ماسەلەن, ءدال قازىرگى ۋاقىتتا ءبىر عانا زىريان قالاسىندا «نۇرلى جەر» باعدارلاماسىمەن 60 پاتەرلى تۇرعىن ءۇي سالىنىپ جاتسا, «نۇرلى جول» باعدارلاماسى اياسىندا شاعىن شاھارعا ۇزىندىعى 6 شاقىرىمنان اساتىن جىلۋ جەلىلەرى تارتىلىپ, ءتورت بىردەي كوشەنىڭ جولدارىنا اسفالت توسەلىپتى.
قالانىڭ وڭتۇستىك بولىگىندەگى 5 قاباتتى 60 پاتەرلى تۇرعىن ءۇيدىڭ قۇرىلىسى 15 ماۋسىمدا باستالىپتى. نىساننىڭ شەبەرى سەرىك قاسايىنوۆتىڭ ايتۋىنشا, قازىر مۇندا 80 ادام ەڭبەك ەتىپ جاتىر. جالدامالى نەگىزدەگى باسپانانى 2018 جىلى پايدالانۋعا بەرۋ جوسپارلانعان. «قالا بويىنشا 800-گە جۋىق ادام باسپانا كەزەگىندە تۇر. بۇل پاتەرلەر ءبىرىنشى كەزەكتە جاس وتباسىلارعا, مەملەكەتتىك قىزمەتكەرلەرگە, از قامتىلعان جانە كوپ بالالى وتباسىلارعا, ارداگەرلەر مەن مۇگەدەكتەرگە بەرىلەدى. قۇرىلىس نىسانىنداعى جۇمىس بارىسىن اۋدان اكىمىنىڭ ءوزى ەرەكشە قاداعالاۋىندا ۇستاپ وتىر. كۇندە تاڭەرتەڭ وسىندا كەلىپ, جۇمىسشىلارمەن, مەردىگەرلەرمەن كەزدەسەدى», - دەيدى زىريان قالاسى اكىمىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى پەتر چۋرسين.
«نۇرلى جول» باعدارلاماسى اياسىندا قالاداعى قارقىن العان شارۋانىڭ ءبىرى - 10 ىقشاماۋدانعا جىلۋ قۇبىرلارىن تارتۋ جۇمىستارى. اۋداندىق ساۋلەت, قالا قۇرىلىسى جانە قۇرىلىس ءبولىمى ماماندارىنىڭ ايتۋىنشا, بۇل ماقساتقا رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 556, وبلىستىق بيۋدجەتتەن 60 ميلليونعا جۋىق قارجى ءبولىنىپتى. «قۇبىرلاردىڭ ۇزىندىعى 25 شاقىرىمنان اسادى. جۇمىستى باستاماس بۇرىن تۇرعىنداردى جيناپ, ءتۇسىندىرۋ شارالارىن جۇرگىزدىك. كەلىسىمدەرىن الدىق. ولار جىلۋ قۇبىرلارىن كوشە بويىمەن ەمەس, باۋ-باقشا ىشىمەن جۇرگىزۋ تۋرالى ءوتىنىش ءبىلدىردى. كەلىسىم بويىنشا قۇرىلىس جۇمىستارىن اياقتاۋ 2018 جىلعا جوسپارلانعان. الايدا ءبىز بيىلعى جىلۋ ماۋسىمىنا دەيىن ءبىتىرىپ, تۇرعىنداردى ىستىق سۋمەن قامتاماسىز ەتۋگە تىرىسامىز», - دەيدى قۇرىلىس مەردىگەرى «التايسترويپروەكت» جشس-ءىنىڭ قىزمەتكەرى داۋلەت مەيرامعاليەۆ.
قالاداعى تاعى ءبىر جاعىمدى جاڭالىق, ءتورت بىردەي كوشەگە ورتاشا جوندەۋ جۇمىستارىنىڭ جۇرگىزىلگەندىگى. بۇل ماقساتتا وبلىستىق بيۋدجەتتەن 50 ميلليون تەڭگە ءبولىنىپ, 20 جىلدان استام ۋاقىت بويى جوندەۋ كورمەگەن 3 شاقىرىمعا جۋىق جول جوندەلىپتى. «وسى ىقشام اۋداندا تۇرىپ كەلە جاتقانىما 30 جىلعا جۋىق ۋاقىت بولدى. اسفالت دەگەن دۇنيە ءومىرى بولعان ەمەس. جولدىڭ ءبارى-ءبارى ويدىم-ويدىم بولاتىن. قازىر مىنە بۇل ماڭايدىڭ تۇرعىندارى ءدان ريزا. قالانىڭ شەتىندەگى ىقشام اۋداندارعا دا ءمان بەرىلىپ جاتقانى قۋانتادى», - دەيدى وسى ىقشام اۋداننىڭ تۇرعىنى ولگا پروكوپەۆا.
