بيىلعى 23 ماۋسىمدا قازاقستاننىڭ ىشكى ىستەر ورگاندارىنىڭ قۇرىلعانىنا 25 جىل تولادى. ەلىمىز بويىنشا ەڭ ۇلكەن قۇقىقتىق قۇرىلىمنىڭ تاۋەلسىزدىك جىلدارىنداعى العاشقى قادامىن نىقتاۋ وڭايعا تۇسپەگەنى بەلگىلى. جاڭا رەفورمالار ازىرلەۋ جانە ونى ساۋاتتى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن تىعىرىقتان جول تابا بىلەتىن ءبىلىمدى, كورگەن-تۇيگەنى, تاجىريبەسى مول ماماندارعا ۇلكەن ءۇمىت ارتىلدى. سونداي مامانداردىڭ ءبىرى قايىربەك شوشان ۇلى سۇلەيمەنوۆ بولاتىن.
ول ەلباسىنىڭ سەنىمىن اقتاپ, ىشكى ىستەر سالاسىنىڭ قالىپتاسۋ كەزەڭىندەگى قيىندىقتاردى ەڭسەرە ءبىلدى. ق.سۇلەيمەنوۆ ىشكى ىستەر ءمينيسترى, مەملەكەتتىك كەڭەسشى, پرەزيدەنتتىڭ كومەكشىسى − قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ حاتشىسى سياقتى لاۋازىمدى قىزمەتتەردى ابىرويمەن اتقاردى. بۇگىندە مەملەكەت قايراتكەرى دارەجەسىنە كوتەرىلگەن اعامىزبەن اڭگىمە-دۇكەن قۇرىپ, سالا تاريحىنان سىر سۋىرتپاقتاعان ەدىك.
– قايىربەك شوشان ۇلى, تاۋەلسىز جاس مەملەكەتتىڭ ىشكى ىستەر سالاسى ەڭ العاشىندا قانداي قيىندىقتارمەن بەتپە-بەت كەلدى؟ ءسىز سول كەزدە ىشكى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى رەتىندە بارلىق جاڭا وزگەرىستەردىڭ باسى-قاسىندا ءجۇردىڭىز عوي؟
– ءيا, مەن تۋرا سول 1991 جىلى ىشكى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى بولىپ تاعايىندالدىم. بىلايشا ايتقاندا, ىشكى ىستەر ورگاندارىنىڭ باسشىلىق لاۋازىمىنا ەلىمىز تاۋەلسىزدىك العان ۋاقىتتا كەلدىم. العاشقى جىلدارى, ارينە, وڭاي بولعان جوق. ەلدىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق جاعدايى وتە كۇردەلى بولعانىن بىلەسىزدەر. سونىڭ سالدارىنان قىلمىستىق احۋال دا قيىنداپ كەتكەن ەدى. ۇيىمداسقان قىلمىس, ادام ساۋداسى, ەسىرتكى بيزنەسى سياقتى قىلمىس تۇرلەرى كوبەيدى. ءدال وسى قىلمىستىق ىزدەستىرۋ مەن
ۇيىمداسقان قىلمىسقا قارسى كۇرەس قۇرىلىمىن مەن باسقارعان ەدىم. بۇرىن مۇنداي قىلمىس بولمادى ەمەس, بولدى. بىراق وتە سيرەك كەزدەسەتىن. توقسانىنشى جىلداردىڭ باسىنداعى ءبىز بۇرىن شەتەلدىك دەتەكتيۆتەردەن عانا وقىپ بىلگەن قىلمىستىق حرونيكالاردى ءوز باسىمىزدان كەشە باستادىق.
