06 قازان، 2011

قاداعالاۋشى ورگاننىڭ مىندەتتەرى دە ورتاق

201 رەت كورسەتىلدى
حالىقارالىق بەدەلدى ۇيىمداردىڭ فو­رۋمدارىن وتكىزۋ قاي ەلدىڭ دە ابىرويىن ارتتىرارى ءسوزسىز. ءوز تاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىل­دى­عىنىڭ تابالدىرىعىندا تۇرعان قازاق­ستان بۇل ماسەلەدە ءبىراز تاجىريبە جيناقتاپ تا ۇلگەردى. وسىنداي ۇلكەن جيىن – پرو­كۋ­رور­لاردىڭ حالىقارالىق قاۋىمداس­تى­عى­نىڭ 6-شى وڭىرلىك كونفەرەنتسياسى كەشە استانادا ءوز جۇمىسىن باستادى. «قىلمىستىق-قۇقىقتىق سالادان تىس زاڭدىلىقتى قام­تاماسىز ەتۋدەگى پروكۋراتۋرانىڭ ورنى» اتتى تاقىرىپتى كوتەرگەن فورۋم جۇمى­سى­نا الەمنىڭ 45 ەلىنىڭ باس پروكۋرا­تۋ­را­لارى­نىڭ دەلەگاتسيالارى، سونداي-اق بۇۇ، ەقىۇ، ەۋرويۋست جانە باسقا دا بەدەلدى حالىقارالىق ۇيىمدار وكىلدەرى قاتىسۋدا. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى ن.نازارباەۆتىڭ كون­فەرەنتسياعا قاتىسۋشىلارعا قۇت­تىقتاۋىن پارلامەنت سەناتى­نىڭ ءتور­اعاسى قايرات ءمامي وقىپ بەر­دى. سونداي-اق كونفە­رەن­تسيا­نى كىرىسپە سوزبەن اشقان قا­زاق­ستان رەسپۋبليكاسىنىڭ باس پرو­كۋرورى اسحات داۋىل­باەۆ اي­ماق­تىق كونفەرەنتسياعا قاتىسۋشى­لار­عا قازاقستان رەس­پۋب­ليكاسى پار­لامەنتى ءما­جى­لىسىنىڭ ءتور­اعا­سى، «نۇر وتان» حدپ-نىڭ ءما­جى­لىستەگى فراك­تسيا­سى­نىڭ جەتەكشىسى ورال مۇحا­مەد­جانوۆتىڭ قۇت­تىقتاۋ جىبەرگەنىن ايتىپ ءوتتى. پروكۋرورلار قاۋىمداستىعى­نىڭ فورۋمى اۋقىمدى دەڭگەيدە قازاقستاندا العاش رەت وتكىزىلىپ وتىر. قاتىسۋشىلاردىڭ ورتاق پىكىرى بويىنشا، وسىنداي كەز­دە­سۋلەردىڭ ماڭىزدىلىعى مەن قا­جەت­تىلىگى جاھاندانۋ زامانى­ن­دا­عى ۇلتتىق مۇددە شەڭبەرىمەن شەك­تەلىپ قالمايتىن وڭىرلىك قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ ءجو­نىندەگى جالپى ستراتەگيالىق ءمىن­­دەتتەرمەن شارتتالعان. بۇل جاقىنداسۋ ءۇردىسىن، ۇلتتىق زاڭ­نا­ما مەن قۇقىقتىق جۇيەنىڭ ءۇي­لەسىمدىلىگىن، جالپىعا ورتاق حا­لىقارالىق پرينتسيپتەر مەن ستان­دارتتاردى باعدارعا الۋدى تا­لاپ ەتەتىن زامان شىندىعىمەن ۇندەسەدى. رەسپۋبليكانىڭ باس پروكۋ­رو­رى اسحات داۋىلباەۆ ءوز ءسوزىن­دە قازاقستاننىڭ الەمدىك قاۋ­ىم­داستىققا ىقپالداسۋى جاع­داي­ىندا حالىقارالىق ۇيىم­دار­مەن   بىرلەسە جۇمىس ىستەۋى، ءسوزسىز، ماڭىزدى بىرىكتىرۋشى فاكتور بولىپ تابىلاتىنىن اتاپ ءوتتى. سوندىقتان وسىنداي فورۋمدار وتكىزۋدىڭ ماڭىزدىلىعى، ەڭ الدىمەن، قازىرگى زامانداعى قاۋىپ-قاتەرگە قارسى ءىس-ارەكەتتى ۇيلەستىرۋمەن جانە جاڭا ءمۇم­كىن­دىكتەرگە جول اشۋمەن باي­لا­نىستى بولىپ وتىر. كونفەرەنتسيانىڭ باستى تا­قى­رىبى – قىلمىستىق-قۇقىق­تىق سالادان تىس زاڭدىلىقتى قامتاماسىز ەتۋدەگى پروكۋرور­دىڭ ورنى ەڭ الدىمەن، قوعام­دىق-ساياسي قۇرىلىمىنا قارا­ماس­تان، ءار ەلدەگى ماڭىزدى ادام قۇقىعى مەن قوعام مۇددەسىن قور­عاۋ قاجەتتىگىمەن ايقىن­دالادى. وسى كونفەرەنتسيا شەڭبەرىن­دە ازاماتتاردىڭ الەۋمەتتىك-ەكو­نوميكالىق قۇقىقتارىن، كاسىپ­كەر­لىكتى، بالالار قۇقىعىن قور­عاۋداعى پروكۋراتۋرانىڭ اتقا­راتىن ورنى سياقتى وزەكتى ماسە­لە­لەردى تالقىعا سالۋ جوسپار­لانىپ وتىر. سونىمەن قاتار، كوپ­شىلىك مۇددەسىندەگى قوعام­دىق قاۋىپسىزدىك، ءدىن بوستاندىعى، ۇلتارالىق كەلىسىم، ادام ساۋداسى قۇرباندارىنىڭ قۇقىقتارىن قور­عاۋداعى قاداعالاۋشى ورگان­دار­دىڭ قىزمەتى تالقىلاندى. سونداي-اق اقپارات الۋدىڭ قۇ­قىقتىق اسپەكتىلەرى، اقپاراتتىق كەڭىستىكتى جانە قۇپيا اقپارات پەن جەكە دەرەكتەرگە قىلمىستىق ماقساتتا قول سۇعۋدان قورعاۋ ماسەلەلەرى دە تالقىلاندى. الەمدەگى  تۇراقتىلىق پەن ءور­كەندەۋدى ساقتاۋ جولىندا حا­لىقارالىق جانە وڭىرلىك قاۋىپ­سىزدىك سالاسىنداعى ءوزارا ءتيىمدى ىنتىماقتاستىقتى ودان ءارى كە­ڭەي­تۋ ءۇشىن قاتىسۋشىلاردىڭ ۇجىمدىق كۇش-جىگەرىن جۇمساۋعا دايىندىقتارىن راستايتىن قو­رى­تىندى قۇجاتقا قول قويىلدى. پروكۋرورلاردىڭ حالىقارا­لىق قاۋىمداستىعى الەمنىڭ 140 ەلىنىڭ پروكۋرورلارىن بىرىكتىرەدى. بۇل ۇيىمعا قازاقستان 1995 جىلى مۇشە بولىپ قابىلداندى. قاۋىمداستىقتىڭ قۇرامىنا ءتۇر­لى مەملەكەتتەردىڭ پروكۋرورلىق قىزمەتتەرى مەن ۇيىمدارى كىرەدى. وسىعان قاراماستان قاۋىم­داستىق پروكۋراتۋرا تۇرلەرى مەن قىزمەتىن بىرەگەيلەندىرۋدى كوز­دە­مەيدى. پروكۋراتۋرا ءتۇر­لە­رى­نىڭ تاريحي جانە وزگە دە ايىر­ما­شىلىقتارىنا، ولاردىڭ وكى­لەت­تىلىكتەرىنىڭ سيپاتىنا قۇرمەت­پەن قارايدى. پروكۋرورلاردىڭ حالىقارا­لىق قاۋىمداستىعىنا مۇشە ەل­دەردىڭ الدىندا پروكۋراتۋرانىڭ قۇقىق قورعاۋ الەۋەتىن دامىتۋ جانە نىعايتۋ مىندەتى تۇر.  قاۋ­ىم­داستىق زاڭنىڭ ۇستەمدىگى، ادام قۇقىعىن قۇرمەتتەۋ، قۇ­قىق­تىق رەفورمالاردى جۇزەگە اسىرۋ، ترانس­ۇلتتىق قىلمىسقا قار­سى كۇرەستە حالىقارالىق ىن­تى­ماق­تاستىقتى ارتتىرۋ يدەيا­لا­رىن بەل­سەندى تۇردە ناسيحاتتايدى. شارافاددين ءامىر.  

لەبىزدەر

  شەيح موحامماد بين فاحد ال-ابدۋللاح، ساۋد ارابياسىنىڭ باس پروكۋرورى، تەرگەۋ بيۋروسى جانە پروكۋراتۋرا توراعاسى: – قازاقستاننىڭ «قىلمىستىق-قۇقىقتىق سالادان تىس زاڭدىلىقتى قامتاماسىز ەتۋدەگى پروكۋراتۋرانىڭ ورنى» اتتى تاقىرىپتا ءوتىپ جاتقان پروكۋرورلاردىڭ حالىقارالىق قاۋىمداستىعىنىڭ 6-شى وڭىرلىك كونفەرەنتسياسىنا وتە تىڭعىلىقتى دايىندالعانى كو­رىنىپ تۇر. مەنىڭ ويىمشا، بۇگىنگى فورۋمدا قوز­عا­لىپ وتىرعان كەز كەلگەن تاقىرىپ ءوز ماڭىز­دى­لىعى­مەن ەرەكشەلەنەدى. كونفەرەنتسيا شەڭبەرىندە ازا­ماتتاردىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق قۇقىقتارىن، كاسىپكەرلىكتە، بالالاردىڭ قۇقىعىن قورعاۋداعى پروكۋراتۋرانىڭ اتقاراتىن ورنى سياقتى وزەكتى ماسەلەلەر تالقىعا سالىندى. حاسەن ەربيل، تۇرىك رەسپۋبليكاسى جوعارعى سوتىنىڭ باس پروكۋرورى: – وسىدان 20 جىل بۇرىن قازاق­ستان ءوزىنىڭ تاۋەلسىزدىگىن جاريا­لا­عان­دا ەڭ الدىمەن تۇرىك رەسپۋبليكاسى قازاق ەلىنىڭ تاۋەلسىزدىگىن تانىعان بولاتىن. استانادا ءوتىپ جاتقان پرو­كۋرورلاردىڭ حالىقارالىق قاۋىمداستىعىنىڭ بۇگىنگى كونفەرەنتسياسى قازاقستان تاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىلدىعى قارساڭىندا ءوتىپ جاتقاندىعىنىڭ وزىندىك ەرەكشەلىگى بار. وسى ورايدا مەن قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتى جانە بۇكىل قازاق حالقىن الدا كەلە جاتقان تاۋەلسىزدىكتىڭ 20 جىلدىعى مەرەكەسىمەن قۇتتىقتاعىم كەلەدى. 90 جىلدىق تاريحى بار تۇرىك ەلى پروكۋراتۋراسى مەن قازاقستان پروكۋراتۋراسىنىڭ اراسىنداعى قارىم-قاتىناس نىعايا بەرەدى دەپ سەنەمىن. دجەيمس گاميلتون، حالىقارالىق پروكۋرورلار قاۋىمداستىعىنىڭ پرەزيدەنتى – يرلانديانىڭ باس پروكۋرورى: – ەڭ الدىمەن، حالىقارالىق پروكۋرورلار قاۋىمداستىعىنىڭ 6-شى ايماقتىق كونفەرەنتسياسىن ۇيىمداس­تى­رۋشى قازاقستاندىقتارعا العى­سىم­دى بىلدىرگىم كەلەدى. حالىق­ار­ا­لىق پروكۋرورلار قاۋىمداستىعى – پروكۋرورلاردىڭ الەمدىك دەڭگەيدەگى تۇڭعىش ءارى ساياسي ەمەس بىردەن-ءبىر ۇيىمى. بۇل حالىقارالىق قاۋىمداستىق الەم پرو­كۋرورلارى ءۇشىن باسقارۋدىڭ بەلگىلى ستاندارتتارى مەن كاسىبي ەتيكاسىن جەتىلدىرۋگە، زاڭ ۇستەمدىگىن ورناتۋ مەن ادام قۇقىقتارىنىڭ شەكتەلمەۋىن قامتاماسىز ەتۋگە جانە قىلمىسپەن بىرلەسىپ كۇرەسۋدى نىعايتۋعا بەلسەندى قاتىسىپ كەلەدى. سابىرجان بەكبوسىنوۆ، ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ پروكۋرورى: – الەمنىڭ 140 ەلىنىڭ پرو­كۋ­رور­لارىن بىرىكتىرەتىن حالىقارالىق قاۋ­ىمداستىق دۇنيە جۇزىندەگى بەدەلدى ۇيىمداردىڭ ءبىرى. وسى قاۋىم­داستىقتىڭ كەزەكتى كونفەرەنتسياسى ءبىزدىڭ ەلدە – استانادا ءوتۋى ارينە، ءبىز ءۇشىن ۇلكەن جەتىستىك. رەسپۋب­لي­كانىڭ باس پروكۋرورى اسحات داۋىل­باەۆ ءوز سوزىندە قازاقستاننىڭ الەمدىك قاۋىم­داس­تىق­قا ىقپالداسۋى، حالىقارالىق ۇيىمدارمەن بىرلەسە جۇمىس ىستەۋى ماڭىزدى فاكتور بولىپ تابىلاتىنىن ايتىپ ءوتتى. سوندىقتان وسى فورۋمدى وتكىزۋدىڭ ماڭىزى زور جانە ەلىمىز بەدەلىنىڭ حالىقارالىق دارەجەدەگى كورىنىسى دەۋگە بولادى. سۋرەتتەردى تۇسىرگەن  ورىنباي بالمۇرات.
سوڭعى جاڭالىقتار

ءالتىنساريننىڭ ادامي بولمىسى

رۋحانيات • بۇگىن، 00:01

ۋاقىت جاراتقان ۇلى جىر

ادەبيەت • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار