قادامدارىڭىز قۇپتارلىق
مەن ءباسپاسوزدىڭ كوپتەگەن سالاسىندا ەڭبەك ەتكەن قارت ءجۋرناليسپىن. ءبىر كەزدەرى وتكىر سىن جازاتىن قارىمىما قاراي سىزدەردىڭ گازەتتەرىڭىزگە شاقىرىلىپ, شاما-شارقىمشا كوپ جىل ەڭبەك ەتكەن جانمىن.
كوپتى كورگەن اعا رەتىندە بىرەر پىكىرىمدى بىلدىرەيىن. سوڭعى كەزدەرى «ەگەمەندە» قىزىقتى, ايتارى بار حابارلار كوبەيدى. قۇپتارلىق, تانىمدىق ماقالالار ءجيى شىعىپ جاتىر. ءبىر عانا مىسال, وسى جىلعى 14 شىلدەدەگى «ماڭگىلىك ءومىر جوقشىسى» اتتى ماقالانى وقىپ شىعىپ, ريزا بولعانىم سونشالىق, وبلىستىق گازەت باسشىلارىنا كوشىرىپ باسۋلارىن ايتىپ قۇلاعدار ەتتىم. وسى تەكتەس ماقالالاردىڭ جيىرەك شىعۋىنا تىلەكتەسپىن. ءوزىم ساتيرانىڭ جوقشىسى بولعاندىقتان, ءبىر كەزدەرى جەتىسىنە شىعىپ تۇرعان ء«سوز سويىل» ءازىل-وسپاق وتاۋىن وتكىرلەۋ ەتىپ جيىرەك بەرىپ تۇرساڭىزدار ەكەن دەگەن تىلەگىمدى بىلدىرەمىن. بۇل قالىڭ وقىرمان ويى. ال تانىمدىق ماتەريالداردى جيىرەك بەرىپ تۇرساڭىزدار وتە يگىلىكتى ءىس بولار ەدى. قادامدارىڭىز قۇپتارلىق, ءالى دە ەل كۇتەر مازمۇندى دا ماعىنالى ماتەريالدار بەرىلەتىنىنە سەنىمدىمىن.
وتەگەن جاپپارحان
قىزىلوردا
قورعالاتىن ەسكەرتكىشتەر تىزىمىنە ەنسە
قازاق جەرىندە نەبىر ايتۋلى ەسكەرتكىشتەر بار. ونى تاۋەلسىزدىكتەن كەيىن تانىپ-ءبىلىپ وتىرمىز. ۇلتىمىزدىڭ ۇيىتقىسىنا اينالعان ۇلىتاۋ وڭىرىندەگى تاريحي-ارحيتەكتۋرالىق ەسكەرتكىشتەر قازىر زەرتتەلۋدە. ونىڭ ۇستىنە ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ 2014 جىلدىڭ تامىز ايىنداعى « ۇلىتاۋ تورىندەگى تولعانىس» اتتى سۇحباتى جۇرتتىڭ ساناسىنا وي تاستاپ, سەرپىلىس تۋعىزدى. اتا-بابالارىمىزدان قالعان تاريحي جادىگەرلەردى قايتا جاڭعىرتۋ ىسىنە دە جۇمىلدىردى.
وسى ارادا مىنا ءبىر پىكىرىمىزدى بىلدىرسەك دەيمىز, ول – ۇلىتاۋ ءوڭىرىنىڭ تەرىساققان اۋىلىنداعى جانىبەك قاجى ەگىزەك ۇلى مازارى تۋرالى ەدى. بۇل مازار وتكەن عاسىردىڭ باسىندا تۇرعىزىلعان. قازىرگى جاي-كۇيى جامان ەمەس. دەگەنمەن قورعاۋدى قاجەت ەتىپ تۇر. بۇل مازاردى مەملەكەت قامقورلىعىنا الۋ جونىندە « ۇلىتاۋ» ۇلتتىق تاريحي-مادەني جانە تابيعي قورىق مۇراجايى» رەسپۋبليكالىق مەملەكەتتىك قازىنالىق كاسىپورنىنىڭ باسشىسى وسى جىلدىڭ باسىندا «تاريحي-مادەني مۇرانى ساقتاۋ ورتالىعى» كمقك مەكەمەسىنە ارنايى حات دا جولداعان ەدى. ءبىز وسى تاريحي قۇندىلىقتى ساقتاي وتىرىپ كەيىنگى ۇرپاققا شىرايىن بۇزباي جەتكىزۋ بويىنشا پىكىرىمىزدى بىلدىرگەندى ءجون كوردىك.