تاۋەلسىز ەلىمىز ەكونوميكاسىن ساۋىقتىرۋعا, حالىقتىڭ الەۋمەتتىك جاعدايىن كوتەرۋگە باسا كوڭىل ءبولىپ, بارلىق رەسۋرستى وسى باعىتتارعا جۇمساپ جاتقاندا, قىلمىستىق توپتار مۇنى ساتىمەن پايدالانۋعا تىرىستى. ەلدەگى ىشكى ءتارتىپتى نىعايتپاي, قوعامدىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتپەي, ەكونوميكالىق دامۋعا دا قول جەتكىزۋ مۇمكىن ەمەس قوي. سوندىقتان, ەلباسىمىز ىشكى ىستەر ورگاندارىنىڭ جۇمىسىن جەتىلدىرەتىن, جاڭا جاعدايعا بەيىمدەيتىن رەفورمالار قابىل-
داۋدى تاپسىردى. رەفورمانى قابىلداۋ بار دا, ونى سول ويلاستىرعان دەڭگەيدە جۇزەگە اسىرۋ بار. ول ءۇشىن بىلىكتى مامانداردى تاڭداۋدا قاتەلەسپەي, اركىمدى ءوزىنىڭ لايىقتى ورنىنا قويا ءبىلۋ كەرەك. وسى تۇرعىدان العاندا ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ قاتەلەسكەن جوق. ول اينالاسىنداعى ادامداردى وتە تەرەڭ بىلەتىن. سونىڭ ناتيجەسىندە ىشكى ىستەر ورگاندارىنىڭ جۇمىسىن جاڭاشا قالىپتاستىرۋ ساتىمەن جۇزەگە استى دەپ ويلايمىن.
– سوندا ەلباسى ىشكى ىستەر ورگاندارىنىڭ الدىنا ەڭ ءبىرىنشى قانداي مىندەتتەر قويدى؟
– العاشقى جىلدارداعى ءبىزدىڭ ەڭ باستى مىندەتىمىز ەل ىشىندە قۇقىقتىق ءتارتىپتى قامتاماسىز ەتىپ, قوعامدىق قاۋىپسىزدىكتى نىعايتۋ بولدى. ەلباسى وسى مىندەتتەردىڭ ورىندالۋىنا باسا كوڭىل ءبولىپ, بىزدەن ەڭ ءبىرىنشى وسىنى تالاپ ەتتى. ءورشىپ كەتكەن قىلمىستى, قاپتاعان بۇزاقىلاردى ءبىرشاما اۋىزدىقتاعاننان كەيىن ەل ىشىندەگى قوعامدىق ءتارتىپ احۋالى جاقساردى. ىشكى ءتارتىپ بارىنشا نىعايدى. جۇرتشىلىق شاعىن كاسىپكەرلىكپەن, مال شارۋاشىلىعى, ساۋدا-ساتتىقپەن ەمىن-ەركىن اينالىسا باستادى. سونىڭ ناتيجەسىندە حالىقتىڭ ءال-اۋقاتى كوتەرىلىپ, الەۋمەتتىك جاعداي دا ءبىرشاما جاقساردى. ەل ىشىندەگى كريمينوگەندىك جاعدايدىڭ تۇراقتالۋىنا بۇل فاكتورلار از سەپتىگىن تيگىزبەگەنى انىق. وسىنداي مىندەتتەرمەن قاتار, ءبىز جاڭا استاناعا كوشۋ, جاڭا عيماراتتار تۇرعىزۋ سياقتى جۇمىستاردى دا دەر كەزىندە ساپالى ورىندادىق. بۇل ءوزى ايتۋعا وڭاي بولعانىمەن, قات-قابات رەفورمالارمەن بىرگە وسىنداي ۇلكەن شارۋالاردى دا دەر كەزىندە اتقارۋ جان-جاقتىلىقتى تالاپ ەتتى. تەك زاڭدى ءبىلىپ, قوعامدىق ءتارتىپتى قاداعالاپ قانا قويماي, شارۋاشىلىق جۇمىستاردى دا ءبىر كىسىدەي مەڭگەرۋگە تۋرا كەلدى.
