الدىمەن تۇركىستان قالاسىندا بولعان پرەمەر-مينيستر تەك قالادا عانا ەمەس, كورشىلەس اۋدانداردا دا تابىستى جۇمىس ىستەپ جاتقان «ياسسى نان» زاۋىتىندا جانە قوجا احمەت ياساۋي اتىنداعى حالىقارالىق قازاق-تۇرىك ۋنيۆەرسيتەتىندە بولدى.
تۇركىستاننىڭ شىعىس بولىگىندە ورنالاسقان, «نۇرلى جەر» باعدارلاماسىمەن سالىنعان «وتىرار» شاعىن اۋدانىنا باردى. مۇندا قالا اكىمى الىپبەك وسەرباەۆ «ايماقتاردى دامىتۋ» باعدارلاماسىنىڭ قالاي ورىندالىپ جاتقاندىعى جايىندا بايانداپ بەردى.
شىمكەنت قالاسىندا كاسىپكەرلەرمەن كەڭەس بارىسىندا قاتىسۋشىلار مەملەكەتتىك ساتىپ الۋلارداعى جەرگىلىكتى قامتۋ ۇلەسىن ارتتىرۋ, شىمكەنت قالاسىندا حالىقارالىق اۋەجايدىڭ جاڭا جولاۋشىلار تەرمينالىن جاڭعىرتۋ جانە سالۋ, سۋمەن قامتۋ جۇيەسىن قالپىنا كەلتىرۋ, وسىمدىك شارۋاشىلىعىن سۋبسيديالاۋ, وتاندىق تاۋارلاردى ەكسپورتتاۋ كەزىندە كەزدەسەتىن كەدەرگىلەردى الىپ تاستاۋ, اوك-ءتى جەڭىلدىكتى نەسيەلەندىرۋ, وبلىستىڭ ەكونوميكا سالالارىن تسيفرلاندىرۋعا قاتىسۋى, جاڭا ەكسپورت ساياساتىن ازىرلەۋ ماسەلەلەرىن تالقىلادى.
بۇل تاقىرىپتا «اتامەكەن» ۇكپ باسقارما توراعاسى ابىلاي مىرزاحمەتوۆ, «Karlskrona LC AB» جشس باس ديرەكتورى ءۋاليحان احمەتوۆ, «SCAT» اق پرەزيدەنتى ۆلاديمير دەنيسوۆ, «قاينار ماي» جشس پرەزيدەنتى حالي سارمانوۆ, «ۆيزيت» اسسز جشس باس ديرەكتورى ۆەلكيم زلاۆدينوۆ, كاسىپكەرلەر پالاتاسى وڭىرلىك كەڭەسىنىڭ توراعاسى قاينار اباسوۆ, «ستەكلو ي ك» ات-توبىنىڭ جەتەكشىسى يۋلداشەۆ حوندامير ءسوز سويلەدى.
وسى ماسەلەلەرگە بايلانىستى ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى ت.سۇلەيمەنوۆ, ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ ۆيتسە-ءمينيسترى ر.سكليار, اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ ءبىرىنشى ۆيتسە-ءمينيسترى ق.ايتۋعانوۆ, وبلىس اكىمى ج.تۇيمەباەۆ تۇسىنىكتەمە بەردى.
شىمكەنتتەگى «كورمە» ورتالىعىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەمەر-ءمينيسترى باقىتجان ساعىنتاەۆتىڭ توراعالىعىمەن تۋريزم جانە كاسىپكەرلىك سالالارىنىڭ دامۋى ماسەلەلەرى بويىنشا جيىن ءوتتى.
كەڭەسكە ەلىمىزدىڭ بىرقاتار مينيسترلەرى مەن استانا جانە الماتى قالالارىنىڭ, وبلىس اكىمدەرىنىڭ ورىنباسارلارى, اۋدان, قالا اكىمدەرى مەن باسقارما جەتەكشىلەرى قاتىستى.
