانسفورماتسيالاۋ قاجەتتىلىگى, ينفراقۇرىلىمدى جاڭارتۋ جانە رەسۋرستاردى ءتيىمدى پايدالانۋدى ەسكەرە وتىرىپ مەديتسينالىق كادرلاردى دايىنداۋ قاراستىرىلادى. ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋدىڭ بىرىڭعاي پەرسپەكتيۆالىق جوسپارىن قابىلداۋ جانە ىسكە اسىرۋ 2017-2025 جىلدار ارالىعىندا 11,2 ملرد تەڭگە كولەمىندە قاراجات ۇنەمدەۋگە مۇمكىندىك بەرەدى دەپ بولجانعان.
ەلەكتروندى ەڭبەك بيرجاسى قۇرىلادى
وتىرىستا قارالعان كەلەسى ماسەلە – ەڭبەك نارىعىن جاڭعىرتۋعا باعىتتالعان زاڭ جوباسى. قۇجاتتى ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ءمينيسترى تامارا دۇيسەنوۆا تانىستىردى. ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, زاڭ جوباسى مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرمالارىنا سايكەس ازىرلەندى. ازىرلەۋشىلەر ەلەكتروندى ەڭبەك بيرجاسىن قۇرۋدى كوزدەيدى, ول مەملەكەتتىك جانە جەكە جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىقتارىنىڭ اقپاراتىن, ازاماتتار مەن جۇمىس بەرۋشىلەر وزدىگىنەن ۇسىنعان رەزيۋمەلەر مەن بوس جۇمىس ورىندارىنىڭ باسىن بىرىكتىرەتىن بىرىڭعاي ەلەكتروندى الاڭ بولادى. زاڭ جوباسى جۇمىسسىزدار مەن ءوزىن ءوزى جۇمىسپەن قامتىعان ازاماتتارعا كومەك كورسەتۋ بويىنشا قىزمەت كورسەتۋگە جۇمىسپەن قامتۋدىڭ جەكە اگەنتتىكتەرىن تارتۋدى ۇسىندى. وسى ماقساتتا مەملەكەت جۇزەگە اسىراتىن جانە اۋتسورسينگكە بەرىلەتىن فۋنكتسيالاردىڭ تىزبەسى ايقىندالدى. وسىلايشا, جۇمىسسىز جانە ءوزىن ءوزى جۇمىسپەن قامتىعان ازاماتتاردى كاسىپتىك باعدارلاۋدى, ولاردىڭ وقۋىن جانە جۇمىسقا ورنالاسۋىن ۇيىمداستىرۋدى اۋتسورسينگكە بەرۋ جوسپارلانىپ وتىر. ەكىنشىدەن, جۇمىسپەن قامتۋدىڭ جەكەشە اگەنتتىكتەرىنە جەكە قىزمەت تۇرلەرىن نەمەسە مىسالى, وقىتۋدى جانە جۇمىسقا ورنالاستىرۋدى نە كاسىپتىك باعدارلاۋدى, وقىتۋدى جانە جۇمىسقا ورنالاستىرۋدى قامتيتىن قىزمەتتەر پاكەتىن كورسەتۋ مۇمكىندىگى بەرىلەدى. ۇشىنشىدەن, جەكە سەكتور, قىزمەت تاريفتەرى ءۇشىن تارتىمدى ستاندارتتاردى جاڭارتۋ جانە ەكونوميكالىق ءۇمىتتى اقتاۋ كوزدەلىپ وتىر. ءتورتىنشى وزگەرىس مەملەكەتتىك جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىقتارىن كەزەڭ-كەزەڭمەن ترانسفورماتسيالاۋدى كوزدەيدى. بۇل رەتتە, جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىقتارى مەملەكەتتىك مەكەمەلەردەن شارۋاشىلىق جۇرگىزۋ قۇقىعىنداعى كاسىپورىندار نىسانىنا اۋىستىرىلاتىن بولادى. ۇيىمداستىرۋشىلىق-قۇقىقتىق فورمانى جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار وزدەرى ايقىندايدى.
زاڭ جوباسىندا 4 كودەكسكە جانە 5 زاڭعا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ ۇسىنىلعان.
استانانى «اسىرايتىن» بەلدەۋ بەكىدى
ۇكىمەت وتىرىسىندا سونىمەن قاتار استانانىڭ ازىق-ت ۇلىك بەلدەۋىن دامىتۋدىڭ جول كارتاسى بەكىتىلدى. ەلوردانىڭ ازىق-ت ۇلىك بەلدەۋىن جەتىلدىرۋدىڭ جول كارتاسى مەملەكەت باسشىسىنىڭ 2017 جىلعى ساۋىردە بەرگەن تاپسىرمالارىنا سايكەس ازىرلەندى. جول كارتاسى جونىندە اۋىل شارۋاشىلىعى ءبىرىنشى ۆيتسە-ءمينيسترى قايرات ايتۋعانوۆ باياندادى. ق.ايتۋعانوۆتىڭ ايتۋىنشا, قالانىڭ جەكە ءوندىرىسى استانا حالقىنىڭ ۇنعا, ماكارون ونىمدەرىنە, نان مەن جارماعا دەگەن قاجەتتىلىگىن جابادى. ەلوردا تۇرعىندارىن وتاندىق ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارىمەن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا ازىق-ت ۇلىك بەلدەۋى ايماعىندا قاجەتتى ءوندىرىستى قۇرۋ, رەسپۋبليكانىڭ وزگە وڭىرلەرىنەن ونىمدەردى تۇراقتى تۇردە جەتكىزىپ تۇرۋعا جاعداي جاساۋ جانە استانانىڭ ساۋدا ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ بويىنشا مىندەتتەر قويىلدى.
