وڭىرگە بارعان پرەمەر-مينيستر وندىرىستىك جانە اۋىل شارۋاشىلىعى باعىتىنداعى كاسىپورىندار جۇمىسىمەن تانىسىپ, كوكشەتاۋ مەن ششۋچە قالالارىنىڭ بىرقاتار الەۋمەتتىك جانە ينفراقۇرىلىمدىق نىساندارىن ارالادى. ول ساپاردى ششۋچەدەگى «ەسىل-اگرو» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگىنىڭ وندىرىسىمەن تانىسۋدان باستادى. ونىڭ دا وزىندىك سەبەبى بار. ويتكەنى بۇل ءوڭىردىڭ ەلوردانىڭ ازىق-ت ۇلىك بەلدەۋىنە سۇبەلى ۇلەس قوسىپ كەلە جاتقاندىعىن ايعاقتايدى. «ەسىل-اگرو» سەرىكتەستىگىندە بىلتىر 4 مىڭ توننادان استام ءسۇت وندىرىلسە, ال بيىلعى جىلدىڭ جەتى ايىنداعى كورسەتكىش 2,7 مىڭ توننانى قۇرادى. الداعى ۋاقىتتا كاسىپورىن ءوز قۋاتىن ەكى ەسەگە ارتتىرىپ, ساۋىلاتىن مال باسىن 2 400-گە جەتكىزۋدى كوزدەپ وتىر.
ۇكىمەت باسشىسى اتالعان سەرىكتەستىكتىڭ ەگىس القاپتارىن دا ارالادى. اقمولا وبلىسى اۋىل شارۋاشىلىعى باسقارماسىنىڭ باسشىسى مۇرات بالپاننىڭ بيىلعى ەگىنگە قاتىستى بايانداماسى اگرارلىق ءوڭىردىڭ جەتىستىكتەرىنەن حاباردار ەتتى.
رەتى كەلگەندە ەلباسى جولداۋىنا سايكەس اوك دامىتۋدىڭ 2017-2021 جىلدارعا ارنالعان مەملەكەتتىك باعدارلاماسى شەڭبەرىندە وتاندىق اۋىل شارۋاشىلىعى ءونىم وندىرۋشىلەرىنە كەشەندى قولداۋ كورسەتىلىپ كەلە جاتقاندىعىن ەرەكشە ايتا كەتكەن ورىندى. بيىل وبلىستاعى اۋىل شارۋاشىلىعىن دامىتۋعا بيۋدجەتتەن 5 ملرد تەڭگە ارتىعىمەن ءبولىنىپ, ونىڭ كولەمى 36,0 ملرد تەڭگەگە جەتكىزىلۋى سونىڭ ناقتى دالەلى بولا الادى.
سونداي-اق, باقىتجان ساعىنتاەۆ ساپار بارىسىندا ششۋچە قالاسىنداعى رەسپۋبليكالىق شاڭعى سپورتى بازاسىنىڭ قۇرىلىسى بارىسىمەن تانىستى. نىساننىڭ عيماراتتارى مەن قۇرىلىس كەشەنى 140,5 گا اۋماقتى الىپ جاتىر. مەردىگەر «Mاbetex Group» كومپانياسىنىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتى اگيم پاككولليدىڭ مالىمدەۋىنشە, قازىرگە دەيىن نىساننىڭ دايىندىعى 90 پايىزدى قۇرايدى. بۇگىنگى تاڭدا سىرعاناقتى جولدى جابۋعا ارنالعان تەحنيكا مەن قۇرالدار جەتكىزىلگەن. ەندىگىسى بيىكتەن جىلدامدىق الاتىن ەستاكادادان باستاپ جەرگە قونعانعا دەيىنگى ارالىققا تىرەگىش قۇرىلعىلارىن ورناتۋ جۇمىستارى قىزۋ جۇرگىزىلۋدە. جاڭا رەسپۋبليكالىق شاڭعى سپورتى بازاسىندا شاڭعى جارىستارى, بياتلون, شاڭعى-روللەر سپورتى بويىنشا جاتتىعۋلار مەن جارىستار وتكىزۋ جوسپارلانعان.
بۇدان كەيىن پرەمەر-مينيستر بۋراباي كەنتىندە بولىپ, تۋريستىك ينفراقۇرىلىمنىڭ جاعدايىمەن تانىستى. ول وسىنداعى كەنەسارى كوشەسىنىڭ قايتا جوندەۋدەن وتكەندىگىن, كوشەلەردىڭ اباتتاندىرىلۋىن جانە «Green Which Tourist Borovoe» قوناق ءۇيىن بارىپ كورىپ, ششۋچينسك-بۋراباي كۋرورتتى ايماعىن دامىتۋ ماسەلەلەرى جونىندە كەڭەس وتكىزدى. كەڭەسكە تۋريستىك بيزنەس وكىلدەرى, بيزنەس قاۋىمداستىقتاردىڭ, «اتامەكەن» ۇلتتىق كاسىپكەرلىك پالاتاسىنىڭ, ورتالىق مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ, سونداي-اق, اقمولا وبلىسىنداعى جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ وكىلدەرى قاتىستى.