قازىر ويلاپ وتىرسام, سول كەزدە جاڭا ەلوردادا كوپ پاتەرلى تۇرعىن ءۇي تۇرعىزىپ, استاناعا كوشىپ كەلگەن قىزمەتكەرلەرىمىزگە پاتەرلەردىڭ كىلتىن تابىس ەتكەن ءبىز جالعىز مينيسترلىك ەكەنبىز. سونىمەن بىرگە, ىشكى ىستەر ورگاندارىنىڭ قىزمەتكەرلەرى ءۇشىن ۇلكەن «الاتاۋ» سپورت كەشەنىن تۇرعىزدىق, ىشكى ىستەر مينيسترلىگى عيماراتىن سالدىق. ەلباسىمىز وسى قۇرىلىستاردىڭ باسىنا اپتا سايىن كەلىپ, قاراپ كەتەتىن. ءبىزدىڭ سالا قىزمەتكەرلەرىنىڭ استاناعا كەلىپ ورنالاسۋىنا ەلوردانىڭ العاشقى اكىمى ادىلبەك جاقسىبەكوۆ, بۇرىنعى قالالىق ءىىب-نىڭ باستىعى ومىرزاق بولسامبەكوۆ تە ۇلكەن كومەك پەن قولداۋ كورسەتتى.
– ءسىز ىشكى ىستەر مينيسترلىگىنە كەلمەستەن بۇرىن, كەڭەس وداعى كەزىندە-اق رەسەيدە تانىمال تەرگەۋشى بولعان ەكەنسىز... مۇنداي دارەجەگە قالاي قول جەتكىزدىڭىز؟
– مەن نەگىزى رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ ءنوۆوسىبىر قالاسىندا دۇنيەگە كەلگەنمىن. العاشقى ەڭبەك جولىمدى قۇرىلىس سالاسىندا باستادىم. قۇرىلىستا ءجۇرىپ سۆەردلوۆ زاڭ ينستيتۋتىنىڭ نوۆوسىبىردەگى كەشكى بولىمىنە وقۋعا ءتۇستىم. سودان كەيىن تەرگەۋشىلىك جولىم باستالعان. وقۋىمدى ويداعىداي اياقتاعان سوڭ, كۋيبىشەۆ قالاسىنداعى پروكۋراتۋرادا تەرگەۋشى, اعا تەرگەۋشى بولىپ قىزمەت اتقاردىم. مەنىڭ ەلگە ورالۋىما دا وسى تەرگەۋشىلىك قىزمەتىمنىڭ ۇلكەن سەپتىگى ءتيدى. جاس كەزىمدە جانىمدى سالىپ جۇمىس ىستەپ جۇرگەندە, قولىما تيگەن تەرگەۋ ءىسىنىڭ نۇكتەسىن قويماي, تىنىم تاپپايتىن ەدىم.
بىردە بۇزاقىلىققا بايلانىستى تەرگەۋ ىسىنە قاتىسقان ەدىم. سول ءىس جونىندە 1973 جىلى بۇكىل وداققا تانىمال «ليتەراتۋرنايا گازەتاعا» كولەمدى ماقالا شىقتى. بۇل ماقالادا ماعان ارنايى توقتالىپ, قالىپتاسقان تەرگەۋشى رەتىندەگى جەتىستىكتەرىمدى اتاپ ءوتىپتى. وسى ماقالا الماتى قالاسىنىڭ سول تۇستاعى پروكۋرورى پەتر دياچكوۆتىڭ كوزىنە ءتۇسىپ, سوناۋ الماتىدان ارنايى تەلەفون سوعىپ, «بىزگە ءسىز سياقتى تاجىريبەلى تەرگەۋشى قاجەت» دەپ قولقا سالعان بولاتىن. ءسويتىپ, اتاجۇرتقا 1975 جىلى كەلدىم. الماتىدا دا كوپ جىلدار پروكۋراتۋرادا تەرگەۋشى بولىپ قىزمەت ەتتىم. ال 1981 جىلى لەنين اۋداندىق ىشكى ىستەر دەپارتامەنتىنىڭ باستىعى بولىپ بەكىتىلدىم.
– سول تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى جىلدارى پرەزيدەنت اكىمشىلىگىندە دە قىزمەت اتقاردىڭىز, ءجيى اۋىس-ءتۇيىستى قالاي قابىلدادىڭىز؟
– جاڭا ءسوز باسىندا ايتىپ ءوتتىم, نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى اينالاسىنداعى ادامداردى وتە تەرەڭ بىلەتىن, جاقسى تانيتىن ەدى دەپ. سوندىقتان, ول اۋىس-ءتۇيىس جاساعاندا, ءتيىستى ادامدى دەر ۋاقىتىندا قاجەتتى ورىنعا قويىپ, مەملەكەتتىڭ ءارت ۇلى شەپتەرىن نىعايتىپ وتىراتىن. بارلىق سالانى ءبىر مەزگىلدە ءجىتى قاداعالاۋىندا ۇستادى. مەنى 1992 جىلى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك كەڭەسشىسى ەتىپ تاعايىنداۋى سونداي قاجەتتىلىكتەن تۋدى دەپ سانايمىن. سول كەزدە مەن پرەزيدەنت اكىمشىلىگىنىڭ بەس بولىمىنە, اتاپ ايتقاندا, قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى, قورعانىس, زاڭناما, كەشىرىم جاساۋ, ازاماتتىق ماسەلەلەر جونىندەگى جۇمىستارعا باسشىلىق جاسادىم. وسى جۇمىستا بۇگىندە ەسىمدەرى ەلگە تانىمال مەملەكەت قايراتكەرلەرى جانە گەنەرالدارمەن بىرگە قىزمەت اتقارۋ باقىتى بۇيىردى. ءيا, جاقسى ادامدارمەن جولداس بولعاندى, تانىس-ءبىلىس بولعاندى باقىت, بايلىق دەپ سانايمىن. يۋري وبريادين, ماقسۇت نارىكباەۆ, يگور روگوۆ, باۋىرجان مۇحامەدجانوۆ, جاقىپ اسانوۆ, تالعات دوناقوۆ, ۆيكتور مالينوۆسكي, ۆيكتور كان, بەكسۇلتان سارسەكوۆ, بولات بايجاساروۆ, ساۋلەبەك قۇنعوجينوۆ, قاجىمۇرات وسكەنباەۆ جانە تاعى باسقالار ماقتانىش تۇتۋعا تۇرارلىق ازاماتتار. مەن ولارمەن بىرگە قىزمەت اتقارعان جىلدارىمدى ءار كەز ساعىنىشپەن ەسكە الامىن. ولاردىڭ كوپشىلىگىن كەيىن بىرگە قىزمەت ىستەۋگە شاقىرعانمىن.
