قازاقستان • 07 ماۋسىم, 2017

ەمى شيپا, قولى التىن

293 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

جوعارى ساناتتى دارىگەرگە ايتىلاتىن جىلى لەبىز كوپ

ەمى شيپا, قولى التىن

اكەسى نيكولاي الىس-جاقىن ماڭايعا سىيلى, بەدەلدى حيرۋرگ بولدى. پەتروپاۆل قالاسىنداعى №1 ەمحانانىڭ تراۆماتولوگيا ءبو­لىمىن باسقاردى. مەديتسينا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى رەتىندە كوپتەگەن ۇسىنىستار ەنگىزىپ, ءبىلىمى مەن بىلىكتىلىگىن يگىلىكتى ىستەرگە ارنادى. جارىقتىقتىڭ تۋا ءبىتتى سۇيەك كە­سەلدەرىن ەمدەۋ جونىندەگى عى­لىمي جاڭالىقتارى وندىرىستە قول­دانىلىپ, تالاي جاندى ايىق­پاس دەرتتەن ساۋىقتىردى. اناسى ليۋدميلا ءالى تىڭ, سەرگەك. جالعىز ۇلىنىڭ اقىلشىسى. سا­نيتارلىق-اعارتۋ ۇيىندە باس دارىگەر قىزمەتىن اتقارعان ونىڭ ومىردەن تۇيگەنى مول. سول سەبەپتى اناسىنىڭ اقىل-كەڭەسىنە ۇنەمى جۇگىنىپ وتىرادى. 
ول كەي سىنىپتاستارىنا ۇق­ساپ ۇزاق ويلانىپ-تولعانعان جوق. «دارىگەر بولامىن» دەگەن باي­لامىن بىردەن كەسىپ ايتتى. ءبىر جاعىنان, مەديتسينا سالاسىندا ابىرويلى قىزمەت اتقارعان اتا-اناسىنا ەلىكتەسە, ەكىنشى جا­عى­نان, اۋلەتتىڭ قالىپتاسقان ءداس­تۇرىن جالعاستىرۋدى ۇيعاردى. ت­اڭ­داۋدان قاتەلەسپەگەنىن كەي­ىن انىق ۇقتى. 1980 جىلى تسە­لينوگراد مەديتسينا ينستيتۋ­تىن ءبىتىرىپ, «بالالار تراۆ­ما­تولوگ-ورتوپەدى» دەگەن ما­ماندىق الىپ شىققاننان كەي­ىن العاشقى ەڭبەك جولىن وبلىس ورتالىعىنداعى 
№ 3 اۋرۋحانادا باستادى. وسىندا وتكەرگەن 7 جىلدىڭ ىشىندە كاسىبي شەبەرلىگىن جەتىلدىرىپ, تا­جىريبەلى مامانعا اينالدى. 1987 جىلى وعان وبلىستىق بالالار ەمحاناسىنداعى تراۆماتولوگيا جانە ورتوپەديا بولىمشەسىنە جە­تەك­شىلىك ەتۋ ۇسىنىلدى. 
جازىم دەگەن اياق استىنان ەمەس پە؟ اۋىر وتا تۇرلە­رىن مەڭ­گەرىپ, جانارلارى جاۋ­تاڭ­دا­عان بالدىرعانداردىڭ ۇزىلگەن ۇمىتتەرىن جالعاۋعا دانەكەر بو­لىپ جۇرگەندە...كەنەتتەن دەن­ساۋ­لىعى سىر بەردى. اياقاستى ءبىر كەسەل جابىستى. جەڭىل-جەلپى بولسا, ءبىر ءسارى عوي. زاتى تۇگىل اتى­نان ادام شوشيتىن وبىر دياگ­نو­زى قويىلعاندا شالقاسىنان تۇسە جازداعان. ەڭسەنى ەزگەن اۋىر وي تۇلا-بويىن تۇمشالاپ, الدى تۇمان, ارتى جار, − پۇشايمان كۇيگە تۇسكەن. ومىردەن كۇدەر ءۇزىپ, سالى سۋعا كەتكەن. اقىرى ەزىلىپ جاتا بەرگەننەن ەشتەڭە ونبەسىن سەزىپ, ارىپتەستەرىنىڭ ەم-دوم الۋ كەرەك دەگەن اقىل-كە­ڭە­سىنە قۇلاق تۇرگەن. ەڭبەككە جا­را­مسىزدىعىن ايعاقتايتىن ەكىن­شى توپتاعى مۇگەدەكتىك قۇجا­تىن قولىنا ۇستاتقاندا جاعى سولىپ, ءجۇزى قۋارىپ سالا بەرگەن. كەۋدەسىن بەلگىسىز ءبىر وكىنىش, وكسىك قانشا قىسسا دا, الدەبىر ساۋلەلى ءۇمىت العا قاراي جەتەلەگەن. نە كەرەك, ماسكەۋدەگى حيرۋر­گيا ورتالىعىندا وتا جاسا­تىپ, اجال تىرناعىنان امان قال­عان. ءبىر جىلدان كەيىن سۇيىكتى قىز­مە­تىنە قايتا ورالعان ول سودان بەرى بالالارمەن بىرگە. 
