وقۋشى سانى ارتۋى مەكتەپ قۇرىلىستارىنىڭ قارقىندىلىعىن قاجەت ەتەدى
ماڭعىستاۋدا وقۋشىلار سانىنىڭ ۇلعايۋىنا بايلانىستى مەكتەپتەر مەن بالاباقشالار قاجەتتىلىگى دە ارتقان. قازىرگى تاڭدا وبلىستا 252 مەكتەپكە دەيىنگى ۇيىمدا 33 497 بالا تاربيەلەنۋدە. ال جاڭا وقۋ جىلىندا جالپى وقۋشىلار سانى 128 مىڭعا جۋىقتاسا, 16 مىڭ بالا مەكتەپ تابالدىرىعىن جاڭادان اتتايدى ەكەن. بۇل وتكەن جىلعى كورسەتكىشتەرمەن سالىستىرعاندا بالا سانى 300-400-گە كوبەيگەندىگىن اڭعارتادى.
وسىنشا وقۋشىلاردى وڭىردە 147 مەكتەپ قارسى الماق. بيىلعى جىلى جاڭاوزەن قالاسىندا جاڭادان 125 ورىندىق جەكەمەنشىك مەكتەپ اشىلسا, تاعى دا جەرگىلىكتى جانە رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 8 مەكتەپتىڭ قۇرىلىسىنا قاراجات قاراستىرىلعان. سونداي-اق, الداعى جىلدارى اقتاۋ قالاسىنان ءۇش مەكتەپتە, جاڭاوزەن قالاسىنان ءبىر مەكتەپتە, مۇنايلى اۋدانىنىڭ باتىر, اتامەكەن اۋىلدارىنان, تۇپقاراعان اۋدانىنىڭ اقشۇقىر اۋىلىنان, بەينەۋدەگى اباي, التىنسارين اتىنداعى مەكتەپتەر جانىنان قوسىمشا مەكتەپ قۇرىلىستارىن سالۋ كوزدەلگەن. بالا سانىنىڭ ءوسۋى سالدارىنان وڭىردە 14 مەكتەپ ءبىر اۋىسىمدا وقىتسا, 115 مەكتەپ ەكى اۋىسىممەن, 5 مەكتەپ ۇش اۋىسىممەن وقىتادى. دەمەك, وڭىردە مەكتەپ جەتىسپەۋشىلىگى بار. ءۇش اۋىسىمدى وقىتۋدى جويۋ ماقساتىندا ۇلتتىق قور ەسەبىنەن 4 مەكتەپ, رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت ەسەبىنەن 4 مەكتەپ قۇرىلىستارى باستالعان. 3 مەكتەپتە كۇردەلى جوندەۋ, 97 مەكتەپتە اعىمداعى جوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلگەن.
وقۋشى مەن مەكتەپ ماسەلەسى تۋرالى ءسوز قوزعاعاندا, ايتىلماي كەتپەيتىن تۇس – تاسىمال. ماڭعىستاۋ وبلىسىندا مەكتەبى جوق 12 ەلدى مەكەن بار دەسەك, ولاردا تۇراتىن مەكتەپ جاسىنداعى 373 بالانىڭ 34-ءى توقسان سايىن ينتەرناتتارعا تاسىمالدانسا, 339-ى كۇندەلىكتى تاسىمالدانۋدى قاجەت ەتەدى. اپاتتىق جاعدايداعى مەكتەپتەر جويىلعان.
جىل سايىن ءبىلىم سالاسىنا بولىنەتىن قارجى كولەمى ۇلعايىپ كەلەدى – بۇل كورسەتكىش 2016 جىلى 47,9 ملرد-تى بولسا, 2017 جىلى 62,5 ملرد-تى قۇرادى.
