كەشە استاناداعى تاۋەلسىزدىك سارايىندا «قازاقستان: 20 جىل ورنىقتى دامۋ, ينۆەستيتسيالار مەن تۇراقتى ىنتىماقتاستىقتىڭ جاڭا كوكجيەگى» دەگەن تاقىرىپتا VI KAZENERGY ەۋرازيالىق فورۋمى ءوز جۇمىسىن باستادى. قۇدىرەتى كۇشتى تابيعات تاقىرلانىپ بارا ما, قاسيەتتى جەر-انا ءوز ءۇستىن مەكەندەيتىن جەتى ميلليارد ادامزاتتىڭ سۇرانىسىن قاناعاتتاندىرۋدا جىلدان-جىلعا كۇردەلى قيىندىقتارعا تاپ بولۋدا. جاھاندانۋ ءۇردىسى بەلەڭ العان سايىن ورتاق پلانەتامىزدا ازىق-ت ۇلىك تاپشىلىعى, ەنەرگەتيكالىق تاپشىلىق اتتى تىعىرىقتار بوي كوتەرە باستادى. قاسيەتىڭنەن اينالايىن, اتا-بابا قالدىرعان اسىل مۇرا – اتامەكەننىڭ ارقاسىندا قازاقستان ءۇشىن تاياۋ بولاشاقتا دۇنيە ءجۇزىن دۇرلىكتىرگەن ازىق-ت ۇلىك تاپشىلىعىنان دا, ەنەرگەتيكالىق تاپشىلىقتان دا كەلەر ۇلكەن قاۋىپ جوق. دەگەنمەن, الەمدىك ەكونوميكالىق بايلانىستارعا تۇتاسا كىرىككەن قازاقستان ءۇشىن بۇل جاھاندىق پروبلەمالاردى شەشۋگە ۇلەس قوسۋ ادامزات ەرتەڭى ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىك تۇرعىسىنداعى ماڭىزدى مىندەتتەردىڭ ءبىرى. مىنە, ارايلى استانانىڭ ساۋلەتتى تاۋەلسىزدىك سارايىندا باس قوسقان الەمنىڭ وزىق ويلى ساراپشىلارى, عالىمدارى, ءىرى مۇناي-گاز كومپانيالارىنىڭ وكىلدەرى وسى ءبىر وزەكتى ماسەلەنى تىلگە تيەك ەتتى. بۇل ءداستۇرلى فورۋم وسى جولى قازاقستان رەسپۋبليكاسى تاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىلدىعىنا وراي وتكىزىلىپ وتىر. 
سوناۋ ءبىر جىلدارى ەندى عانا ەگەمەندىك العان ەلىمىز ءولىارا شاقتا تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىز نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ باسشىلىعىمەن جاس تاۋەلسىز مەملەكەتكە ينۆەستيتسيا تارتۋ ماسەلەسىن كۇن تارتىبىنە شىعاردى. ەلباسىنىڭ سارا ساياساتىمەن قازاقستان 1991 جىلدان باستاپ, ەلدە تۇبەگەيلى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق رەفورمالار جۇرگىزۋ, اشىق نارىقتىق ەكونوميكانىڭ نەگىزىن قالاۋ, سىرتتان كەلەتىن ينۆەستورلارعا جانە بيزنەسكە قولايلى دا ءتيىمدى جاعداي جاساۋ شارالارىن ءبىرىنشى كەزەككە قويدى. تاريح بۇل باعىتتىڭ دۇرىس تا تابىستى ەكەندىگىن دالەلدەدى. وسى ءوتىپ جاتقان VI KAZENERGY ەۋرازيالىق فورۋمى قازاقستاننىڭ تاۋەلسىزدىك جىلدارىنداعى ەلدىڭ ەنەرگەتيكالىق سالاسىندا جۇرگىزگەن وركەنيەتتى دە اشىق ساياساتىنىڭ تيىمدىلىگىن تاعى دا دالەلدەپ وتىر. 