كەشەگى شاكىرت – بۇگىندە تا­لىم­گەر ۇستاز, جوعارى ساناتتى دا­­رىگەر. 33 ورىنعا شاقتالعان تراۆ­ماتولوگيا جانە ورتوپەديا بولىمشەسىندە وزىمەن بىرگە اسىل­حان جاعىپاروۆ جانە شىڭعىس نۇرعاليەۆ ەسىمدى ءبىرى تاجىريبەلى, ەكىنشىسى جاس حيرۋرگ قويان-قولتىق ەڭبەك ەتەدى. تۋمىسىنان بولماسا جۇرە كەلە تىرەك-قيمىل مۇشەلەرى زاقىمدانعان بالالارعا جوعارى مامانداندىرىلعان كومەك بەرە­تىن وبلىستاعى بىردەن-ءبىر ەمدەۋ ورتالىعى بولعاندىقتان, ەم­دە­­ل­ۋشىلەردىڭ قاراسى قالىڭ, ءبىر ۇزىلگەن ەمەس. جۇرتشىلىق بوريس نيكولاەۆيچتىڭ يليزاروۆ اپپا­راتى بويىنشا وتە كۇردەلى وتا­لار جاسايتىن قولى التىن, ەمى شيپالى, كاسىبي شەبەرلىگى جو­عارى مامان ەكەنىن جاقسى بى­لەتىندىكتەن, ومىرتقا, جامباس سۇي­ەكتەرىن تۇزەۋگە, قالپىنا كەل­تىرۋگە ءجيى قايرىلىپ جاتادى. اياقاستى قول-اياقتارىن سىندىرىپ, جەدەل جاردەمگە جۇگىنىپ جا­تا­تىندارى – ءوز الدىنا ءبىر بولەك. 
– جوعارى تەحنولوگياعا نە­گىز­­دەلگەن مەديتسينالىق قۇ­رال-جاب­دىقتارمەن جۇمىس ىستەي­مىز. بولىمگە شەتەلدىك «تسەدۋگا» جى­ل­جىمالى رەنتگەن اپپا­را­تى ساتىپ الىنعالى سۇيەك سىنىق­تا­­رىن ەمدەۋ ءىسى الدەقايدا جاق­سار­دى. سوڭعى جىلدارى ورتوپەديا سالاسىنا وزىق ءادىس-تا­سىل­دەردىڭ كەڭىنەن قولدانىلۋى ار­قاسىندا بالالاردىڭ مۇگەدەك بو­لىپ قالۋى ازايىپ, كەرىسىنشە, ساپالىق ەمدىك كورسەتكىشتەر جاقساردى. قاي-قايسىسى بولسىن, شىبىن جانىنا شيپا ىزدەپ, سوڭ­عى ۇمىتپەن كەلىپ جاتا­دى. ارا­لارىندا اۋرۋىن اسقىن­دى­رىپ الاتىندارى جوق ەمەس. ۆوۆا ەسىمدى ءبىر ويىن بالاسىنىڭ بۋ­ىن ىشىندەگى سۇيەك سىنىعىن ور­نىنا كەلتىرۋ وڭاي بولمادى. با­لانىڭ دەنساۋلىعىنا ءبى­رىن­شى كەزەكتە اتا-انا جاۋاپتى. ولاردىڭ سالعىرتتىعىنان بۇ­گىن­دە مايتابان, سكوليوز سە­كىل­دى ورتوپەديالىق كەسەلدەرگە شالدىققاندار كوپ, – دەيدى ءبىز­-
ب­ەن اڭگىمەسىندە وبلىستىق با­لالار اۋرۋحاناسىنىڭ تراۆماتولوگيا جانە ورتوپەديا بو­لىم­شەسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى ب. گونچاروۆ.
ونىڭ اكەدەن العان ءتالىمىنىڭ ءبىرى ونەرتاپقىشتىققا, جاڭا­لىق­قا جاقىندىعى. وسىدان 12 جىل بۇرىن ادام سۇيەگىن تۇزەۋ, باس­تاپقى قالپىنا كەلتىرۋ اپپاراتىن ويلاپ تاپقانىمەن, قارجى تاپشىلىعىنان ودان ءارى جالعاستىرا الماعان. جەكە قار­جىسىنا التى داناسىن جاسات­قان اپپارات قازىر اۋرۋحانادا قولدانىلادى. 
بالا كۇنىنەن ارمانداعان ماق­ساتىنا جۇرەك قالاۋىمەن جەتكەن جوعارى ساناتتى دارىگەر ەسەلى ەڭبەگىمەن, قاجىر­لى قاي­را­تىمەن, مەيىرىمدى جۇرە­گى­مەن بالالاردىڭ ءىلتيپاتىنا بولەنىپ ءجۇر. 

ء ومىر ەسقالي,
«ەگەمەن قازاقستان»

سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى

سۋرەتتى تۇسىرگەن تالعات تانىباەۆ
 

سوڭعى جاڭالىقتار