جانىبەك ءدىني بىلىمىمەن قاتار, ەلگە ۇيىتقى بولعان ابىز, سوزگە شەشەن العىر ادام بولعان ەكەن. ەندەشە وسىنداي ەل ادامىنىڭ مازارىن ەسكەرۋسىز قالدىرماي قورعاۋعا الساق ءجون بولار ەدى.
شوقان وسپانبەكوۆ,
ەڭبەك ارداگەرى, ۇلىتاۋ اۋدانىنىڭ قۇرمەتتى ازاماتى
قاراعاندى وبلىسى
قارالى ۇيگە قارايلاسقان قازاقپىز
«بىرەۋدىڭ كىسىسى ولسە قارالى – ول, قازا كورگەن جۇرەگى جارالى – ول» دەيدى اباي اتامىز. «تاس تۇسكەن جەرىنە اۋىر» دەيدى حالىق دانالىعى. جاقىندا عانا الماتى وبلىسى, الاكول اۋدانى, ىنتالى اۋىلىنىڭ 38 جاسار تۇرعىنى رىسبەك بۇعىسەل ۇلى جۇرەك تالماسىنان قايتىس بولعان.
قولىندا كارى اناسى بار, تابان ەت, ماڭداي تەرىمەن ەڭبەك ەتىپ, ۇلكەن ءبىر شاڭىراقتى اسىراپ وتىرعان ارىستاي ازاماتقا اياق استىنان كەلگەن قازا, ارينە اۋىلىمىزعا, اسىرەسە مارقۇمنىڭ وتباسى, تۋىس-تۋعاندارىنا وڭاي تيگەن جوق. توپىراقتى ءولىم شىققان وتباسىنا تايلى-تۇياعى قالماي جينالىپ شارۋاسىنا كومەكتەسىپ, كوڭىل جاردەم, قول جاردەمىن ايامايتىن اۋىل ادامدارى بۇل جولى دا جولىنان جاڭىلعان جوق. ەگىن ەگۋ, جەر جىرتۋ جۇمىسى كەزىندە مادەنبەك, بۇلعىنبەك, مۇقيات باستاعان اۋىل تۇرعىندارى باس بولىپ تەمىر تەحنيكانى ەڭ الدىمەن رىسبەك مارقۇمنىڭ جەرىنە سالىپ, 30-دان اسا ادام مەن 20 شاقتى تەحنيكانىڭ كۇشى جۇمىلدىرىلىپ, تۇقىمىن سەۋىپ بەردى. «تىرلىكتىڭ ديىرمەنىن بىرلىك تارتادى» دەگەن وسى. جىلاعاندى جۇباتىپ, جىعىلعاندى سۇيەيتىن اتا ءداستۇر, ارداقتى سالتىمىز. قاشاندا ۇلكەنگە قۇرمەت, كىشىگە ىزەت جاساپ جۇرەتىن اق كوڭىل, اشىق جارقىن ازاماتتىڭ اعايىن تۋىسىنىڭ باسىنا تۇسكەن قارا تاۋداي قايعىسىن ءبولىسىپ, تىرلىگىنە سەپتەسكەن بۇل قايىرىمدىلىق شارا, ساۋاپتى ىستەرى كوپكە ۇلگى بولسا كەرەك.