VI KAZENERGY ەۋرازيالىق فورۋمى وتىرىسىن اشقان KAZENERGY اسسوتسياتسياسىنىڭ توراعاسى تيمۋر قۇلىباەۆ ەلىمىز تاۋەلسىزدىك العان وسى جىلدار ىشىندە ەكونوميكاسى تۇراقتى دا قارقىندى دامىپ كەلە جاتقان مەملەكەت رەتىندە الەمدىك قاۋىمداستىقتىڭ بەلسەندى مۇشەسى بولا ءبىلدى, دەپ اتاپ كورسەتتى. سونىمەن بىرگە ول شەتەلدىك ينۆەستورلارمەن جۇرگىزىلگەن جۇيەلى جۇمىستار ناتيجەسىندە 2010 جىلى قازاقستان جاھاندىق مۇناي رىنوگىندا ءوز ۇلەسىن ەكى ەسە ارتتىرىپ, ۋران وندىرۋدەن (جىلىنا 17,8 مىڭ توننا) الەمدە ءبىرىنشى ورىنعا شىققاندىعىن ايتتى. بولاشاققا بەلگىلەنگەن مەجە بويىنشا, ەلىمىز 2015 جىلدارى مۇناي جانە كوندەنسات ءوندىرۋدى جىلىنا 95 ميلليون تونناعا, تابيعي گاز شىعارۋدى 15 ميلليارد تەكشە مەترگە جەتكىزبەك. تيمۋر قۇلىباەۆ العاشقى كەزەكتە ءسوزدى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەمەر-ءمينيسترى كارىم ماسىموۆكە بەردى. ۇكىمەت باسشىسى فورۋمعا قاتىسۋشىلارعا ماڭىزدى جۇمىستارىندا ساتتىلىك تىلەپ, بۇل حالىقارالىق باسقوسۋدىڭ ءبىزدىڭ ەلىمىز ءۇشىن ەرەكشە جىل بولىپ سانالاتىن بيىلعى ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىلدىعىنا ورايلاس وتكىزىلىپ وتىرعاندىعىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى. يندۋستريالاندىرۋ قازاقستاننىڭ قارقىندى دامۋ باعىتىندا ارقاشان شەشۋشى ءرول اتقارىپ كەلەدى. شەتەلدىك ەنەرگەتيكالىق كومپانيالار ءبىزدىڭ ەلىمىزدەگى ەڭ ءبىرىنشى ينۆەستورلار بولدى جانە بۇگىندە دە قازاقستاننىڭ ءىرى ينۆەستورلارى بولىپ قالۋدا. سوندىقتان ءبىز شەتەلدىك ينۆەستورلارىمىزعا ەرەكشە ماڭىزدى كوڭىل بولەمىز. بۇل ينۆەستورلارىمىزدىڭ كوپشىلىگى بۇگىن وسى زالدا وتىر, دەدى ءوز سوزىندە ۇكىمەت باسشىسى. قازىرگى كەزدە الەمدىك ەكونوميكالىق دامۋ ۇردىسىندە باسەڭدىك بايقالادى, اقش-تىڭ قارجىلىق احۋالىنىڭ ناشارلاۋى جانە ەۋروپاداعى قارىز داعدارىسىنىڭ قوردالانۋى سەنىم تۇعىرىن شايقالتىپ, رەتسەسسيا قاۋپىن تۋعىزۋدا. ينۆەستورلار كەيبىر ۇكىمەتتەردىڭ شەشۋشى ساياسي قادامدار ءۇشىن قولداۋ كورسەتۋ مۇمكىندىگىنە كۇدىكپەن قارايتىن بولدى. ۇلكەن كولەمدە ينۆەستيتسيالىق كاپيتالدار تارتاتىن يندۋستريالار ءۇشىن بۇل ەرەكشە اۋىرتپالىق تۋعىزۋدا. وسىعان بايلانىستى قازاقستان ۇكىمەتى ينۆەستيتسيالار تارتۋدا جانە ولاردى ساقتاپ قالۋدا ايرىقشا بەلسەندىلىك قاجەت ەكەندىگىن جەتە تۇسىنەدى. جاھاندىق كليماتتىڭ وزگەرۋى بارعان سايىن ۇلكەن قاتەر توندىرۋدە. ەنەرگەتيكالىق قاۋىپسىزدىك جانە ەكولوگيالىق قاتەرلەر ەنەرگەتيكالىق تابيعي قورلاردىڭ ازايۋىنا اكەپ سوعۋدا. ادامزات الدىندا تۇرعان بۇل قاتەرلەر جاھاندىق اۋقىمدا بىرىگۋىمىزدى, ءسويتىپ, ورتاق قيىندىقتاردى جەڭۋىمىزدى قاجەت ەتەدى, دەپ جالعاستىردى ءسوزىن كارىم ءماسىموۆ. ونىڭ ايتۋىنشا, قازاقستان بۇل پروبلەمالاردا ءتيىمدى ورتاق شەشىم تابۋعا تىرىسادى. بۇل جەردە ماسەلە ەكولوگيالىق جاعىنان قاۋىپسىز ەكونوميكالىق دامۋ جاعدايىنا قول جەتكىزۋ بولىپ تابىلادى. ەلىمىز ەنەرگەتيكالىق ءتيىمدى ەكونوميكا قالىپتاستىرۋداعى جاڭا تەحنولوگيالارعا بارىنشا باسىمدىق بەرۋدە. بيىل تامىز ايىندا ۇكىمەت «ەنەرگەتيكالىق تيىمدىلىك جانە ەنەرگيا ۇنەمدەۋ تۋرالى» زاڭدى ماقۇلدادى. بۇل زاڭ ونەركاسىپتەگى ەنەرگيا قۋاتىنىڭ كولەمىن 2015 جىلى 10 پايىز, ال وسى ون جىلدىقتىڭ اياعىندا 25 پايىزعا تومەندەتۋدى كوزدەيدى. بۇل رەتتە ءبىز اتوم ەنەرگەتيكاسىن دامىتۋدا العاشقى قادامدار جاساپ جاتىرمىز. ماۋسىم ايىندا ءبىز ەنەرگەتيكالىق دامۋدىڭ جاڭا باعدارلاماسىن قابىلدادىق, بۇل ءبىر جاعىنان قازاقستاندا العاشقى اەس سالۋ ماسەلەسىن دە قاراستىرادى. ال جاپونيانىڭ فۋكۋسيما اەس-ىندە بولعان قايعىلى وقيعا ءبىزدى بۇل سالانى دامىتۋداعى جاڭا مۇمكىندىكتەر تۋرالى ويلانۋعا ماجبۇرلەيدى. دەگەنمەن دە, ءبىزدىڭ ويىمىزشا, قازاقستاننىڭ ەنەرگەتيكانىڭ بۇل سالاسىن دامىتۋدا ۇلكەن مۇمكىندىكتەرى بار. ءبىزدىڭ ويىمىزشا, فۋكۋسيما وقيعاسى ەڭ الدىمەن, بارىنشا قاۋىپسىز ەنەرگەتيكالىق سالانى قالىپتاستىرۋ ءۇشىن بارشامىزعا ساباق بولۋى كەرەك, دەدى ۇكىمەت باسشىسى. ودان ءارى كارىم ءماسىموۆ بۇگىنگى فورۋمعا قاتىسۋشىلاردىڭ شىعىس پەن باتىستا ەنەرگەتيكالىق قاۋىپسىزدىكتىڭ العىشارتتارىن قالىپتاستىرۋدا ەرەكشە ءرول اتقاراتىنىن اتاپ كورسەتتى. ء«بىز ءوزىمىزدىڭ شيكىزات تاسىمالداۋ باعىتتارىمىزدى ارتاراپتاندىرۋعا بارلىق جاعدايدى جاساپ كەلەمىز. كتك-نىڭ تاسىمالداۋ قۋاتىن كەڭەيتۋدىڭ ءبىرىنشى كەزەڭى باستالدى, بۇل قۇبىردىڭ تاسىمالداۋ قۋاتىن 30 ميلليون تونناعا ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. 500 شاقىرىمعا سوزىلعان بەينەۋ-بوزوي-شىمكەنت گاز قۇبىرى باتىس قازاقستان ايماعىن وڭتۇستىكتىڭ تۇتىنۋشىلارىنا جالعاستىرادى. تيىسىنشە, بۇل قىتايعا باراتىن ورتالىق ازيا قۇبىر جولىن بايلانىستىرادى. ەنەرگەتيكالىق سالانىڭ ەكونوميكالىق دامۋ ءۇردىسىن قالىپتاستىرۋداعى ماڭىزدى سالا ەكەندىگىن ءبىز بارىنشا جەتە تۇسىنەمىز», دەدى ءسوزىنىڭ سوڭىندا پرەمەر-مينيستر كارىم ءماسىموۆ. كەلەسى كەزەكتە ءسوز العان ەۋروپالىق وداقتىڭ ەنەرگەتيكا جونىندەگى كوميسسارى گيۋنتەر وتتينگەر. – مەن استاناعا كەلگەنىمە وتە قۋانىشتىمىن. شىنىندا دا ازيانىڭ ورتاسىندا جاڭادان جايقالىپ ءوسىپ كەلە جاتقان استاناعا كەلۋ مەن ءۇشىن جاعىمدى جاڭالىق بولىپ سانالادى, – دەپ باستادى ءوز ءسوزىن. – سونىمەن قاتار قازاقستان ۇكىمەتى مەن بۇگىنگى فورۋمنىڭ ۇيىمداستىرۋشىلارىنا ارنايى شاقىرۋلارى ءۇشىن شىنايى ريزاشىلىعىمدى بىلدىرەمىن. فورۋمعا حالىقارالىق قاتىسۋشىلاردىڭ قۇرامىنا قاراپ-اق قازاقستاننىڭ تاۋەلسىزدىك العاننان بەرى قانداي جەتىستىككە جەتكەنىن, سونداي-اق قازىر حالىقارالىق ەنەرگەتيكا سالاسىندا بۇل ەلدىڭ قانشالىقتى ماڭىزدى ءرول اتقاراتىندىعىن بايقاۋعا بولادى. قازاقستان ەو ءۇشىن ورتالىق ازيا ايماعىنداعى باستى ارىپتەس بولىپ تابىلادى. نۇرسۇلتان نازارباەۆ مىرزانىڭ وتكەن جىلعى بريۋسسەلگە ساپارى ەكى تاراپقا دا جاقسى سەرپىلىس بەردى. ناتيجەسىندە ەو مەن قازاقستان اراسىنداعى قارىم-قاتىناس بۇرىنعىدان بەتەر جاقسارا تۇسكەنىن ايتا كەتۋ كەرەك. قازىرگى تاڭدا ەۋروپالىق وداق ەنەرگەتيكالىق سالا جانە ورتالىق ازيامەن اراداعى قارىم-قاتىناستى وزدەرىنىڭ الدىڭعى قاتارلى ساياسي باسىمدىقتارى رەتىندە بەلگىلەپ وتىر. ەو قازاقستانداعى ەڭ ءىرى بىرىككەن ينۆەستور بولىپ تابىلادى. قازاقستانعا كەلەتىن تىكەلەي شەتەلدىك ينۆەستيتسيانىڭ جالپى كولەمىنىڭ جارتىسىنان كوبى ەو-نىڭ ۇلەسىندە. وسى ينۆەستيتسيانىڭ ۇشتەن ەكى بولىگى ەنەرگەتيكا, تاۋ-كەن سالاسىنا سالىنادى. جۋىردا ەو كەڭەسى ازەربايجان جانە تۇركىمەنستانمەن ترانسكاسپيلىك گاز قۇبىرى قۇرىلىسىن سالۋ ءۇشىن ەۋرووداقتىڭ كەلىسسوزدەر جۇرگىزۋىن ماقۇلدادى. ەو ءۇشىن مۇنداي قۇبىر قۇرىلىسى وڭتۇستىك ءدالىزدىڭ دامۋىنا ۇلكەن ۇلەس قوسادى. كوپشىلىگى بۇل ماقۇلداۋدىڭ ەو-نىڭ ينفراقۇرىلىم جوباسىن قولداۋعا ارنالعان حالىقارالىق كەلىسىم-شارتتى بەكىتۋدى ءوزى ۇسىنعان ءبىرىنشى جاعداي ەكەنىنەن بەيحابار. سوندىقتان ءبىز ءوز تاراپىمىزدان بولاشاقتا قازاقستاننىڭ وڭتۇستىك ءدالىز قۇرىلىسىنا قاتىسۋىن قالايمىز, دەدى گ.