باقىتجان ساعىنتاەۆ كەڭەستە سويلەگەن سوزىندە مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس, قازاقستاندا ەكونوميكانىڭ ءۇشىنشى جاڭعىرۋى ورىن الىپ جاتقاندىعىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ اياسىندا ءوسىمنىڭ جاڭا مودەلى قالىپتاستىرىلۋدا. دەگەنمەن, الەمنىڭ ەڭ وزىق 30 ەلىنىڭ قاتارىنا قوسىلۋ ءۇشىن بازالىق سالالاردىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرۋدان وزگە, ەكونوميكانىڭ باسقا دا پەرسپەكتيۆالى سالالارىن جاقسارتۋ قاجەت, ولاردىڭ ىشىندە تۋريزم مەن سەرۆيستىك قىزمەتتەر بار.
جالپى, ششۋچينسك-بۋراباي كۋرورتتى ايماعىن دامىتۋ جونىندەگى ەلباسىنىڭ ناقتى تاپسىرمالارىن جۇزەگە اسىرۋ بارىسى ساتىمەن ورىندالىپ كەلەدى. ءوڭىر باسشىسى مالىك مىرزالين كۋرورتتى ايماقتى دامىتۋ جونىندەگى بايانداماسىندا بىرقاتار ماڭىزدى مىندەتتەر مەن اتقارىلعان جۇمىستار بارىسىنا كەڭىنەن توقتالىپ ءوتتى. دەيتۇرعانمەن, ۇكىمەتتەن قولداۋدى قاجەت ەتەتىن ماسەلەلەر دە بار. اتاپ ايتقاندا, ششۋچە كولى اينالاسىندا ورىن تەپكەن ساۋىقتىرۋ ورىندارىنا سۋ جەتكىزۋ مەن ءبولۋ جەلىسىن تارتۋعا جانە ورتالىقتاندىرىلعان زاماناۋي جاڭا جىلۋ بەرۋ قازاندىعىن سالۋعا قولداۋ قاجەت. 2012 مەن 2016 جىلدارعا ارنالعان ەكى كەزەڭ ىشىندە 43 شارانى قامتىعان 12 ملرد تەڭگە يگەرىلگەن. اعىمداعى جىلى ينفراقۇرىلىمدىق جوبالاردى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن 5,4 ملرد تەڭگە بولىنگەندىگى دە بەلگىلى بولدى. تەك سوڭعى 6 جىلدا اقمولا وبلىسىنا كەلۋشى تۋريستەر سانى 2 ەسەگە, ال تۋريستىك قىزمەت كورسەتۋ 5 ەسەگە ارتقاندىعى دا ايتىلدى. اسىرەسە, جازدا تۋريستەر سانى 500 مىڭعا جەتسە, جىل بويىنا شامامەن ميلليونعا جۋىق ادام كەلەدى. رەتى كەلگەندە 2011-2016 جىلدار ارالىعىندا وڭىردە جالپى قۇنى 24 ملرد تەڭگەنى قۇرايتىن دەمالىس يندۋسترياسى بويىنشا 49 جوبا جۇزەگە اسىرىلعان. وبلىس اكىمى بۇل رەتتە حالىقارالىق ستاندارتتارعا ساي جانە ينفراقۇرىلىمى دامىعان كۋرورتتى ايماقتى جۇيەلى دامىتۋ ءۇشىن كۋرورتتى اۋماقتى باسقارۋدا ءبىر قۇزىرلى ورگاننىڭ قاجەت ەكەندىگىن ورتاعا سالدى.
پرەمەر-مينيستر اقمولا وبلىسىنا جۇمىس ساپارى اياسىندا كوكشەتاۋ قالاسىنداعى جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىعىنا ات باسىن تىرەپ, ونداعى وپەراتسيالىق زالدىڭ جۇمىسىمەن تانىستى. اتالعان ورتالىق ديرەكتورى ەرىك مۇراتبەكوۆ ءوڭىر تۇرعىندارىن ەڭبەكپەن قامتۋعا كومەك كورسەتۋدەگى جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان باعدارلامانىڭ ورىندالۋ بارىسىمەن تانىستىردى. جۇمىسقا ورنالاسۋعا جاردەمدەسەتىن ورتالىقتىڭ سەپتەسۋىمەن اعىمداعى جىلى 706 ادام جۇمىسقا ورنالاستىرىلىپ, 90-عا جۋىق ادام كاسىپتىك وقۋدان وتكەن, 193 ادام قوعامدىق جۇمىستارعا تارتىلسا, 51 ادام – ۋاقىتشا الەۋمەتتىك جۇمىس ورىندارىنا جانە 33 ادام جاستار ءىس-تاجىريبەسىنە باعىتتالعان. ۇكىمەت جەرگىلىكتى تۇرعىنداردى جۇمىسپەن قامتۋ ماسەلەسىن ۇنەمى نازاردا ۇستاپ, ورىندالۋ بارىسىن ءجىتى قاداعالاپ كەلە جاتقاندىعىن ايتقان ءلازىم.
