ماقالانى جازۋعا تۇرتكى بولعان ايىپتاۋشىلار ەمەس, جاقتاۋشىلار. ولاردىڭ ايتۋىنشا, بۇل جاستاردىڭ ءوز ءىسى جانە بۇقارانىڭ جاستاردىڭ بۇل تاڭداۋىنا تەرىس پىكىر ءبىلدىرۋى ورىنسىز. وسى ءبىر ارگۋمەنت جەكە ادامنىڭ ارەكەتىنە بايلانىستى قوعامدىق داۋ-داماي تۋعاندا ءاردايىم ايتىلادى دا جۇرەدى. بۇل تۇستا سىناپ-مىنەۋ جانە ايىپتاۋ دەگەن ەكى ۇعىمدى اجىراتىپ العان دۇرىس سەكىلدى. ەگەر كىمدە-كىم وزگە ادامعا قاساقانا قيانات جاساسا, ارەكەتى زيان كەلتىرسە جانە ول بارىنە جاريا بولسا ءبىز ونى ايىپتايمىز. ايىپتى قىلمىس جاساعاندا تاعادى. تىكۇشاقپەن ۇشقان جاستاردى ايىپتاۋعا بولا ما؟ ءيا, ولار جول ءجۇرۋ ءتارتىبىن بۇزدى جانە سول ءۇشىن اكىمشىلىك جازاعا تارتىلدى. الايدا جۇرت ولاردى بۇل ءۇشىن ەمەس, ماقتانشاقتىق ءۇشىن سوكتى. توقمەيىلسۋ, داڭعويلىق – تەرىس ادەپ بولعانىمەن, ول ءۇشىن ايىپ تاعۋ ءاردايىم ورىندى بولا بەرمەيدى. بۇل تۇرعىدا جاستار ءۇشىن شىرىلداپ جۇرگەندەردىكى دۇرىس تا بولۋى مۇمكىن. كەيدە ءبىز شىنىمەن دە ويلانباستان ايىپ تاعا سالامىز. جاستاردىڭ ويىن بۇزىپ, ىزىنەن ەرىپ كەلە جاتقاندارعا جامان وي سالاتىن ارەكەت ەمەس بۇل. جاي عانا جۇرتتان ەرەكشەلەنگىسى كەلدى, تويى ءوزىنىڭ دە, وزگەنىڭدە ەسىندە قالعانىن قالادى, بار بولعانى سول عانا.
ايىپ تاعۋدىڭ باسىن اشىپ الدىق, ەندى سىناپ-مىنەۋگە كەلەيىك. سىناۋ – بۇل ارەكەتتىڭ دۇرىس-بۇرىستىعىنا باعا بەرۋ. ەندەشە ەرەكشەلەنۋدىڭ ءدال وسى تۇرىنە حالىقتىڭ سىني پىكىر بىلدىرۋىنە قۇقىعى بار ما؟ مەنىڭ ويىمشا قۇقىعى بار. جەكە ءومىر دەيتىندەي, ماسەلە ادامنىڭ ءوز ۇيىندە استى قاي قولىمەن ءىشۋى تۋرالى ەمەس قوي؟!. جاستار جولدى بۇعاتتاپ, حالىقتىڭ نازارىن وزىنە بۇرىپ, ونىسىن ۆيدەوعا ءتۇسىرىپ, بۇكىل ەلگە تاراتتى. كوزىڭمەن كورگەن نارسەگە پىكىر ءبىلدىرۋ, مەيلى ول وڭ بولا ما, تەرىس بولا ما, ءبىزدىڭ كونستيتۋتسيامەن بەكىتىلگەن ءسوز بوستاندىعىمىز. باستىسى جەكە باسقا وتپەي, بالاعاتتاماي, سالماقتى وي بىلدىرە ءبىلۋ.
ال ەندى ارەكەتتىڭ وزىنە توقتالايىق. وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ توي جاساۋدا الدىنا جان سالمايتىن بۇكىل ەل بىلەدى. مىڭ ادام شاقىرىپ توي جاساۋ, ءبىرى ەكىنشىسىنەن وزعان سانى كوپ تويحانالار, توي ورتاسىنا كولىكپەن كىرۋ, قالىڭ مالدىڭ ديپلومنىڭ بار-جوعىنا بايلانىستى وزگەرۋى سەكىلدى «جاڭا ءداستۇردىڭ» ءبارى ادەتتە وسى وڭىردەن شىعادى. الايدا وڭتۇستىكتىڭ بۇل «تاپقىرلىعىن» وزگە ءوڭىر تۇرعىندارى قۇپتاي بەرمەيدى. كوزى اشىق, ءبىلىمى تەرەڭ زيالى قاۋىم وكىلدەرى دە وڭتۇستىكتىڭ تويلاۋ ماسەلەسىندە تىم ارتىق كەتەتىنىن ايتىپ جاتادى.