– ەلباسىمىز بيىلعى «قازاقستاننىڭ ءۇشىنشى جاڭعىرۋى: جاھاندىق باسەكەگە قابىلەتتىلىك» جولداۋىندا ادامي كاپيتال ساپاسىن ارتتىرۋدى كۇن تارتىبىنە قويدى. ول ءۇشىن ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنىڭ ءرولىن ەكونوميكالىق ءوسۋدىڭ جاڭا مودەلىنىڭ ورتالىق بۋىنىنا اينالدىرۋىمىز قاجەت. مەملەكەت باسشىسى ن.نازارباەۆ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» ماقالاسىندا ءبىلىم بەرۋ سالاسىنداعى ماڭىزدى ماسەلەلەردى شەشۋدىڭ باعدارلاماسىن ۇسىندى. ەندىگى باعىت-باعدار ايقىن. ماقساتىمىز – ۇلتتىق سانا-سەزىمى جوعارى, وتانشىل, تابىستى, جالپىادامزاتتىق جانە ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى بويىنا سىڭىرگەن, ەل تاعدىرىنا ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىكپەن قارايتىن تۇلعا تاربيەلەۋ, – دەگەن بولاتىن پرەزيدەنت ن.نازارباەۆتىڭ «قازاقستاننىڭ ءۇشىنشى جاڭعىرۋى: جاھاندىق باسەكەگە قابىلەتتىلىك» اتتى جولداۋىن ىسكە اسىرۋ ماقساتىندا وتكەن ماڭعىستاۋلىق پەداگوگتاردىڭ وبلىستىق تامىز كونفەرەنتسياسىندا وبلىس اكىمى ە.توعجانوۆ. بيىل وبلىستا مەملەكەتتىك ءبىلىم گرانتى يەگەرلەرى 2 ەسەگە ارتتى, ياعني 2016 جىلى 542 گرانت بولسا, 2017 جىلى – 1053 گرانت, ونىڭ ىشىندە «سەرپىن» باعدارلاماسى بويىنشا 2016 جىلعى 158 گرانت بيىل 446 گرانتقا جەتتى. جاڭاوزەن قالاسىنىڭ №18 ورتا مەكتەبىنىڭ 88 تۇلەكتىڭ ىشىنەن 41-ءى مەملەكەتتىك گرانتقا يە بولدى. بيىلعى جىلدان باستاپ دارىندى بالالاردى قولداۋ ماقساتىندا وبلىس اكىمىنىڭ 50 ءبىلىم گرانتى ءبولىندى.
حالىق سانىنىڭ ارتۋى – قۋانىش. مەكتەپتەردىڭ بوس تۇرعاننان گورى, توپىرلاعان بالانى سىيعىزا الماي, قوسىمشا مەكتەپ قۇرىلىستارىن قاجەت ەتىپ جاتۋىنىڭ ءوزى كوڭىل تولقىتادى. وڭىردە مەكتەپ سىيىمدىلىعى, ءۇش اۋىسىمدى جويۋ ماسەلەسى باستى نازاردا تۇر.
بازا مەن كادر
ماڭعىستاۋدا بالاباقشا, مەكتەپ, كوللەدج جانە قوسىمشا جانە ارنايى ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىن ەسەپتەگەندە بارلىعى 495 ءبىلىم بەرۋ ۇيىمى بار. مەكتەپتەردى زاماناۋي جاراقتاندىرۋ – باستى تالاپ. ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازانى دامىتۋ ءۇشىن 2017 جىلى جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن 356 ملن تەڭگەدەن استام قارجى ءبولىنىپ, بىرقاتار مەكتەپتەرگە روبوتتەحنيكا الۋعا, حيميا, فيزيكا, بيولوگيا كابينەتتەرىن جاساقتاۋعا, ينتەراكتيۆتى تاقتالار الۋعا جۇمسالعان. مەكتەپتەردىڭ قازىرگى زامانعى پاندىك كابينەتتەرمەن جابدىقتالۋى ورتا دەڭگەيدە بولسا, لينگافوندى-مۋلتيمەديالىق كابينەتتەرمەن تولىق جابدىقتالعان. بارلىق مەكتەپتەر تولىقتاي كومپيۋتەرلەندىرىلگەنىمەن, جاڭالاۋدى قاجەت ەتەدى, بىراق 2015 جىلدان بەرى كومپيۋتەرلەر الۋ ءۇشىن ارنايى قارجى قاراستىرىلماپتى.
وڭىردەگى كۇندىزگى مەملەكەتتىك ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپتەردە 10696 مۇعالىم جۇمىس جاسايدى. سوڭعى ءۇش جىلدا وبلىس بويىنشا 11 جاڭا مەكتەپ اشىلىپ, 1800-گە جۋىق جاس مامان جۇمىسقا قابىلدانعان. مەكتەپتەرگە قازىرگى تاڭدا 54 مامان قاجەتتىلىگى بار.
