ايماقتار • 03 قازان, 2017

تۋعان جەرى تۇلعالارىنا قۇرمەت كورسەتتى

730 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

جۇرەك تۇكپىرىندە جاسىرىنعان مۇڭ مەن كوڭىل تورىندە ساقتالعان سىردى وزگەشە ورنەكتەپ, ءومىردىڭ ناق وزىندەي شىنايى بەينەلەۋ قالامگەر قاۋىمنىڭ ەنشىسىنە بۇيىرعان دۇنيە. ءسوز قۇدىرەتىن سۇيەگىنە ءسىڭىرىپ, قانىنا دارىتقان جازۋشى نەنى بولسا دا ۇلتتىق تۇرعىدا بايىپتاپ, ءسوز ساراسىن, وي بايلىعىن وقىرماننىڭ الدىنا تارتادى. ادام, زامان, قوعام دەيتىن كۇردەلى قۇبىلىستاردى قالامگەرلىك تاعدىر ارقىلى زەردەلەپ, جازۋشىلىق كوزقاراس ارقىلى شىعارما شىرايىن اشادى. ءومىر مەن ءولىم ارپالىسى, اق پەن قارانىڭ ايقاسى سياقتى ءبىر-بىرىنە كەرەعار ۇعىمداردى كوركەمدىك كوكجيەگى ارقىلى كەلىستىرىپ, كوركەمدەپ كەستەلەۋ دە شىن جازۋشىعا عانا ءتان. 

 

تۋعان جەرى تۇلعالارىنا قۇرمەت كورسەتتى

تالايىنا تاعدىر جازعان جازۋشى­لىق­تىڭ ازابى مەن شەرىن قاتار ءورىپ, ءوزىن ورتادان وقشاۋلاۋ ارقىلى اقيقاتتىڭ اۋىر جۇگىن ارقالاعان قالامگەر نەسىپبەك ءداۋ­تاي ۇلى وقىرمانعا «قۇدىرەت پەن قا­سىرەت» رومانى جانە «كوگىلدىر كويلەكتى كە­لىنشەك», «اقكۇشىك», «باتىر», «قۇمعا قاشقان قۇيىن» اتتى پوۆەست-اڭگىمەلەرى ارقىلى تانىمال. نەنى جازسا دا اقيقاتتان اسپاي, شىندىقتان شىعانداماي جازاتىن قالامگەر وبراز دارالاۋدا, شىعارما تۇ­زۋدە بۇگىنگى قازاق پروزاسىن جاڭا دەڭ­­گەيگە كوتەردى. ادامنىڭ بولمىسى, تاع­دىردىڭ قيان-كەسكى شايقاسى ىسپەتتى دۇ­نيەلەر شى­عار­مالارىنان كورىنىس تاپتى.

جازۋشى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىر­گەن قايراتكەرى, حالىقارالىق «الاش» ادە­­بي سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى نەسىپبەك ءداۋ­­­تاي ۇلىنىڭ جەتپىس جاسقا تولعان مە­رەي­تويى اۋليەاتا جەرىندە دۇركىرەپ ءوت­­تى. بۇل كۇنى وبلىستىق قازاق دراما­ تەا­ترىنا حالىق كوپتەپ جينالىپ, قا­لام­گەرگە لايىقتى دەڭگەيدە قۇرمەت كور­سەتتى. جازۋشى مەرەيتويىنا جامبىل جۇرت­شىلىعىمەن قاتار, الماتى قالا­سىنان جانە اتىراۋ وبلىسىنان دا ار­نايى دە­لە­گاتسيا كەلىپ قاتىستى. سال­تاناتتى كەشتى جازۋشى-دراماتۋرگ, ش.ايتماتوۆ اتىنداعى حا­لىق­ارالىق سىي­لىقتىڭ لاۋ-رەاتى راحىمجان وتارباەۆ جۇرگىزىپ, نەسىپبەك ءداۋتاي ۇلىنىڭ شىعار­ماشىلىق جولىن كەڭىنەن زەردەلەدى.

اۋەلى ساحناعا جامبىل وبلىسى اكىمىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى بەكبولات ورىنبەكوۆ شىعىپ, جازۋشىنىڭ شىعار­ماشىلىعىنا توقتالدى. سونىمەن قاتار, مەرەيلى كەشتە قازاقستان رەس­پۋب­ليكاسىنىڭ پرەمەر-ءمينيسترى با­قىت­جان ساعىنتاەۆ, قازاقستان رەس­پۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك حاتشىسى­ گۇلشارا ابدىقالىقوۆا, قازاقستان رەس­پۋبليكاسىنىڭ مادەنيەت جانە سپورت ءمينيسترى ارىستانبەك مۇحامەدي ۇلى, قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتى ءما­جىلىسىنىڭ دەپۋتاتى سەرىك ۇمبەتوۆ سىن­دى ازاماتتاردىڭ قۇتتىقتاۋ حاتتارى­ وقىلدى. ال بەلگىلى جازۋشى مارال سقاق­­باەۆ نەسىپبەك ءداۋتاي ۇلى تۋرالى­ تە­بى­رەنە سويلەسە, مەرەيتوي يە­سىنە قا­زاق­ستان جازۋشىلار وداعىنىڭ تو­راعاسى نۇر­لان ءورازاليننىڭ قۇتتىقتاۋ حا­تىن «قازاق ادەبيەتى» گازەتىنىڭ باس رەداكتورى جاناربەك ءاشىمجان تابىس­ ەتتى. سون­داي-اق مارحابات بايعۇت, مە­رەكە قۇل­كەنوۆ, ەسەنعالي راۋشانوۆ سىندى اقىن-جازۋشىلار نەسىپبەك ءداۋ­تاي­ ۇلىنىڭ دارا قولتاڭباسىن اتاپ كورسەتسە, جازۋشى جۇسىپبەك قورعاسبەك قالامگەر شىعارماشىلىعى جونىندە بايان­داما جاسادى.