كەزدەسۋدە پرەمەر-مينيستر ساپار ءمانىسىنىڭ ەلباسى تاپسىرمالارىنىڭ وڭىردە قالاي ورىندالىپ جاتقاندىعىن باقىلاۋ, ءتۇيىندى ماسەلەلەردى بىرلەسىپ شەشۋ ەكەندىگىن ايتتى.
– جالپى, وڭتۇستىك حالقى ەڭبەكقورلىعىمەن ەرەكشەلەنەدى, – دەدى باقىتجان ساعىنتاەۆ. – ولارعا بىلاي ىستە دەپ ۇيرەتۋدىڭ قاجەتى جوق, مەملەكەت تاراپىنان جەتكىلىكتى كومەك بولسا, وزدەرى شارۋانى دوڭگەلەتىپ الىپ كەتەدى.
وبلىستا باۋ-باقشا شارۋاشىلىعى وتە جاقسى دامىپ كەلەدى. ونىڭ كەلەشەگى زور ەكەندىگىن الەمدىك مىسالداردان بىلەمىز. ءبىز دۇنيە جۇزىنە باۋ-باقشا ونىمدەرىن شىعارىپ وتىرعان پولشا كاسىپكەرلەرىمەن كەزدەسكەنىمىزدە ولار مەملەكەتتىك كومەكتىڭ ارقاسىندا ەڭسە تىكتەپ, جاقسى سۇرىپتاردى دۇنيە جۇزىنە تاراتىپ جاتقاندىعىن ايتتى. مەملەكەتتىك كومەك ۇكىمەتكە ولار تولەگەن سالىقتار ەسەبىنەن مول كولەمدە قايتىپ جاتىر. ءبىزدىڭ شارۋالار دا وسىنداي مۇمكىندىككە يە بولىپ كەلەدى. ۇكىمەت ولارعا تيىسىنشە قولداۋ كورسەتەدى.
وسىلاي دەپ ديحانداردىڭ كوڭىلىن ءبىر توعايتقان پرەمەر-مينيستر مەملەكەتتىك باعدارلامالاردىڭ ورىندالۋ بارىسىنا تالداۋ جاسادى.
– وڭتۇستىكتە حالىق كوپ, جەر كولەمى از. ال سولتۇستىك وبلىستاردا جەر قورى كوپ بولعانىمەن, ەڭبەك رەسۋرسى جەتكىلىكتى ەمەس. سوندىقتان جاعدايى كەلىسكەن شارۋاعا جايلى جەرلەرگە كوشۋدى ودان ءارى قولعا الۋ كەرەك. وسى جەر اتا-بابامنىڭ قونىسى دەيتىن ەمەس, قازاقتىڭ بار دالاسى قازاقتىڭ ۇرپاعىنىكى. قازاقستاننىڭ قاي تۇكپىرىنە بارساڭىزدار دا ءوز جەرلەرىڭىز, دەگەن پرەمەر-مينيستر كوشىپ بارعان وتباسىلارعا جەر بەرۋ, باسپانا جانە جۇمىسپەن قامتاماسىز ەتۋ جاعدايىن قوزعادى.
جيىندا وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى جانسەيىت تۇيمەباەۆ تۋريزم جانە كاسىپكەرلىك سالالارىندا اتقارىلعان جۇمىستار جايىن باياندادى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ ساياساتى ارقاسىندا وبلىستىڭ دامۋى ءۇشىن بارلىق مۇمكىندىكتەر جاسالىپ جاتقانىن ايتقان ايماق باسشىسى ءوڭىر حالقىنىڭ تۇرمىس-تىرشىلىگىن جاقسارتۋ ءۇشىن العا قويعان مىندەتتەر ورىندالۋدا دەپ مالىمدەدى.
– وبلىسىمىزدا يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باعدارلاماسى ءساتتى جۇرگىزىلۋدە. باعدارلاما اياسىندا جالپى قۇنى 208 ملرد تەڭگەگە 162 جوبا ىسكە اسىرىلىپ, 9,5 مىڭ جاڭا جۇمىس ورنى اشىلدى. ونىڭ ىشىندە 2017 جىلى 5 جوبا ىسكە قوسىلىپ, 2,3 ملرد تەڭگە ينۆەستيتسيا تارتىلدى. بۇگىنگى تاڭدا ىسكە قوسىلعان جوبالاردىڭ 94 پايىزى جوسپارلىق قۋاتتىلىقتى يگەرىپ, 71 ملرد تەڭگەنىڭ ءونىمىن ءوندىردى. ەلباسىنىڭ اۋىل شارۋاشىلىعىن ەكونوميكالىق دامۋدىڭ جاڭا درايۆەرىنە اينالدىرۋ جونىندەگى تاپسىرماسىن ورىنداۋ ناتيجەسىندە ءونىم كولەمى وتكەن جىلدىڭ ءتيىستى كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 1,9 پايىزعا ارتىپ, 257,4 ملرد تەڭگەنى قۇرادى. قازىرگى كەزدە وبلىستا قولايلى بيزنەس كليماتتى قالىپتاستىرۋ جانە كاسىپكەرلىك باستامالاردى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن بارىنشا جاعداي جاسالۋدا, – دەدى ءوڭىر باسشىسى.
وبلىستا «اگروونەركاسىپ كەشەنىن دامىتۋدىڭ» مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنىڭ تالاپتارىنا سايكەس كەلەتىن 158 كووپەراتيۆ اشىلعان. اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنا باعىتتالعان ينۆەستيتسيا كولەمى 21,8 ملرد تەڭگەنى قۇراپ, وتكەن جىلدىڭ ءتيىستى كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 5,5 ەسەگە ارتقان.
وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىندا تۋريستىك سالانىڭ دا تۇراقتى دامىپ كەلە جاتىر. بۇگىندە تۋريستىك نىساندار سانى 195 بىرلىكتى قۇراپ, تيىسىنشە 31 پايىزعا وسكەن. مۇندا كورسەتىلگەن قىزمەت كولەمى 1,7 ملرد تەڭگەنى قۇراپ, 43 پايىزعا ارتقانى بايقالادى. بيىل وبلىسقا 128 مىڭ تۋريست كەلىپ, وتكەن جىلدىڭ ءتيىستى كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 55,3 پايىزعا كوبەيگەن.
جيىندا سالالىق مينيسترلەرگە جانە «اتامەكەن» ۇقپ باسقارما توراعاسىنا, قوستاناي, شىعىس قازاقستان, پاۆلودار, سولتۇستىك قازاقستان وبلىستارىنان كەلگەن وكىلدەرگە ءسوز بەرىلدى. اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستار تارازىلاندى.
– ءبىز وڭتۇستىككە كەلگەندە بۇرىن ءتاپ-ءتاۋىر اشىلعانىمەن سوڭىنان قيىندىققا ۇشىراعان كاسىپورىنداردا بولىپ, ونداعى جاعدايدىڭ وڭالعانىنا كۋا بولدىق, – دەدى پرەمەر-مينيستر قورىتىندى سوزىندە. – كاسىپورىندار – قازاقستاننىڭ كەلەشەگى. كاسىپكەرلىككە كەڭ ءورىس اشىلادى. ەلباسى ۇكىمەتكە وسى جاعىن نىقتاپ تاپسىرىپ وتىر. وزەكتى ماسەلەلەردى شەشۋدە بيلىك تاراپىنان باتىل شەشىم كۇتىلەدى. ءبىز ونى جاسايمىز.
كەزدەسۋلەر بارىسىن قورىتىندىلاعان پرەمەر-مينيستر العا قويعان مىندەتتەردى مۇلتىكسىز ورىنداۋدىڭ ماڭىزىن تاعى ءبىر مارتە ەسكە سالدى.
باقتيار تايجان,
«ەگەمەن قازاقستان»
وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى
