ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى تيمۋر سۇلەيمەنوۆتىڭ مالىمدەۋىنشە, جىل باسىنان بەرى رەسپۋبليكادا ينفلياتسيالىق ۇدەرىستەر باياۋلاعان. اقپاراتقا سۇيەنسەك, بيىلعى قىركۇيەكتە ينفلياتسيا 3 پايىز, ال جالپى جىلدىڭ باسىنان بەرى 4,2 پايىزدى قۇراعان. باياۋلاۋدىڭ نەگىزگى فاكتورلارى ۆاليۋتا نارىعىنداعى جاعدايدىڭ تۇراقتانۋى, نارىقتىڭ بىرقالىپتى ينفلياتسيالىق بولجامدارى, سونداي-اق ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارىنىڭ نەگىزگى تۇرلەرى بويىنشا ونىمدەر شىعارۋدىڭ ءوسۋى, دەيدى مينيستر. ايتۋىنشا, ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارىنىڭ باعالارى سوڭعى ءۇش اي قاتارىنان تومەندەگەن. ال باعالار مەن اقىلى قىزمەت كورسەتۋلەرگە تاريفتەر بىرقالىپتى قارقىنمەن وسۋدە.
ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارى باعالارىنىڭ ماۋسىمدىق تومەندەۋىنە قاراماستان بيىلعى جىلدىڭ باسىنان باستاپ پياز, ءسابىز, قىزىلشا, قوي ەتى جانە سيىر ەتى باعالارىنىڭ ءوسۋى بايقالعان. سونىمەن قاتار, جۇمىرتقا, قاراقۇمىق, قىرىققابات, قانت جانە كۇنباعىس مايى باعاسىنىڭ ارزانداۋى تىركەلگەن. ازىق-ت ۇلىك ەمەس تاۋارلار بويىنشا باعالاردىڭ ەڭ كوپ ءوسۋى ديزەل وتىنىنا, بەنزينگە, سۇيىلتىلعان گازعا, ماتالارعا, كەڭسە تاۋارلارىنا, اياق كيىم مەن قاتتى وتىنعا قاتىستى بولىپ وتىر, دەدى مينيستر. وسىعان بايلانىستى ۇكىمەت الەۋمەتتىك ماڭىزى بار ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارىنا جانە قىزمەت كورسەتۋلەرگە باعالار مەن تاريفتەردىڭ نەگىزسىز وسۋىنە جول بەرمەۋ شارالارىن قولدانعانىن دا اتاپ ءوتتى.
بۇل رەتتە وڭىرلەردىڭ اكىمدەرىنە اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىمەن بىرگە وڭىرلىك تۇراقتاندىرۋ قورلارىندا نەگىزگى ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارىنىڭ جەتكىلىكتى قورىن قامتاماسىز ەتۋ قاجەت, سونداي-اق كۇن سايىن باعالارعا مونيتورينگ جاساۋ جانە نارىقتا قاجەتتى الەۋمەتتىك ماڭىزى بار ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارىنىڭ جەتىسپەۋشىلىگى مەن ىسىراپ بولۋىنا جول بەرمەۋ ءۇشىن تۇراقتاندىرۋ قورلارىنىڭ رەسۋرستارىن ءتيىمدى پايدالانۋ كەرەك. وعان قوسا ەنەرگەتيكا مينيسترلىگىنە وڭىرلەردىڭ اكىمدەرىمەن بىرگە جىلۋ بەرۋ ماۋسىمىندا جانار-جاعارماي ماتەريالدارىنا باعالاردىڭ نەگىزسىز وسۋىنە جول بەرمەۋ ءۇشىن ءتيىستى جۇمىس جۇرگىزۋ قاجەت. وسى اتالعان الدىن الۋ شارالارىن ەسكەرگەن جاعدايدا بيىلعى جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ينفلياتسيا دەڭگەيى 6,9-7,5 پايىز اۋقىمىندا بولادى دەپ كۇتىلۋدە, بۇل جوسپارلانعان دەڭگەيگە سايكەس كەلەدى.
