ەڭ باستىسى – رۋحاني جەتىلۋ

ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ قا­راشا ايىنىڭ باسىندا قا­سيەتتى مەككە قالاسىندا مۇسىلماندىق كۇنتىزبەگە سايكەس زۋل-حيدجا ايىنىڭ ءبىرىنشى كۇنى تۋرالى جاريا­لاناتىن بولادى. وسى ايدا قاجىلىق وتكىزىلەدى, دەپ حابارلادى ءدىن ىستەرى اگەنت­تىگىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى. وسىعان وراي, استانا قالا­سىنداعى ساۋد ارابياسى كورول­دىگىنىڭ ەلشىلىگى قازاق­ستان رەس­پۋبليكاسى ءدىن ىستەرى اگەنتتىگىنە قاجىلىق-ميس­سيا­نى جاساۋعا نيەتى بار قا­زاقستاندىق قاجىلارعا, سون­داي-اق قاجىلاردىڭ كەلۋىن ۇيىمداستىراتىن تۋريستىك كوم­­پا­نيالارعا تومەندەگى سا­ني­تارلىق-مەديتسينالىق تالاپتار تۋرالى حابارلاۋىن ءوتىندى. ساۋد ارابياسى كورولدىگىنە باسقا ەلدەردەن كەلەتىن بارلىق قاجىلار ەپيدەميا­لىق اۋرۋلار­دىڭ حالىق­ارا­لىق ەرەجەلەرىنە باعىنۋى ءتيىس. قاجىلاردىڭ ءوز ەلدەرىندە ەپيدەميالىق سيپات­تاعى اۋرۋلار پايدا بولعان جاعدايدا, ساۋد ارابياسى كورولدىگىنىڭ دەنساۋلىق ساق­تاۋ مينيسترلىگى دۇنيە­جۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىمەن بىرلەسە وتىرىپ, شۇ­عىل شارالاردى قابىلداپ, قاجى­لارعا حالىقارالىق نور­مالارعا سايكەس مەديتسينالىق تالاپتاردى بەلگىلەۋگە قۇقى­لى بولادى. ءاربىر قاجىنىڭ ساۋد ارابيا­سىنا كەلگەنگە دەيىن 10 كۇننەن اسپايتىن مەرزىمدە, سونداي-اق 3 جىلدان ار­تىق ەمەس مەزگىلدە جاسال­عانىن راستايتىن ەپيدەميا­لىق مەنينگيتكە قارسى ەگۋ تۋرالى انىقتاماسى بولۋى شارت. قاجى­لىققا باراتىن 15 جاستان تومەنگى بالالاردىڭ ساۋد ارابياسىنا كەلگەنگە دەيىن 6 اپتا بۇرىن جاسال­عانىن راستايتىن پوليوميەليتكە قارسى ەگۋ تۋرالى انىقتا­ماسى بولۋى تالاپ ەتىلەدى. ودان باسقا, ساۋد ارا­بياسى كورول­دىگىنىڭ دەنساۋ­لىق ساقتاۋ مينيسترلىگى قا­جىلاردان, اسىرەسە, جاسى ۇلعايعان, سوزىلمالى استما, قانت ديابەتى, بۇيرەك, باۋىر جانە جۇرەك اۋرۋلارىنا شال­دىققان ادامداردان قاجى­لىققا كەلگەنگە دەيىن ماۋ­سىمدى تۇماۋعا قارسى ەگۋدىڭ بار بولۋىن تالاپ ەتەدى. قاجىلارعا تەكسەرىلۋى وڭاي بولا­تىن كونسەرۆىلەنگەن نەمەسە ار­نايى ورالعان ازىق-ت ۇلىكتەن باسقا, ازىق-ت ۇلىك ءونىم­دەرىن اكەلۋگە تىيىم سا­لىنادى. سونداي-اق, ءساۋىر ايىندا جيددا قالاسىندا قازاقستان مۇسىل­ماندارى ءدىني باسقار­ماسى مەن ساۋد ارابياسى كورولدىگىنىڭ قا­جى­لىق ىستەر جونىندەگى مينيسترلىگى ارا­سىندا قول قويىلعان قاجى­لىق­تى ۇيىمداستىرۋ مەن ونىڭ ءتارتىبى تۋرالى حاتتاما­سىنىڭ نەگىزىندە مەككە جانە مەدينە قالالارىنا قاجى­لىققا باراتىن قازاقستاندىق مۇسىلمان­داردىڭ سانى 4 مىڭ بو­لۋى قاجەت. قاجىلىق جا­ساۋعا نيەتى بار قازاق­ستاندىق ازامات­تاردىڭ سانى ارتقان جاعدايدا, قازاق­ستان­دىق تاراپ جىل سايىن ءوز ۇلەسىن 10 مىڭ ادامعا دەيىن كوبەيتۋگە قۇ­قىلى. بۇل ءمۇم­كىندىك تۋرالى يسلام ىن­تىماقتاستىعى ۇيى­­­مى­نا ءمۇ­شە مەملەكەت­تەردىڭ سىرت­قى ىستەر مينيس­ترلەرىنىڭ 1987 جىلعى «ءاربىر ميلليون تۇر­عىن­نان مىڭ ادام ەسەبىمەن قاجى­لاردىڭ سانىن شەكتەۋ تۋرالى» شەشىمىندە بەلگىلەنگەن. يسلام ىنتى­ماقتاستىعى ۇيىمىنىڭ دەرەكتەرى بويىن­شا, قازاق­ستان رەس­پۋب­لي­كاسىنىڭ مۇ­سىل­مان سانى 10 ملن.-نان استام. قا­جىلىق – يسلامنىڭ بەسىنشى شارتى بولىپ تابىلادى. ادامدار­دىڭ كوبىسى قاجى­لىققا ومىرىندە ءبىر رەت قانا بارادى, سوندىقتان بۇعان الدىن الا جانە مۇقيات دايىندالۋ وتە ماڭىزدى. تەك قانا اقشا جيناپ, ۋاقىت پەن كۇش جۇمساۋ عانا ەمەس, سونىمەن بىرگە, ەڭ باستىسى – رۋحاني جەتىلۋ قاجەت.