جازۋشى مەرەيتويىنا ارنايى كەلگەن جالپىۇلتتىق «ەگەمەن قازاقستان» گا­زەتىنىڭ باسقارما توراعاسى دارحان قى­دىرالى نەسىپبەك ءداۋتاي ۇلىنىڭ شى­عار­ماشىلىعى مەن كىسىلىك كەلبەتى جونىندە ءسوز سويلەپ, ونىڭ باۋىرجان مو­مىش ۇلى, شەرحان مۇرتازا سياقتى الىپ­تاردان باستالعان قۇتتى كەرۋەننىڭ جال­عاسى ىسپەتتى ەكەندىگىن اتاپ ءوتتى. «ول وقىرمان قاۋىمدى ورنەگى وزگەشە جاڭا ستيلدەگى كوركەمدىك-دۇنيەتانىمدىق ىزدەنىستەرىمەن, قاراتاۋ شەرتپەلەرىندەي بەينەلى ءداستۇرلى ەپي­كالىق بايانداۋلارىمەن, ۇلتتىق بەدەرلى تانىمىمەن وزىنە باۋراپ, قايمانا حال­قىمىزدىڭ الەۋمەتتىك-قوعامدىق كۇردەلى ءومىرىن ادامزاتقا ءتان اقيقاتپەن شەبەر جىم­داس­تىرا جەتكىزەتىن جازۋشى. نە­س­­- ا­عاڭنىڭ پرو­زاسىنداعى كەيىپكەرلەر الە­مى ءومىر­دىڭ بۋىرقانىپ قايناعان ءوز ىشىنەن, وزە­گىنەن ويىپ الىنعاندىقتان شىنشىل دا سىرشىل كەلەدى. ولاردى اۆتور ويدان­ شىعارمايدى, قيالدان تۋعىزبايدى, مۇ­نى ساۋاتتى وقىرمان دا بىردەن ايىرادى. سوندىقتان نەساعاڭ شىتىرمان ومىردەن شىندىقتى ىزدەگەن قالامگەر», دەدى دارحان قىدىرالى. سونداي-اق ەل گازەتىنىڭ اتىنان يىعىنا شاپان جاۋىپ, قۇرمەت كورسەتتى.

جالپى مەرەيلى كەشتە نەسىپبەك ءداۋ­تاي ۇلىنىڭ شىعارماشىلىق تاعدىرى اڭگىمە وزەگىنە اينالدى. الماتىدان ار­نايى كەلگەن جۇماباي شاشتاي ۇلى, امان­حان ءالىم, بەكەن ىبىرايىم ۇلى, تە­مىرعالي كوپباەۆ تا قالامداستارى تۋرالى لەبىزدەرىن ءبىلدىردى. ال «تاراز» تريوسى كەنەن ازىرباەۆتىڭ اندەرىن شىرقاپ كەش كورىگىن قىزدىرسا, اننا ۆۋندەر, ءمادينا ساعىنبەكوۆا سياقتى ونەرپازدار كورەرمەن كوزايىمىنا اينالدى.

* * *

ءدال وسى كۇنى شۋ اۋدانىندا اتاق­تى­ كۇيشى-كومپوزيتور ءابدىمومىن جەل­دى­باەۆتىڭ سەكسەن جاسقا تولعان مەرەيتويى جوعارى دەڭگەيدە اتالىپ ءوتتى. ءومىرى ونە­رىمەن ءورىلىپ, التى الاشتىڭ قادىر تۇ­تار تۇلعاسىنا اينالعان دارىن يەسىنىڭ كە­شىنە جامبىل وبلىسىنىڭ اكىمى كارىم كو­كىرەكباەۆ ارنايى قاتىسىپ, اق تىلەگىن جەتكىزدى. كۇيشىنىڭ شىعارماشىلىق جولىنا توقتالىپ, ونەر يەسىنىڭ جاستار ءۇشىن ءاردايىم ۇلگى ەكەنىن ايتىپ ءوتتى. سونداي-اق  ەلباسىنىڭ «تۋعان جەر» باعدارلاماسى اياسىندا وبلىس باسشىسى مەرەيتوي يەسىنە ءۇي سالىپ بەرۋگە ۋادە بەردى.

حاميت ەسامان,

«ەگەمەن قازاقستان»

جامبىل وبلىسى

سوڭعى جاڭالىقتار

استانا قالاسىنىڭ پروكۋرورى اۋىستى

تاعايىنداۋ • بۇگىن, 11:35