وتىرىستا باسقا دا مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ باسشىلارى باعالاردىڭ نەگىزسىز وسۋىنە جول بەرمەۋ شارالارى تۋرالى باياندادى. ماسەلەن, ەنەرگەتيكا ءمينيسترى قانات بوزىمباەۆ مۇناي ونىمدەرىنىڭ ىشكى نارىعى ءۇشىن 111,1 ملن توننا مۇناي وڭدەلگەنىن, بۇل وتكەن جىلدىڭ وسى كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 3,6 پايىزعا جوعارى ەكەنىن مالىمدەدى. اۆتوبەنزين ءوندىرىسى 2 ملن 270 مىڭ توننانى قۇرادى, بۇل دا 2016 جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىندەگى كورسەتكىشتەن جوعارى. اي-92 ماركالى بەنزيننىڭ ورتاشا باعاسى قاڭتار ايىندا ليترىنە 135 تەڭگە بولسا, قىركۇيەكتە باعا ورتا ەسەپپەن 150 تەڭگەگە دەيىن ءوستى, ءوسىم 11 پايىزدى قۇرادى. اي-92 بەنزينى بويىنشا يمپورت ۇلەسى شىلدە-تامىز ايلارىنداعى 15 پايىزدان قىركۇيەكتە 30 پايىزعا دەيىن ۇلعايدى. بۇل مۇناي وڭدەۋ زاۋىتتارىندا جاڭعىرتۋ جۇمىستارىنىڭ اياقتالۋىنا وراي جوندەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋگە بايلانىستى بولدى, دەدى مينيستر. سايكەسىنشە, وسىعان وراي ىشكى نارىققا جەتكىزۋدىڭ ازايۋى مەن يمپورتقا شىعارۋدىڭ ارتۋى بايقالادى, بۇل باعانىڭ وسۋىنە ىقپال ەتكەن.
ق.بوزىمباەۆتىڭ مالىمدەۋىنشە, ەنەرگەتيكا مينيسترلىگى نارىقتاعى باعا جاعدايىن مۇقيات قاداعالاپ وتىر, ماسەلەن, بىرنەشە جانار-جاعارماي ستانسالارىنا قاتىستى اكىمشىلىك ءىس قوزعالدى. سونىمەن قاتار اعىمداعى جاعدايدى رەتكە كەلتىرۋ بويىنشا قادامدار جاسالىپ جاتىر.
شىمكەنت ءموز-دە قازان ايىندا وڭدەۋ جوسپارى 110 مىڭ تونناعا ۇلعايتىلدى, بۇل ىشكى نارىقتى بەنزين جانە ديزەل وتىنىمەن قوسىمشا قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. بارلىق جانار-جاعارماي ستانسالارىنىڭ جۇمىسى ەسەبىنەن, قاراشا ايىندا اي-92 بەنزينى بويىنشا يمپورت ۇلەسىن 30 پايىزعا جانە جەلتوقساندا 20 پايىزعا دەيىن تومەندەتۋ كوزدەلىپ وتىر, وسىلايشا قازىرگى جاعداي تۇراقتاندىرىلادى.
ءوز كەزەگىندە, اۋىل شارۋاشىلىعى ءبىرىنشى ۆيتسە-ءمينيسترى قايرات ايتۋعانوۆ تۇراقتاندىرۋ قورلارىنىڭ جۇمىسى وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا بارىنشا جۇيەلى بولعانىن ءارى بۇل الەۋمەتتىك ماڭىزدى تاۋارلار باعاسىنىڭ ءوسىمىن شەكتەيتىنىن ايتتى. 11 شىلدەدە وتكەن ۇكىمەت وتىرىسىندا اكىمدىكتەرگە تۇراقتاندىرۋ قورلارى ءۇشىن ونىمدەر ساتىپ الۋ تاپسىرىلعان بولاتىن. قازىرگى تاڭدا اكىمدىكتەرگە اتالعان جۇمىستى جانداندىرىپ, وسى جىلدىڭ 15 قاراشاسىنا دەيىن اياقتاۋ قاجەت, دەدى ۆيتسە-مينيستر.
سونداي-اق جيىندا اتىراۋ وبلىسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى الىبەك ناۋتيەۆ, سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى قۇمار اقساقالوۆ, پاۆلودار وبلىسىنىڭ اكىمى بولات باقاۋوۆ, وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى تولەگەن سارسەمباەۆ جانە استانا اكىمى اسەت يسەكەشەۆ ءسوز سويلەدى.