– ءبىلىم بەرۋ سالاسىندا باسقارۋشىلىق قۇزىرەتتىلىكتى دامىتۋ ماقساتىندا ء«بىلىم بەرۋ سالاسىنداعى مەنەدجمەنت» ماماندىعى بويىنشا ءبىلىم سالاسىنىڭ 50 مامانى الماتى مەنەدجمەنت ۋنيۆەرسيتەتىندە 2 جىلدىق ماگيستراتۋرادا, 70 مامان Al-Farabi Education ءبىلىم بەرۋ ورتالىعىندا 1 جىلدىق كۋرستا ءبىلىم الۋدا. پەداگوگتاردى ىنتالاندىرۋ, الەۋمەتتىك قولداۋ جانە ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق جاعدايىن جەتىلدىرۋ ماقساتىندا, سونداي-اق پەداگوگتاردىڭ ءيميدجىن كوتەرۋ, جاس ماماندارعا ادىستەمەلىك كومەك كورسەتۋ, تاجىريبەلى ۇستازداردىڭ وزىق تاجىريبەسىن تاراتۋ ماقساتىندا ءتۇرلى بايقاۋلار وتكىزىلىپ تۇرادى, – دەيدى ماڭعىستاۋ وبلىستىق ءبىلىم باسقارماسىنىڭ باسشىسى ز.تاستەمىروۆا.
باسقارما باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, قازىرگى تاڭدا 572 مۇعالىم اعىلشىن ءتىلىن ۇيرەنۋدە جانە جاڭا وقۋ جىلىنان باستاپ 300 اۋىل مۇعالىمى جەرگىلىكتى بيۋدجەت ەسەبىنەن قوسىمشا وقىتىلاتىن بولادى.
وقۋلىقتار ورنىندا, تاماق دايىن, اكتسيا الەۋەتتى
وقۋلىقتار مەن وقۋ-ادىستەمەلىك كەشەندەر ساتىپ الۋعا جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن 1 ملرد تەڭگەنىڭ ءۇستىندا اقشا بولىنگەن. اتالمىش قارجىعا 2,5,7 سىنىپتاردىڭ وقۋلىقتارى جانە قور جيناۋ تسيكلى بويىنشا باسقا سىنىپتارعا جەتىسپەيتىن وقۋلىقتار مەن وقۋ قۇرالدارى ساتىپ الىنىپ, بارلىق اۋدان, قالالىق ءبىلىم بولىمدەرىنە جەتكىزىلىپ بەرىلدى. وقۋلىقتارمەن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن الدىن الا باسپالارمەن جۇمىس جۇرگىزىلدى. ال جاڭا وقۋ جىلىنان باستاپ وبلىستا 125847 وقۋشىعا ىستىق تاماق بەرۋ ۇيىمداستىرىلسا, 25 795 وقۋشى تەگىن ىستىق تاماقپەن قامتىلادى دەپ مەجەلەنگەن. «مەنىڭ تاڭداۋىم – بالالارعا كومەك كورسەتۋ!» ۇندەۋىن كوتەرگەن «مەكتەپكە جول» اكتسياسى اياسىندا, ياعني ەكى اي ىشىندە وڭىردەگى الەۋمەتتىك قولداۋدى قاجەت ەتەتىن 9795 وقۋشىعا كومەك كورسەتۋ جوسپارلانعان. قازىر 1000-عا جۋىق بالاعا كومەك كورسەتىلدى.
ماڭعىستاۋدا جاڭا وقۋ جىلىنا دايىندىق قالىپتى جۇرۋدە. ءبىلىم بەرۋ سالاسى ۇنەمى جاڭعىرۋدى, ىزدەنۋدى قاجەت ەتەتىندىكتەن, اتالمىش سالاداعى جاڭالىقتار جىل بويى جالعاسا بەرەتىنى, سول سياقتى جەتىسپەيتىن تۇستاردىڭ ءبىر وقۋ جىلىنىڭ باسىمەن شەكتەلىپ قالماي, ۋاقىتپەن بىرگە تولىعا تۇسەتىنى انىق.
گۇلايىم شىنتەمىرقىزى,
«ەگەمەن قازاقستان»
ماڭعىستاۋ وبلىسى