– ءسىز 1995 جىلى ىشكى ىستەر ءمينيسترى بولىپ تاعايىندالعاندا, ىشكى اسكەرلەر قولباسشىسى قىزمەتىن دە بىرگە اتقاردىڭىز. ەكى ۇلكەن قۇرىلىمدى باسقارۋ قيىنعا تۇسكەن جوق پا؟
– مەنى ەلباسىمىز شاقىرىپ الىپ, ىشكى ىستەر ءمينيسترى قىزمەتىن ۇسىنعاندا, ەكى ۇلكەن لاۋازىمدى اتقاراتىنىمدى ءوزىم دە بىلگەن جوقپىن. تەك جارلىققا قول قويىلىپ جاتقاندا عانا «مينيستر – ىشكى اسكەرلەر قولباسشىسى» دەپ جازىلعانىن كوردىم. نۇرسۇلتان ءابىش ۇلىنان نەگە بۇلاي دەپ سۇراعانىمدا: «قازىرگى قولباسشى لايىقتى, جاقسى ادام. ول سەنىڭ اسكەرلەر بويىنشا ءبىرىنشى ورىنباسارىڭ بولادى. ال سەن قازىرگى قيىن-قىستاۋ كەزەڭدەردە ەكى مىندەتتى بىردەي اتقاراسىڭ. بۇل سەنىڭ قولىڭنان كەلەتىنىن بىلەمىن», دەدى. ارينە, وڭاي تيگەن جوق. دەگەنمەن, قاسىمدا ءوز ءىسىن مىقتى بىلەتىن سەنىمدى ادامدار بولدى. ولار گەنەرالدار: ۆ.سيماچەۆ, ب.بايجاساروۆ, ي.وتتو, ن.ۆلاسوۆ, ە.مەرزادينوۆ جانە باسقالار. مەنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارىم بولات جاناساەۆ كەيىننەن رەسپۋبليكالىق ۇلتتىق ۇلاننىڭ قولباسشىسى بولدى.
ەستەرىڭىزدە بولار, سول 1995 جىل مەن 2000 جىلداردىڭ اراسى دا ءار سالادا جاڭا رەفورمالار كوپتەپ قابىلدانعان ۋاقىت. مەن باسقارعان بەس جىل ىشىندە دە ىشكى ىستەر ورگاندارى كوپتەگەن قۇرىلىمدىق وزگەرىستەردى باسىنان وتكەرىپ, جاڭا رەفورمالاردى جۇزەگە اسىرۋ باعىتىندا جۇمىس ىستەدى. ونىڭ ءبارى سالانى جەتىلدىرۋدە, جاڭا زاماننىڭ تالاپتارىنا ىلەسۋگە مۇمكىندىك بەرگەنى ءسوزسىز. جالپى, سالانى دامىتۋ ءۇشىن, وزىق تەحنولوگيالىق تاسىلدەردى مەڭگەرۋدە سالادا جاسالاتىن وزگەرىستەر وڭ سەپتىگىن تيگىزەتىنىن تالاي بايقادىم. ەكى قىزمەتتى بىردەي بەس جىلداي اتقارىپ, وتستاۆكاعا كەتكەندە, ءوز وتىنىشىممەن ىشكى اسكەرلەر قولباسشىسى قىزمەتىنە اۋىستىم. بىراق ءبىر جىلدان كەيىن مەن قايتادان ىشكى ىستەر ءمينيسترى قىزمەتىنە تاعايىندالدىم. كەيدە سالانىڭ ءوز باسىنداعى اۋىس-تۇيىستەر كوپتەگەن وزگەرىستەرگە, جاڭا ىستەردى قولعا الۋعا سەبەپشى بولىپ جاتادى. بۇل جولى دا سولاي بولدى. ەكىنشى رەت ىشكى اسكەرلەر قولباسشىلىعىنا سۇرانىپ بارعانىمدا وندا ون ءۇش جىلداي قىزمەت اتقاردىم.
– ەكەۋىندە دە ىشكى اسكەرلەردىڭ قولباسشىلىعىنا ءوزىڭىز سۇرانىپ بارعان ەكەنسىز؟ نەلىكتەن, الدە وسى سالادا ءوزىڭىزدى كورسەتۋدى ويلاعان جوبالارىڭىز بولدى ما؟
– ءدال سولاي, ودان بۇرىن ىشكى اسكەرلەردىڭ رەفورمالاۋ باعدارلاماسىن ويلاستىرىپ جۇرگەن ەدىم. قولباسشىلىق قىزمەتكە قايتادان كىرىسكەننەن كەيىن, ءوز ويىمدى جۇزەگە اسىرۋدىڭ جولدارىن ىزدەستىرە باستادىم. ول ءۇشىن ۇكىمەتتەن ءبىراز قارجى قاجەت ەدى. مەنىڭ رەفورمالاۋ تۋرالى ويلارىمدى پرەزيدەنت تە ماقۇلداعان بولاتىن. سوسىن باتىل قيمىلداپ, سول كەزدەگى پرەمەر-مينيستر كارىم ءماسىموۆتى ىشكى اسكەردى نىعايتۋعا قاتىستى باعدارلامانىڭ جوباسىمەن تانىستىردىم. ىشكى ىستەر ءمينيسترى قىزمەتىن اتقارىپ جۇرگەن باۋىرجان مۇحامەدجانوۆ تە بىزگە ۇلكەن قولداۋ جاسادى.