وتتينگەر. ءبىز ينۆەستيتسيالاردىڭ كەلۋىن قۇپتايمىز, سونىمەن قاتار ەۋروپالىق رىنوكقا جاڭا جەتكىزۋشىلەردى ەنگىزۋ ءۇشىن قاجەتتى مۇمكىندىكتەر جاسايتىن ءبىزدىڭ رىنوكتارىمىزدى جالعاستىراتىن ترانزيتتىك مۇمكىندىكتەردى دە قۋانا ماقۇلدايمىز. ءبىز وڭتۇستىك ءدالىزدىڭ شىنايى جۇزەگە اسۋى ءۇشىن جۇمىس جاساپ جاتىرمىز. ءبىز جاقسى باعالارمەن جانە ۇزدىك تۇتىنۋشىلارمەن تۇراقتى رىنوك قۇرۋ وتە ماڭىزدى دەپ ەسەپتەيمىز. جاڭا گاز قۇبىرى كاسپيدىڭ شىعىس جاعالاۋىنان ەكسپورتتى دامىتۋ ءۇشىن جاڭا مۇمكىندىكتەر اشپاق. سونىمەن قاتار ەۋروكوميسسار قازاقستان مەن ەو ەلدەرى اراسىندا ەنەرگەتيكا سالاسىنداعى ارىپتەستىكتىڭ نىعايا تۇسەتىندىگىنە, وسى سالادا جاڭا كەلىسىمگە قول جەتكىزۋگە سەنىم ءبىلدىردى. ونىڭ پىكىرىنشە, ەو پەن قازاقستاننىڭ ەنەرگەتيكالىق ارىپتەستىگىنىڭ ىرگەتاسى مىقتى, بىراق ودان دا جوعارىعا قول جەتكىزۋگە مۇمكىندىك بار. ءبىز قازاقستان مەن ەو اراسىنداعى ەنەرگەتيكا سالاسىنداعى ارىپتەستىك بويىنشا ءوزارا قارىم-قاتىناس جانە تۇسىنىستىك مەموراندۋمىن پايدالانامىز. بۇل سونىمەن قاتار يادرولىق سالاعا, ەنەرگەتيكالىق قاۋىپسىزدىك ماقساتىندا بىرلەسە قىزمەت ىستەۋگە, ەنەرگەتيكالىق سالاداعى ارىپتەستىككە دە بايلانىستى. سونىمەن بىرگە ءبىز ەو مەن قازاقستان اراسىنداعى يادرولىق سالاداعى ىنتىماقتاستىققا دا زور ماڭىز بەرەمىز. بۇل رەتتە ەنەرگەتيكالىق سالادا پايدالاناتىن تازا كومىر ماسەلەسى, ەنەرگەتيكالىق تيىمدىلىك جانە بالامالى ەنەرگيا كوزدەرىن اشۋ ماسەلەلەرىندەگى ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋعا دا مۇددەلىمىز. فورۋمدا ءسوز العان دۇنيەجۇزىلىك مۇناي كەڭەسىنىڭ پرەزيدەنتى رەندالل گوسسەن بۇگىندە 65 مەملەكەت مۇشە بولىپ وتىرعان بۇل حالىقارالىق ۇيىمنىڭ جاھاندىق ەنەرگەتيكالىق قاۋىپسىزدىكتەگى رولىنە توقتالدى. ونىڭ ايتۋىنشا, بۇل كەڭەسكە مۇشە مەملەكەتتەر بۇكىل ادامزات مۇددەسى ءۇشىن الەمدىك مۇناي قورىن ءتيىمدى باسقارۋ مەن پايدالانۋدى ماقسات تۇتادى. ودان ءارى «قازاقستان ەنەرگەتيكالىق سالاسىنىڭ 20 جىل تۇراقتى دامۋى جانە ونىڭ ەۋرازيا ەنەرگەتيكاسىنداعى ءرولى: جەتىستىكتەر, دامۋ قارقىنى, پروبلەمالارى جانە بولاشاعى» دەگەن تاقىرىپتا بايانداما جاساعان مۇناي جانە گاز ءمينيسترى ساۋات مىڭباەۆ قازاقستان ەنەرگەتيكاسىنىڭ 20 جىلدىق تۇراقتى دامۋ جەتىستىكتەرىنە توقتالا كەلىپ, تومەندەگى دەرەكتەردى كەلتىردى. 