قادىرسۇلتان نۇسىپقان
الماتى وبلىسى
قالامگەر بولعىم كەلەدى
مەكتەپ مەنى بولاشاعىنا نىق قادام جاسايتىن ازامات ەتىپ ازىرلەدى. سەنىمدەرىن اقتاپ, ءبىلىم كەڭىستىگىنە قانات قاقسام دەگەن اسقاق ارمانىم بار. كەمەڭگەرلىگى كەمەل حالقىمنىڭ دارا مىنەزىن تانىتاتىن قالامگەر بولعىم كەلەدى. جاستاردى رۋحاني تازالىققا, ادامگەرشىلىككە ۇندەيتىن دۇنيەلەر جازىپ, زامان جۇگىن كوتەرىسكىم كەلەدى. سوزىمىزگە, وزىمىزگە, ىسىمىزگە مۇقيات قارايتىن ۋاقىت كەلدى. اسپاننان ناپاقا تۇسپەيدى, كىمدە ءبىلىم-بىلىك – سول ەلدە باسىمدىق, سول ەل كۇشتى, قۋاتتى. مادەنيەتىمىزگە مۇقيات قاراپ, ۇمىتقاندى ىزدەپ, كونەرگەندى تۇزەپ, قولدا باردى جارقىراتاتىن عاسىردا ءومىر سۇرۋدەمىز.
ۇلكەندەردىڭ اڭگىمەسىنە قۇلاق قويىپ, ۇلت زيالىلارىنىڭ مۇراسىنا قۇرمەتپەن قاراپ, سىلبىر ىزىمە جان بىتىرگىم كەلىپ تۇراتىن وجەتتىك بار مەندە. عالامتور زامانى باسىمدىققا يە بولىپ تۇرعان كەزەڭدە مەن سەكىلدى جاستاردى قاۋىپ-قاتەردەن ساقتاندىرىپ قالام تەربەيتىن جۋرناليستيكا مەنى بەلگىسىز كۇشىمەن قىزىقتىرىپ الىپ بارا جاتادى. مەن دە قازاققا ءتان بيازىلىقتى, وتكەنگە سالاۋات, بەرگەنگە قاناعات, قىسىلعاندا قول ۇشىن بەرەر قاسيەتتى ەرەكشەلىگىمىزدى, جالپى قانات جايعان قازاق ەلى جايلى تۇعىرلى تولعانىستارىمدى جازاتىن بولامىن. تەڭدەسىز بەينەلى, قۋاتتى اباي ءتىلىن مەڭگەرگەن ۇلتجاندى قالامىممەن ءتولتۋما مادەنيەتىمدى ناسيحاتتايمىن.
جانەركە حاليۋللينا,
د.بايبوسىنوۆ اتىنداعى №13 مەكتەپ-
گيمنازياسىنىڭ 11-سىنىپ وقۋشىسى
اتىراۋ
زاماناۋي قاساپحانا اشىلدى
اقمولا وبلىسى, اتباسار اۋدانىنداعى سوچينسك اۋىلىندا اشىلعان قاساپحانا قازىرگى زامانعا ساي بولىپ وتىر. ول كاسىپورىن ءىرى قارا مەن قوي سويۋعا ارنالعان. قاساپحانا رەسەيدىڭ «تد «ميلام» اشىق اكتسيونەرلىك قوعامىنىڭ زاماناۋي قوندىرعىلارىمەن جابدىقتالعان. «سوچينسك» جشس تاپسىرىسى بويىنشا سالىنعان كەشەن مالدى سوياتىن الاڭ, شۇجىق شىعاراتىن تسەح جانە توڭازىتقىش ءتارىزدى جەتى بولىكتەن تۇرادى.
«رەسەيلىك كومپانيانىڭ كومەگىمەن زامان تالابىنا ساي, جوعارى ساپالى ەت جانە شۇجىق ونىمدەرىن تەرەڭ وڭدەيتىن قاساپحانا اشىپ وتىرمىز. ەندى ءوز مالىمىزدى (شارۋاشىلىقتا 300 باس ءىرى قارا بار) وزىمىزدە سويىپ, ەتىن وڭدەي الامىز. وعان قوسا, وڭىردەگى مال وسىرۋمەن اينالىساتىن شارۋاشىلىقتارعا دا قىزمەت كورسەتەتىن بولامىز», دەيدى «سوچينسكوە» جشس باس ينجەنەرى ولەگ بوۆدۋەۆ.
اسلان وسپانوۆ
اقمولا وبلىسى