سونىمەن قاتار جەكە مەنشىك-مەملەكەتتىك سەرىكتەستىك اياسىندا قالاداعى جىلۋ ورتالىعىنىڭ №5 قازاندىعىن جاڭارتۋ جوسپارلانىپ وتىر ەكەن. كونتسەسسيالىق جوباعا قارجى سالاتىن ينۆەستور دا انىقتالىپتى, قازىرگى ۋاقىتتا جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتار ازىرلەنىپ جاتقان كورىنەدى. بۇل جوبا ساتىمەن جۇزەگە اسقان جاعدايدا قازاندىقتىڭ ەلەكتر قۋاتى 6 مۆ-ت-عا (قازىرگىسى 0 مۆت), جىلۋ قۋاتى 140, 2 گكالل-ساعاتقا (بۇگىنگىسى 128 گكالل-ساعات) جەتەدى دەيدى ماماندار. زىريان قالاسىنا بيىل سوڭعى ءۇش-ءتورت جىل كولەمىندە العاش رەت ىستىق سۋ 1 تامىز كۇنى بەرىلىپتى. اۋداندىق قازاندىق جىل بويى 75 مىڭ توننا كومىر جاعاتىن بولسا, تامىز ايىنىڭ سوڭىنا دەيىن 8 مىڭ توننا كومىر جەتكىزۋ جوسپارلانىپ وتىر.
«نۇرلى جەر» باعدارلاماسى بويىنشا اۋداننىڭ اۋىلدارىندا دا جۇمىس قىزىپ تۇر دەۋگە بولادى. جاقىندا بورودينو اۋىلىندا ەكى پاتەرلى 5 ءۇيدىڭ قۇرىلىسى باستالىپتى. نىساننىڭ مەردىگەرى «نارىن-سەرۆيس» جشس باسشىسى نىعمەت شاۋحيننىڭ ايتۋىنشا, قۇرىلىس جۇمىستارىنا تەك جەرگىلىكتى ماتەريالدار قولدانىلىپ جاتىر. «بۇل جەردەگى جۇمىستىڭ باستالعانىنا ءبىر اي بولدى. جۇمىس كۇشى جەتكىلىكتى. تەحنيكا دا, وزگە دە جابدىقتاردىڭ ءبارى وزىمىزدەن. الىستان اربالامايمىز, قۇرىلىسقا قاجەتتى زاتتاردىڭ بارلىعىن ىرگەدەگى ۇلكەن نارىننان اكەلەمىز. اللا ءساتىن سالسا, 5 ءۇيدىڭ قۇرىلىسىن قازان ايىنا دەيىن اياقتاۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز», - دەيدى ول. ءۇش بولمەدەن تۇراتىن بۇل ۇيلەرگە نەگىزىنەن وسىنداعى «بورودينو» شارۋا قوجالىعىنىڭ جۇمىسشىلارى – مالشىلار, ساۋىنشىلار, مەحانيزاتورلار, شوپشىلەر مەن ەگىنشىلەر, تراكتورشىلاردى قونىستاندىرۋ جوسپارلانىپ وتىر. بەس ءۇيدىڭ جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتارىنىڭ قارجىسىن اتالعان شارۋا قوجالىعىنىڭ يەسى قايرات بوكەجانوۆ ءوز موينىنا الىپتى. «400 باسقا ارنالعان تاۋارلى ءسۇت فەرماسىن الداعى ۋاقىتتا 800-گە دەيىن ۇلعايتۋ جوسپاردا بار. اۋىلدا بىردە-ءبىر ءۇي بوس تۇرعان جوق. جۇمىسسىز جۇرگەن ادام جوق ءبىزدىڭ اۋىلدا. كەرىسىنشە بىزگە قازىر ماماندار جەتپەي جاتىر. جۇمىسشىلار كەرەك. ەڭ باستىسى, ولارعا باسپانا كەرەك. مىنا 5 ءۇي سول ءۇشىن سالىنىپ جاتىر. تەك جۇمىسشىلار ءۇشىن», - دەيدى شارۋا قوجالىعىنىڭ باسشىسى.
زىريان اۋدانىنىڭ اكىمى نۇرجان توقسەيىتوۆ وڭىردە مەملەكەت باسشىسىنىڭ «قازاقستاننىڭ ءۇشىنشى جاڭعىرۋى: جاھاندىق باسەكەگە قابىلەتتىلىك» اتتى بيىلعى جولداۋىندا جۇكتەلگەن مىندەتتەر مەن مەملەكەتتىك باعدارلامالاردى جۇزەگە اسىرۋ باعىتىندا اۋقىمدى جۇمىستار قولعا الىنىپ جاتقانىن ايتادى. «قالامىزدا 20-30 جىل بويى جوندەلمەگەن جولدار جوندەلىپ, ىستىق سۋسىز, جىلۋسىز وتىرعان تۇرعىندارعا جىلۋ تارتىلۋدا. قالادا دا, اۋىلدا دا جاڭا باسپانالار سالىنىپ جاتىر. اۋدان تۇرعىندارى بۇعان ءدان ريزا», - دەيدى اۋدان باسشىسى.
ازامات قاسىم,
«ەگەمەن قازاقستان»
شىعىس قازاقستان وبلىسى,
زىريان اۋدانى.
سۋرەتتەردى تۇسىرگەن - اۆتور