1991 جىلى قازاقستاندا مۇناي ءوندىرۋ كولەمى 25,2 ميلليون توننا بولسا, 2011 جىلى 80,4 ميلليون توننا بولماق. ال 2020 جىلى بۇل كورسەتكىش 132,1 ميلليون تونناعا جەتەدى دەپ كۇتىلۋدە. گاز ءوندىرۋ 1991 جىلى 7,8 ميلليارد تەكشە مەتر بولسا, 2011 جىلى 40,5 ميلليارد تەكشە مەتر, 2020 جىلى 92,2 ميلليارد تەكشە مەتر بولماق. ونىڭ ىشىندە تاۋارلى گاز ءوندىرۋ كولەمى 1991 جىلى 5 ميلليارد تەكشە مەتر بولسا, بيىلعى جىلى بۇل كورسەتكىش 26 ميلليارد تەكشە مەترگە جەتكىزىلمەك, دەپ اتاپ كورسەتتى. بۇگىنگى تاڭدا قازاقستاندا مۇناي مەن گاز ءوندىرۋدىڭ 61 زەرتتەلگەن كەلىسىم-شارتتار بار. ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىلدىعى ىشىندە بۇل سالادا قول جەتكىزگەن جەتىستىكتەر اسا اۋقىمدى. قازىر قازاقستاننىڭ كومىرسۋتەگى شيكىزاتىن ەكسپورتتايتىن الەۋەتتى تاسىمال قۇبىرلارى بار. اتاپ ايتقاندا, بۇگىندە قازاقستاننىڭ كومىرسۋتەگى شيكىزاتى «اتىراۋ – سامارا», «كاسپي قۇبىر جەلىسى كونسورتسيۋمى», «اتاسۋ – الاشانكوۋ», «باكۋ – تبيليسي – جەيحان» قۇبىرلارى جانە اقتاۋ پورتى ارقىلى الەمدەگى تۇتىنۋشىلارىنا تاسىمالدانادى. الداعى ۋاقىتتا ەكسپورتتاۋ باعىتتارىن كەڭەيتۋ ماسەلەسى دە كۇن تارتىبىندە تۇر. ماسەلەن, 1991 جىلى بۇل قۇبىرلار ارقىلى 13 ميلليون توننا مۇناي ەكسپورتتالسا, 2011 جىلى 72 ميلليون توننا قازاق مۇنايى سىرتقا شىعارىلماق. سونىمەن بىرگە ءمينيستردىڭ مالىمدەۋىنشە, ءبىزدىڭ ەنەرگەتيكالىق سالا كاسىپورىندارىنىڭ باستى مىندەتى ىشكى رىنوكتى مۇناي ونىمدەرىمەن تولىق قامتاماسىز ەتۋ بولىپ تابىلادى. 20 جىل ىشىندە بۇل ماقساتتا دا اۋقىمدى شارالار ءىس جۇزىنە اسىرىلدى. الايدا, بۇگىنگى تاڭدا قازاقستاننىڭ 3 مۇناي وڭدەۋ زاۋىتى ەلدىڭ ىشكى رىنوگىن ساپالى جانار-جاعارمايمەن تولىق قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىگى جەتپەيدى. بۇل باعىتتا وتاندىق 3 مۇناي وڭدەۋ زاۋىتىنىڭ قۋاتىن ارتتىرۋ جانە شىعاراتىن ونىمدەرىنىڭ ساپاسىن كوتەرۋ ماقساتىنداعى مودەرنيزاتسيالاۋ جۇمىستارى قولعا الىنعان. ەلىمىزدىڭ مۇناي وڭدەۋ جانە مۇناي-حيميا ءوندىرىسىن قالىپتاستىرۋ جانە مودەرنيزاتسيالاۋ جونىندە ءىرى جوبالار بەلگىلەنىپ, جۇزەگە اسىرىلۋدا. بۇل ماقساتقا كولەمدى ينۆەستيتسيا تارتىلعان. اتاپ ايتقاندا, اتىراۋ مۇناي وڭدەۋ زاۋىتىن قايتا قۇرۋ جانە مودەرنيزاتسيالاۋ جوباسى شەڭبەرىندە اروماتتى كومىرسۋتەگىن ءوندىرۋ جونىندەگى كەشەن قۇرىلىسى سالىنۋدا. بۇل الداعى ۋاقىتتا جىلىنا 133 مىڭ توننا ساپالى بەنزول, 496 مىڭ توننا پاراكسيلول شىعارۋعا مۇمكىندىك بەرمەك. سونىمەن بىرگە وسى جوبا اياسىندا اتىراۋ مۇناي وڭدەۋ زاۋىتىندا مۇنايدى تەرەڭدەتىپ وڭدەۋ كەشەنىنىڭ قۇرىلىسى ىسكە قوسىلادى. پاۆلودار جانە شىمكەنت مۇناي وڭدەۋ زاۋىتتارىن قايتا قۇرۋ جانە مودەرنيزاتسيالاۋ جوبالارى دا ەلىمىزدىڭ ىشكى رىنوگىن جوعارى ساپالى مۇناي ونىمدەرىمەن قامتاماسىز ەتۋدى شەشۋدەگى قادامدار بولىپ تابىلادى. ينتەگراتسيالانعان گاز-حيميا كەشەنىنىڭ قۇرىلىسى ءبىرىنشى كەزەكتە جىلىنا 500 مىڭ توننا پوليپروپيلەن وندىرۋگە, ەكىنشى كەزەكتە 800 مىڭ توننا پوليەتيلەن شىعارۋعا مۇمكىندىك جاسايدى. وسى ينۆەستيتسيالىق جوبالار اۋقىمىندا جىلىنا 400 مىڭ توننا ءونىم شىعاراتىن اقتاۋ جول بيتۋمى زاۋىتىنىڭ ءوندىرىسىن دە اتاپ وتۋگە بولادى.
فورۋم فوتوكۇندەلىگى
استاناداعى VI KAZENERGY ەۋرازيالىق فورۋمىنىڭ العاشقى كۇنىنىڭ جۇمىسى وسى باسقوسۋدى اقپاراتتىق جاعىنان قولداۋعا كەلگەن شەتەلدىك جانە جەرگىلىكتى بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى وكىلدەرىمەن وتكەن ءباسپاسوز ماسليحاتىمەن قورىتىندىلاندى. ءباسپاسوز ءماسليحاتىنا «سامۇرىق قازىنا» ۇاق-تىڭ باسقارۋشى ديرەكتورى ايدىن كارىبجانوۆ, دۇنيەجۇزىلىك مۇناي كەڭەسىنىڭ پرەزيدەنتى رەندالل گوسسەن, بولگاريا رەسپۋبليكاسىنىڭ ەكونوميكا, ەنەرگەتيكا جانە تۋريزم ءمينيسترى ترايچو ترايكوۆ, ەنەرگەتيكالىق حارتيا كونفەرەنتسياسىنىڭ توراعاسى سەليم كۋنەرالپ, «قازمۇنايگاز» ۇك» اق باسقارماسىنىڭ توراعاسى قايىرگەلدى قابىلدين جانە باسقالار قاتىسىپ, وتكىزىلىپ وتىرعان حالىقارالىق ەنەرگەتيكالىق فورۋمنىڭ ماڭىزىنا جان-جاقتى توقتالىپ, جۋرناليستەر تاراپىنان قويىلعان كوپتەگەن سۇراقتارعا جاۋاپ بەردى.
جىلقىباي جاعىپار ۇلى,ۆەنەرا تۇگەلبايقىزى. سۋرەتتەردى تۇسىرگەن ورىنباي بالمۇرات.
