ىنتىماقتاستىق جايى تالقىلاندى

سىرتقى ىستەر ءمينيسترى ە.قا­زىحانوۆ كەشە ەۋروپالىق كو­­ميسسيانىڭ ەنەرگەتيكا ءما­سە­لەسى جونىندەگى وكىلى گ.وتتينگەردى قابىلدادى. كەزدەسۋ با­رى­سىندا پرەزيدەنت ن.نازار­باەۆ­تىڭ وتكەن جىلى ەۋروپا ودا­عى­نىڭ شتاب-پاتەرىنە سا­پا­رى بارىسىندا قول جەتكىزىلگەن ۋاع­دالاستىقتاردىڭ جۇزەگە اسۋى بارىسى تالقىلاندى. ەلىمىزدىڭ سىرتقى ساياسات ۆە­دوم­ستۆوسىنىڭ باسشىسى قازىرگى تاڭدا قازاقستان مەن ەۋروپا وداعى اراسىندا تىعىز قارىم-قا­تىناس ورناپ وتىرعاندىعىن ەرەكشە اتاپ كەتتى. مينيستر ءوز ءسوزىن­دە بىلاي دەدى: «ءبىز ەۋروپالىق ءارىپ­تەستەرىمىزبەن ىنتىماقتاس­تىق­تى ۇلعايتۋعا اسا ماڭىز بەرىپ, ەرەكشە كوڭىل ءبولىپ وتىرمىز. ال جوعارى دەڭگەيدەگى ەكىجاقتى كەزدەسۋلەر سوعان كورنەكتى ۇلگى بولىپ تابىلادى». وسى رەتتە ەرجان حوزە ۇلى 1999 جىلعى ارىپتەستىك جانە ىن­تى­ماقتاستىق تۋرالى كە­لى­سىم­نىڭ ورنىنا جاڭا قا­زاق­ستان مەن ەۋرووداق ارا­سىن­داعى كەڭەيتىلگەن ارىپتەستىك پەن ىنتىماقتاستىق تۋرالى كەلىسىمدى ازىرلەپ, قول قويۋ باسىمدىقتى ماسەلە ەكەندىگىن باسا ايتتى. ويتكەنى, ارا­داعى ساۋدا-ەكونوميكالىق قا­تىناستار ەرەكشە ەكپىنمەن دامۋدا. 2011 جىلدىڭ جار­تى­جىلدىق كورسەتكىشى بوي­ىن­شا تاۋار اينالىمى 25,4 ميلليارد اقش دوللارىنا جەتكەن. ال بۇل كورسەتكىش ءوت­كەن جىلى وسى مەرزىم ىشىندە 18,6 ميلليارد اقش دول­لا­رى كولەمىندە بولاتىن. كەزدەسۋ بارىسىندا ەۋ­رو­وداق مەملەكەتتەرى تاراپى­نان تارتىلعان تىكەلەي ينۆەستيتسيا بارىسى دا اڭگىمە وزەگىنە اينالدى. 1993-2010 جىلدار اراسىندا ەۋرووداق ەلدەرىنەن تارتىلعان تىكەلەي ينۆەستيتسيا كولەمى 50 ميلليارد اقش دوللارىن قۇ­را­سا, سونىڭ ىشىندە تەك بىل­تىرعىسىنىڭ ءوزى 10 ميل­ليارد­قا جەتىپتى. ارينە سول تارتىلعان قوماقتى قارجى­نىڭ باسىم بولىگى ەنەرگەتيكا سالاسىنا باعىشتالعان. ءوزى­نىڭ بۇل ساپارى بارىسىندا پرەمەر-مينيسترمەن جانە بىرقاتار مينيسترلەرمەن كەزدەسۋى بولعاندىعىمەن ءبولىس­كەن گيۋنتەر وتتينگەر ەۋ­رو­پا­لىق كومپانيالارمەن مۇ­ناي ءوندىرۋ, جاڭا كەن ورىن­دارىندا بىرلەسە جۇمىس ىستەۋ سياقتى ىنتىماقتاستىقتى تە­رەڭدەتۋ ماسەلەسى تالقى­لان­عانىن ايتتى. سون­داي-اق, ەنەرگيا تيىمدىلىگى, يادرولىق وتىن قاۋىپسىزدىگى, قالپىنا كەلتىرىلەتىن ەنەرگيا كوزدەرى مەن كوگىلدىر وتىن ماسەلەسى دە اڭگىمە وزەگىنە اينالعان. قازاقستاندىق شيكىزاتتى ەۋروپا رىنوگىنا جەتكىزۋ, ەنەرگيا تاسىمالىنداعى ين­فرا­قۇرىلىمدى دامىتۋ, شيكىزات وندىرۋدەگى جاڭا تەح­ني­كالىق جەتىستىكتەر مەن تەح­نو­لوگيالاردى پايدالانۋ, وسى سالاعا ءوزارا ءتيىمدى بولا­تىن­داي ينۆەستيتسيا تارتۋ جانە وزگە دە ماسەلەلەر كەڭىنەن ءسوز بولدى. مينيستر ەۋرو­وداقپەن ەكولوگيا سالاسىن­دا­عى ىنتىماقتاستىقتى ەرەك­شە ايتا كەلىپ, ورتالىق ازيا مەن كاسپيدى قورشاعان ورتانى قورعاۋ بويىنشا جاڭا تەحنولوگيالاردى قوسۋ ىسىنە ەۋروپالىق كومپانيالار ايتارلىقتاي سەپتىگىن تيگىزەتىندىگىن ءسوز ەتتى. بۇدان باسقا مينيستر ەلىمىز تا­را­پىنان قابىلدانعان ۇدەمەلى ين­دۋستريالىق-يننوۆاتسيا­لىق باعدارلامانىڭ نەگىزگى ەرەجەلەرىمەن تانىستىرىپ, سونىڭ ىشىندە مۇناي-گاز سا­لا­سىنا قاتىستى جوبالاردىڭ دا بار ەكەندىگىنەن حاباردار ەتتى. اسقار تۇراپباي ۇلى.