اتالعان وقيعا وتقا ماي قۇيعانداي اسەر بەرىپ, ماقتانشاقتىق پەن مالشاشپاقتىڭ شارىقتاۋ شەگىندەي بولىپ كورىندى. ادامداردىڭ سىنى نەگىزىنەن وسى ءبىر مىنەز بەن جامان ادەپكە قارسى ەدى. ال مىنا جاستار تەك سوعان جەلەۋ بولدى.
ەگەر ءدال وسىلاي توي كورتەجىندە تىكۇشاقپەن ۇشۋ فاكتىسى الىستاعى جاپونيادا, اۆستراليادا نەمەسە امەريكادا بولسا قوعامدىق پىكىر ارناسى قاي باعىتتا ءوربيتىن ەدى؟! گولليۆۋد جۇلدىزى تىكۇشاقپەن ۇشپاق تۇگىل, ودان الدەقايدا قىمبات سانالاتىن جەكە ۇشاقتى دا ساتىپ الىپ جاتادى, بىراق بۇل ەشكىمنىڭ شامىنا تيگەن ەمەس. دەمەك, ماسەلە الگى تىكۇشاقتا ەمەس, قوعامنىڭ دەرتىنە اينالعان تەرىس قۇندىلىقتاردا بولىپ وتىر.
جاعدايى بولماسا دا نەسيەگە توي جاساۋ, شاماعا قاراماي شاشىلۋ – جاستاردىڭ باقىتىنان گورى سورىنا اينالىپ جاتقاندى دا ءجيى كورۋگە بولادى. تەك جاستار عانا ەمەس, اتا-انالاردىڭ دا قالتاسىنا سالماق تۇسىرەدى. ويتكەنى توي جاسايتىن ءسىز عانا ەمەس, ءسىزدىڭ تويىڭىزعا قۇتتىقتاپ كەلگەندەر دە ءبىر كۇنى سىزگە شاقىرۋ قاعازىن ۇسىنادى. ونىڭ ءبارى قارجىلىق شىعىن. جاعدايى بىردەي قازاق, كارىس جانە وزبەك وتباسىن الىپ, ولارعا اي سايىن 500 000 تەڭگەدەن بەرىپ وتىرسا, كارىس بەرىلگەن قاراجاتقا بالاسىنا ساپالى كىتاپ الىپ, اقىلى كۋرستارعا جازىپ, ءبىلىمى تەرەڭ ۇستازداردان ساباق الادى. وزبەك بولسا كاسىپ اشىپ, ءىسىن دوڭگەلەتىپ تاپقان-تايانعانىنا ءۇي سالادى. ال ءوزىمىزدىڭ قازاعىمىز وقيتىن بالا ءوزى وقيدى, وسەتىن بالا ءوزى وسەدى دەپ بولاشاقتى ويلانباستان بار اقشاسىن توي-تومالاققا جۇمساپ جۇرە بەرەدى. ەرتەڭ 5-10 جىلدان كەيىن كارىستىڭ بالاسى ۇلكەن بانكتى باسقارىپ, وزبەكتىڭ بالاسى زاۋىت سوعىپ, ءسىزدىڭ بالاڭىز جۇمىس تابا الماي جۇرسە كىم كىنالى بولادى؟ ءوز مۇمكىندىگىن دۇرىس پايدالانعان كارىس پەن وزبەك پا, الدە اقشانى بوسقا شاشقان قازاق پا؟ ەگەر كارىس پەن وزبەك كىنالى دەسەڭىز, وندا ءوز ۇلتىنىڭ ساتسىزدىگى ءۇشىن ەۆرەيلەردى كىنالاعان گيتلەردەن ايىرماشىلىعىڭىز بولماي قالادى.
مۇنىڭ ءبارى اينالىپ كەلگەندە قۇندىلىق ماسەلەسىنە كەلىپ تىرەلەدى. ءبىز ءۇشىن وكىنىشكە قاراي, توي جاساپ, دۇنيەڭدى كورسەتۋ, جوق بولسا دا بار بولىپ كورىنۋ ءومىرىمىزدىڭ قۇندىلىعى بولىپ تۇر. بۇل اسىرەسە جوعارىدا ايتىلعان وڭتۇستىك وڭىردە قاتتى سەزىلەدى. قازاققا ءدال قازىر كەرەگى تەرەڭ ءبىلىم الۋ, ەڭبەك ەتۋ, كاسىپپەن اينالىسۋ قۇندىلىقتارى. وسى قۇندىلىقتاردىڭ جاپپاي بويىمىزعا سىڭدىرە الساق, جەكە ادام رەتىندە دە, ۇلت رەتىندە دە جەتىستىككە جەتەتىنىمىز انىق.