بۇدان كەيىن پرەمەر-ءمينيستردىڭ قاتىسۋىمەن وبلىستىق اكىمدىك عيماراتىندا ءونىمدى جۇمىسپەن قامتۋ جانە جاپپاي كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ باعدارلاماسى مەن «سەرپىن» الەۋمەتتىك جوباسىن ىسكە اسىرۋ تۋرالى كەڭەس وتكىزىلدى.
اقمولا وبلىسىندا ءونىمدى جۇمىسپەن قامتۋ جانە جاپپاي كاسىپكەرلىكتى دامىتۋعا 2017 جىلى 4,8 ملرد تەڭگە قاراستىرىلعاندىعىن ەرەكشە اتاپ كەتكەن ءجون. الداعى قىركۇيەكتە باعدارلاما ەسەبىنەن 20 مىڭعا تارتا جاس ستيپەنديا تولەپ, ىستىق تاماق بەرىلەتىن تەحنيكالىق جانە ارنايى كاسىبي وقۋ ورىندارىندا وقىتىلادى دەپ كۇتىلۋدە. وزگە قالادان كەلگەندەرگە جولاقىسى مەن تۇرۋعا قاجەتتى پاتەراقىسى دا قاراستىرىلادى. بۇگىنگى تاڭدا 360 ۇيىم ولاردى وقىتۋعا ساقاداي-ساي تۇر. ال كاسىپكەرلىككە وقىتۋ ۇكپ «باستاۋ-بيزنەس» باعدارلاماسى ارقىلى جۇزەگە اسىرىلادى. بۇگىنگى تاڭدا 8 167 ادام اتالعان باعدارلامامەن وقىتىلۋدا. بۇل – 15 مىڭ ادامدى قامتۋى ءتيىس 2017 جىلعا جوسپارلانعاننىڭ 54 پايىزى عانا. سولاردىڭ 5 707-ءسى ءوز ىستەرىن باستاۋعا نيەتتى. باعدارلاما بويىنشا 37 ملرد تەڭگە ميكروكرەديت ءبولىنىپتى. ونىڭ 27 ملرد تەڭگەسى اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى ارقىلى اۋىلدىق جەرلەر مەن شاعىن قالالاردا بەرىلسە, ال 10 ملرد-ى ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگى ارقىلى قالالارعا بولىنگەندىگىن ايتا كەتۋ كەرەك.
جالپى, ەلىمىزدە 2014 جىلدان باستاپ «ماڭگىلىك ەل جاستارى – يندۋسترياعا», «سەرپىن – 2050» الەۋمەتتىك جوبالار ساتىمەن ورىندالۋدا. ەلباسى باستاماسىمەن جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان بۇل جوبالار ماقساتى – ەڭبەك رەسۋرستارى كوپ وڭتۇستىك وبلىستاردان شىعىس, سولتۇستىك جانە باتىس وڭىرلەرگە كادرلار دايارلاۋ. بۇل تۇرعىدان كەلگەندە ش.ءۋاليحانوۆ اتىنداعى كوكشەتاۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتى الداعى 2017-2018 جىلعى وقۋ جىلىنا ەلىمىزدىڭ وڭتۇستىك وڭىرلەرى ءۇشىن 250 گرانت ءبولىپ وتىر. بۇدان باسقا, 2014 جىلدان باستاپ 7 تەحنيكالىق جانە كاسىبي وقۋ ورىندارىندا 12 اۋىل شارۋاشىلىعى ماماندىعى بويىنشا 369 ستۋدەنت ءبىلىم الدى.
اقمولا وبلىسىنا جاساعان جۇمىس ساپارىنىڭ سوڭىن ب.ساعىنتاەۆ «تىنىس» اكتسيونەرلىك قوعامىنىڭ جۇمىسىمەن تانىسۋمەن اياقتادى. نەگىزىنەن اتالعان كاسىپورىن ءورت ءسوندىرۋ قۇرال-جابدىقتارىن ازىرلەۋمەن اينالىسادى. سونىمەن بىرگە تەحنولوگيالىق جاعىنان قايتا جاراقتاندىرىلعان كاسىپورىندا پوليەتيلەندىك تۇربالار دا شىعارىلاتىنىن ايتا كەتۋ كەرەك. سونىمەن قاتار, قازىرگى كەزدە كاسىپورىن اۆياتسيالىق تەحنيكا, مەديتسينالىق تەحنيكالاردى دا قازاقستان نارىعىنا عانا ەمەس, رەسەي, وزبەكستان جانە ۋكرايناعا دا شىعارىپ ءجۇر. كاسىپورىننىڭ جەتىستىگى رەتىندە مۇندا اسكەري تەحنيكانىڭ كورمەسى دە وتكىزىلدى.
اسقار تۇراپباي ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان»
اقمولا وبلىسى