ءۇش ايماققا ءبولۋ ارقىلى قاراعاندى وبلىسىنىڭ جاقىن ورنالاسقان ءتورت اۋدانى جانە اقمولا وبلىسىنىڭ بارلىق اۋداندارى ءوندىرىسىنىڭ الەۋەتىنە تالداۋ جۇرگىزىلگەن. ەكى وبلىستىڭ اكىمدىكتەرىنە ارنالعان جول كارتاسىندا ءارتاراپتاندىرۋدى ەسەپكە العاندا 2018 جىلعا ارنالعان ەگىس القاپتارىنىڭ قاجەتتى قۇرىلىمى انىقتالعان. 300 شاقىرىم راديۋستاعى اۋدانداردىڭ قوي ەتى ءوندىرىسىنىڭ كولەمىن قاجەتتىلىكتىڭ 60 پايىزىنا دەيىن ۇلعايتۋ الەۋەتى بولسا, شۇجىق ونىمدەرىن, وڭدەلگەن ءسۇت, سارى ماي, ىرىمشىك جانە سۇزبە كولەمىن قاجەتتىلىكتىڭ 50 پايىزىنا دەيىن ۇلعايتۋ الەۋەتى بار. ەت وڭدەۋ بويىنشا جالپى قۋاتتىلىعى 28 مىڭ توننا جانە جۇكتەمەسى 72 پايىز بولاتىن 24 كاسىپورىن قىزمەت كورسەتەدى. جىلىنا 90 مىڭ توننا ءسۇت ءوندىرۋ قۋاتتىلىعىن ەسكەرگەندە, ازىق-ت ۇلىك بەلدەۋىنىڭ 20 ءسۇت زاۋىتى بويىنشا جۇكتەمە 55 پايىزدى قۇرايدى. سونداي-اق مۇندا ءوندىرىس كولەمىن ۇلعايتۋ بويىنشا ناقتى ينديكاتورلار قويىلعان.
ات ارناسى كەڭىدى
ۇكىمەت وتىرىسىندا تسيفرلى ەكونوميكاعا ماماندار دايارلاۋ شارالارى دا تالقىلاندى. بۇل رەتتە ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى ەرلان ساعاديەۆ ورتا ءبىلىم بەرۋدەگى ات-قۇزىرەتتىلىكتى ارتتىرۋ اياسىندا مەكتەپتەردە «روبوتتى تەحنيكا» تاڭدامالى كۋرسى ەنگىزىلەتىنىن باياندادى. 2016-2017 وقۋ جىلىندا روبوتتى تەحنيكا بويىنشا 372 ۇيىرمە, سونداي-اق 397 مەكتەپتە 397 روبوتتى تەحنيكا كابينەتى اشىلعان. 2 500 ينفورماتيكا مۇعالىمى روبوتتى تەحنيكا, روبوتتى تەحنيكانى جۇزەگە اسىرۋ جاعدايىندا ات بويىنشا تەوريالىق جانە سىنىپتان تىس جۇمىستاردى ۇيىمداستىرۋدىڭ ەرەكشەلىكتەرى بويىنشا بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋ كۋرستارىنان وتكەن. تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىم بەرۋدەگى ات-قۇزىرەتتىلىكتى ارتتىرۋ اياسىندا اعىمداعى جىلى جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ ۇسىنىستارى بويىنشا «اقپاراتتىق قاۋىپسىزدىك» جاڭا ماماندىعى قوسىلدى. بۇل ماماندىق بويىنشا قابىلداۋ 2018 جىلدىڭ 1 قىركۇيەگىنەن باستالادى.
«بارلىق 16 وڭىردە ينتەراكتيۆتى ءبىلىم بەرۋ جابدىعىن قولدانۋ بويىنشا وقۋ ورتالىقتارى قۇرىلدى, وندا 3 564-تەن استام ينجەنەر-پەداگوگ قىزمەتكەر بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋدان ءوتتى. 2017-2018 وقۋ جىلىنىڭ باسىنان بەرى بارلىق جوو-لار ات سالاسىندا بەكىتىلگەن 10 كاسىپتىك ستاندارتتى ەسكەرە وتىرىپ, ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىن جاڭارتتى. سونداي-اق ونلاين رەجىمدە وقىتۋ كەڭىنەن تارالىپ كەلەدى», دەدى مينيستر.
دينارا بىتىك,
«ەگەمەن قازاقستان»
