ۇلى جىبەك جولىنىڭ جاڭا پاراعى اشىلدى
قازاقستان استاناسىندا وتكەن شىۇ-عا مۇشە مەملەكەتتەر باسشىلارى كەڭەسىنىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىسىندا ءۇندىستان مەن پاكىستان رەسمي تۇردە شىۇ مۇشەلىگىنە قابىلدانىپ, ۇيىم الەم حالقىنىڭ 40%-نىڭ, دۇنيە ءجۇزى ەكونوميكاسىنىڭ 30%-ىن يەلەنگەن بىرلەستىككە اينالىپ ۇلگەردى.
ءسامميتتى ۇيىمداستىرۋشى ءارى توراعالىق ەتۋشى ەلدىڭ باسشىسى رەتىندە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ۇيىمنىڭ بۇگىنگە دەيىنگى اتقارعان جۇمىسىنا جوعارى باعا بەرە كەلىپ, جاڭادان قابىلدانعان ءۇندىستان مەن پاكىستاننىڭ پرەمەر-مينيسترلەرىن مۇشەلىككە قابىلدانۋىمەن قۇتتىقتادى.
شانحاي ىنتىماقتاستىق ۇيىمى اياسىنداعى مۇشە مەملەكەتتەردىڭ ءوزارا ساۋدا-ەكونوميكالىق قاتىناستارى ۇلى جىبەك جولىن جاڭعىرتۋ يدەياسىن ىلگەرىلەتىپ وتىر. 25 جىلدىق تاريحى بار قازاقستان مەن قىتايدىڭ ديپلوماتيالىق قاتىناسى جىل ساناپ ارتىپ كەلەدى. باتىس ەۋروپا – باتىس قىتاي اۆتوجولىنىڭ بيىلدان باستاپ كوممەرتسيالىق پايدالانۋعا بەرىلىپ, قىتاي تاۋارىنىڭ قازاقستان مەن رەسەي ارقىلى باتىس ەۋروپا ەلدەرىنە جەتە باستاعانى انىق.
وسى ورايدا, ۇيىمعا مۇشە قىرعىزستان پرەزيدەنتى المازبەك اتامباەۆ شىۇ ەلدەرىنىڭ جاھاندىق ەكونوميكاداعى ماڭىزى ترانزيتتىك الەۋەتىنە دە بايلانىستى ەكەنىن ايتا كەلىپ, قىرعىزستان مەن وزبەكستان ارقىلى دا تاسىمال نارىعىن قۇرۋ كەرەكتىگىنە نازار اۋداردى. اتامباەۆتىڭ پىكىرىنشە, سوڭعى جىلدارى قىرعىز رەسپۋبليكاسىندا قولعا الىنعان ينفراقۇرىلىمدىق جوبالار مەن وزبەكستاننىڭ سىرتقى ەكونوميكاعا اشىلا باستاۋى قىتايدىڭ ء«بىر بەلدەۋ – ءبىر جول» باعدارلاماسىمەن ۇندەسەرى انىق.
شىۇ ەلدەرىنىڭ ەكونوميكالىق الەۋەتى
شانحاي ىنتىماقتاستىق ۇيىمى قۇرىلعالى بەرى ۇيىم ەلدەرىنىڭ ءوزارا ءتيىمدى ەكونوميكالىق جانە ساۋدا قاتىناستارىنىڭ ورناۋىنا مۇرىندىق بولىپ جۇرگەن قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ بيىلدان باستاپ سەگىز ەلدىڭ باسىن بىرىكتىرىپ وتىرعان الپاۋىت ۇيىم ەلدەرىنىڭ ءوزارا ەركىن ساۋدا ايماعىن قۇرۋ كەرەكتىگىن ايتتى.
ەكونوميكالىق دامۋ ءۇشىن ورتاق نارىق پەن ەكونوميكالىق ينتەگراتسيانى باسشىلىققا الاتىن قازاقستاننىڭ بۇل جولعى باستاماسى قازاقستان-قىتاي ساۋدا قاتىناسىنىڭ ەكى ەل ىشىندە عانا ەمەس, جالپى ەۋرازيا كەڭىستىگىندە ارتا ءتۇسۋىن ماقسات ەتەتىنى انىق.
ء«وزارا ساۋدا كولەمىنىڭ ارتۋى بولاشاقتا شىۇ-نىڭ ەركىن ساۋدا ايماعىن قۇرۋعا سەپتىگىن تيگىزەتىنى انىق. بۇل جەردە ءبىزدىڭ ەلىمىز ەكونوميكالىق ءوزارا ءىس-قيمىل سالاسىنداعى وزدەرىن قىزىقتىراتىن جوبالاردى زەردەلەۋدى باستاۋ ارقىلى كەزەڭ-كەزەڭىمەن ىلگەرىلەي الادى. مۇنان بولەك, ءبىزدىڭ قىزمەتىمىزدىڭ ماڭىزدى ۆەكتورى مادەني-گۋمانيتارلىق ىنتىماقتاستىق سانالادى. بۇل تۇرعىدا شىۇ ۋنيۆەرسيتەتىن قۇرۋ جانە جۇمىسىن جولعا قويۋ تۋرالى كەلىسىمگە قول قويۋدى قولدايمىز», – دەگەن قازاقستان پرەزيدەنتى شىۇ-عا مۇشە مەملەكەتتەردىڭ 2017-2018 جىلدارعا ارنالعان تۋريزم سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىق باعدارلاماسىن ۇيىمداستىرۋداعى بىرلەسكەن ءىس-قيمىل جوسپارىن قابىلداۋ اتالعان سالاداعى ءوزارا ءىس-قيمىلعا تىڭ سەرپىن بەرەتىندىگىن اتاپ ءوتتى.
ءوز كەزەگىندە قىرعىزستان پرەزيدەنتى المازبەك اتامباەۆ شىۇ دامۋ بانكىن اشۋ كەرەكتىگىن ايتتى. ء«بىز ساۋدا-ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىقتىڭ بەلسەندىلىگىن قولدايمىز. سوندىقتان شىۇ دامۋ بانكىن قۇرۋ ماسەلەسى تۋىپ وتىر. قىرعىزستان دا شىۇ-نى قۇرۋشىلاردىڭ ءبىرى بولدى. سول سەبەپتى اتالعان بانك بىشكەك قالاسىندا ورنالاسۋى كەرەك دەگەن شەشىمدى ۇسىنىپ وتىرمىز», – دەدى ا.اتامباەۆ.
دايىنداعان
باۋىرجان مۇقانوۆ,
«ەگەمەن قازاقستان»