وسىنداي ءىس-ارەكەتتەرىمىزدىڭ ارقاسىندا ۇكىمەتتىك دامۋ باعدارلاماسىنا قولىمىز جەتتى. ۇكىمەتتەن بولىنگەن 20 ميلليارد تەڭگەگە جۋىق قارجىعا استانالىق ارنايى بريگادا قۇرىپ, قاپشاعايدا وقۋ ورتالىعىنىڭ قۇرىلىسىن جۇرگىزە باستادىق. بۇل ءوز كەزەگىندە بىزگە اقپاراتتىق-تەحنيكالىق جانە جاۋىنگەرلىك قايتا جاراقتاندىرۋعا مۇمكىندىك بەردى. ىشكى اسكەرلەردى ۇستاۋ ءتارتىبى بۇرىنعىسىنان مۇلدەم وزگەردى. وسىلايشا كوكەيىمدە كوپتەن جۇرگەن ءبىر ارمانىم ساتىمەن ورىندالدى.
– قايىربەك شوشان ۇلى, بالكىم, وقىرماندارىمىزعا قىزىقتى بولار, ءوزىڭىز تۋرالى توقتالا كەتسەڭىز...
– اكە-شەشەمنىڭ ايتۋىنشا, مەنىڭ سۇلەيمەن اتام پاۆلودار وبلىسىنىڭ كراسنوكۋتسك اۋدانىندا بولىس بولعان, ال شەشەمنىڭ اكەسى توقتاس – ونەركاسىپپەن اينالىسقان باي ادام ەكەن. ەلىمىزدە كەڭەس وكىمەتى ورناپ جاتقان تۇستا, ياعني 1918 جىلى اتام 48 جاستا بولسا كەرەك. جاڭا ۇكىمەت اتامىزدى تاپ جاۋى رەتىندە ولتىرگەننەن كەيىن, اكەم باسقا تۋىستارىمەن بىرگە ءسىبىر جاعىنا قاراي كەتەدى. ءبىز رەسەي جەرىنە وسىلاي قونىس اۋدارعان ەكەنبىز. ءنوۆوسىبىر بىزگە مەكەن بولدى. اكەم ءومىر بويى قۇرىلىس باسقارماسىندا جىلقىمەن تاسىمالداۋشى بولىپتى. ال 60-جىلدارى زاۋىتتا بولات قۇيۋ تسەحىندا ەڭبەك ەتكەن.
ءبىزدىڭ وتباسىمىزدا ومىرگە 11 بالا كەلگەن. وكىنىشكە قاراي, جەتەۋىنەن اتا-انام كىشكەنە كەزدەرىندە ايىرىلىپ قالعان. ويتكەنى, ولار 1920-1930 جىلدارى سىبىردە ادام تۇرا المايتىن جاعدايدا ءومىر سۇرگەن ەدى. تورتەۋى ءتىرى قالىپتى. 1957 جىلى ءبىز جەرتولەدەن باراققا كوشىپ, ۇلكەن قۋانىشقا كەنەلگەن ەدىك. ءبىز تۇرعان باراقتار ءۇش زاۋىتتىڭ ورتاسىندا بولاتىن, اينالاسىن شىرشا كومكەرگەن. باراقتا تۇراتىنداردىڭ بارلىعى وسى زاۋىتتاردا ەڭبەك ەتتى. وسىنداي جاعدايدا مەن دە ءومىر ءسۇرىپ, شىڭدالدىم. سىبىرگە كوشكەن بارلىق تۋىستارىمىز اۋىلدىق جەرلەرگە, ال ءبىز قالاعا ورنالاستىق. اكەم ءبىزدى وقىتامىن, ەل قاتارىنا قوسامىن دەپ بار كۇش-جىگەرىن جۇمسادى.
– ءسىز ءوزىڭىزدى «كەڭەس وداعىنىڭ سوڭعى گەنەرالىمىن» دەپ ايتاسىز. مۇنى قالاي تۇسىنۋگە بولادى؟
– كسرو-نىڭ سوڭعى پرەزيدەنتى ميحايل گورباچەۆ ءوز ورنىن بوساتار كەزدە ارنايى جارلىققا قول قويعان ەكەن. سول جارلىق بويىنشا ماعان گەنەرال اتاعىن, تسەلينوگراد وبلىستىق پارتيا كوميتەتىنىڭ ءبىرىنشى حاتشىسى اندرەي براۋنعا, كۇمىس كومەي ءانشىمىز بيبىگۇل تولەگەنوۆاعا, ەلىمىزدەگى جانە بىرقاتار ونەر ادامدارىنا سوتسياليستىك ەڭبەك ەرى اتاعىن بەرۋ ۇيعارىلىپتى. ءانشى اللا پۋگاچەۆا دا كسرو-نىڭ حالىق ءارتىسى اتاعىن وسى جارلىق بويىنشا العان. بۇل وقيعا ءوزى بىلاي بولدى.
مەن 1991 جىلى جەلتوقسان ايىندا ءمينيستردىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى قىزمەتىن اتقارىپ جۇرگەنمىن. تۇنگى ساعات ون ءبىر شاماسىندا جۇمىستا وتىرعانىمدا ماعان پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆ ارنايى تەلەفون سوعىپ, ميحايل گورباچەۆپەن تىكەلەي تەلەفون ارقىلى سويلەسكەنىن, جوعارىداعى جارلىقتىڭ جاي-جاپسارىن ايتتى. سويتسەم, كسرو-نىڭ سوڭعى پرەزيدەنتى ءوزىنىڭ سوڭعى جارلىعىن شىعارىپ, قىزمەتىنەن كەتىپ بارا جاتقانىن تەلەارنا ارقىلى حابارلاۋعا جينالىپ جاتىر ەكەن. سودان كەيىن نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى مەنى گەنەرال اتاعىن العانىممەن قۇتتىقتادى. وسىلايشا مەن كەڭەس وداعىنىڭ ەڭ سوڭعى گەنەرالى بولىپ شىعا كەلدىم.
كەڭەس وداعى, ءبىز قالاي دەسەك تە, عاسىرعا جۋىق ءومىر سۇرگەن ۇلكەن يمپەريا. ونىڭ دا ىرگەسىن قالاۋعا قانشاما قايراتكەرلەر, بەلگىلى تۇلعالار, ناعىز ەڭبەكتىڭ ادامدارى تەر توكتى, جانىن سالىپ ەڭبەك ەتتى. ونىڭ ءبارىن بەلدەن ءبىر سىزۋعا بولمايدى. ولاردىڭ ەرىك-جىگەرىن, جاسامپاز ەڭبەكتەرىن باعالاۋعا ءتيىسپىز. قالاي دەگەنمەن, ول ءداۋىر دە ءبىزدىڭ باسىمىزدان وتكەن تاريح. جاقسىسىن الىپ, جامانىنان جيرەنۋ كەرەك دەپ ويلايمىن.
– اڭگىمەڭىزگە راحمەت.
اڭگىمەلەسكەن
جولدىباي بازار,
«ەگەمەن قازاقستان»