قورىتىندىسىندا باقىتجان ساعىنتاەۆ بارلىق سالالىق مەملەكەتتىك جانە جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارعا تاۋارلار مەن قىزمەتتەرگە, اسىرەسە الەۋمەتتىك ماڭىزدى ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارىنا باعا ءوسىمى ماسەلەسىن ەرەكشە باقىلاۋدا ۇستاۋدى تاپسىردى.
ۇكىمەت وتىرىسىندا قارالعان ەكىنشى ماسەلە – «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە كاسىپكەرلىك قىزمەتتى رەتتەۋدى جەتىلدىرۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى. زاڭ جوباسى بارلىعى 13 كودەكس پەن 103 زاڭعا 1000-عا جۋىق تۇزەتۋلەر ەنگىزەدى. زاڭ تانىستىرىلعان سوڭ ۇكىمەت باسشىسى ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگىنە پرەمەر-مينيستر كەڭسەسىمەن بىرلەسىپ, پرەزيدەنت اكىمشىلىگىمەن زاڭ جوباسىن بەكىتىپ, وسى جىلدىڭ قازان ايىنىڭ سوڭىنا دەيىن ونى پارلامەنت ماجىلىسىنە وتكىزۋدى تاپسىردى.
سونداي-اق باقىتجان ساعىنتاەۆ «تسيفرلى قازاقستان» باعدارلاماسى اياسىندا شاعىن جانە ورتا بيزنەستى قولداۋعا باعىتتالعان بىرقاتار شارالار بار ەكەنىن اتاپ ءوتتى. وسىعان وراي, پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى اسقار جۇماعاليەۆكە, ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگىنە جانە ۇكپ-عا «بايتەرەك» حولدينگىمەن بىرلەسىپ, قاراشا ايىنىڭ سوڭىنا دەيىن ء«بىر تەرەزە» رەجىمىندە شاعىن جانە ورتا بيزنەسكە ارنالعان تسيفرلى پلاتفورما جۇمىسىن باستاۋدى تاپسىردى.
ۇكىمەت وتىرىسىندا قارالعان تاعى ءبىر ماسەلە – ەلەكتروندى ءبىلىم بەرۋدى دامىتۋ جايى. بۇل رەتتە ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى ەرلان ساعاديەۆ بۇگىنگى تاڭدا تۇجىرىمدامالىق تۇردە ءبىلىم بەرۋ جۇيەسى نەگىزگى ءۇش باعىت بويىنشا جۇرگىزىلىپ جاتقانىن ايتتى. ولار: ءبىلىم بەرۋ ۇدەرىسىن تسيفرلاندىرۋ, تسيفرلى ءبىلىم بەرۋ كونتەنتى, ءبىلىم بەرۋدى باسقارۋدى تسيفرلاندىرۋ باعىتتارى. ال ەلەكتروندى ءبىلىم بەرۋدى ەنگىزۋ بويىنشا اقپاراتتىق-كوممۋنيكاتسيالىق سالاداعى مينيسترلىكتىڭ مىندەتتەرىن اقپارات جانە كوممۋنيكاتسيالار ءمينيسترى داۋرەن اباەۆ باياندادى. تالقىلاۋ قورىتىندىسىندا پرەمەر-مينيستر باقىتجان ساعىنتاەۆ ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنە اقپارات جانە كوممۋنيكاتسيالار مينيسترلىگىمەن, اكىمدەرمەن بىرگە وڭىرلەر تۇرعىسىنان مەكتەپتەردى جىلدامدىقتى ينتەرنەتكە قوسۋ جوسپارىن ازىرلەۋدى تاپسىردى. بۇدان وزگە, ۆەدومستۆوىشىلىك ءبىلىم بەرۋدىڭ مالىمەتتەر بازالارىن ىقپالداستىرۋدى جوسپارلانعان مەرزىمدەرگە سايكەس اياقتاۋ تاپسىرىلدى. اتالعان تاپسىرمالاردىڭ ورىندالۋىن باقىلاۋ پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى اسقار جۇماعاليەۆكە جۇكتەلدى.
دينارا بىتىك,
«ەگەمەن قازاقستان»
