قازاقستان • 06 ماۋسىم, 2017

كورمەنى اشۋعا دايىنبىز

122 رەت
كورسەتىلدى
6 مين
وقۋ ءۇشىن

الەم كوز تىككەن استاناداعى كورمەنىڭ باستالۋى­نا ساناۋلى كۇن قالدى. انە-مىنە دەگەنشە جەر بەتى حالقى قازاقستان توپىراعىندا وتەتىن تاريحي شارانىڭ سالتاناتتى اشىلۋىنىڭ كۋاسى بولا­دى. ەلىمىزدىڭ دارەجە-دەڭگەيىن جانە مۇمكىندىگىن تاعى ءبىر سىنعا سالاتىن شاراعا ءازىرمىز دەپ ايتۋعا تولىق نەگىز بار. «استانا ەكسپو-2017» ۇك» اق باسقارۋشى ديرەكتورى بەي­بىت قارىمساقوۆتىڭ ايتۋىنشا, بارلىق نىساندار جاب­دىق­تالىپ, جاسانىپ ۇلگەرگەن. دەگەنمەن, كورمە اۋماعىن ابات­تاندىرۋعا قاتىستى بىرەن-ساران جۇمىستار عانا قالىپ وتىر.  

كورمەنى اشۋعا دايىنبىز

پاۆيلوندار دا, قىزمەتكەرلەر دە دايىن

«سوڭعى بىرنەشە اپتا بويى ءبىز كوپتەگەن وقۋ-جاتتىعۋ وتكىزىپ, تو­تەن­شە جاعدايلارعا دايىندىق جۇرگىزدىك. نەگىزگى دايىندىق بارىسىنا كورمەنىڭ بۇكىل اۋماعى جۇمىلدىرىلدى. ايتا كەتەرلىگى, 10 ماۋسىمعا دەيىن  كورمە اۋماعى كەلۋشىلەر ءۇشىن جابىق بولادى», دەيدى باس­قارۋشى ديرەكتور. حالىق­ارا­لىق قاتىسۋشىلارمەن جۇمىس دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى ءىليا ورازاقوۆ قاتىسۋشىلاردىڭ 126 مىڭ شارشى مەتر پاۆيلونى تولىق دايىن ەكەندىگىن ايت­تى. «قازىرگى ۋاقىتتا ءتورت-بەس ەل عانا قالدى. ولار وزدەرى­نىڭ قۇرىلىس-مونتاج جۇمىس­تارىن اياقتايدى. ءبىز حالىق­ارالىق قاتى­سۋشىلاردىڭ وپەرا­تسيا­لىق قۇرامىن دەر ۋاقى­تىندا جاساقتادىق. ءاربىر پا­ۆيلون­نىڭ 30-دان 150-گە دەيىن قىز­مەت­كەرى بار. ولاردىڭ بار­لى­عى استانادا, جۇمىستارىندا بەل­سەندى, دەيدى ول.

ۇيىمداستىرۋشىلاردىڭ سو­زىنشە, جوسپارلانعان ءىس-شا­رالار تولىق كولەمدە ورىن­دال­عان. قاجەتتى قۇرال-جابدىقتار ساتىپ الىنىپ, ورناتىلعان. بەينەباقىلاۋ, دابىل جانە كىرىپ-شىعۋدى باسقارۋ جۇيە­لەرى ءجۇز پايىز دايىن. قاۋىپ­سىز­دىكتى قامتاماسىز ەتۋگە جۇمىل­دىرىلاتىن قىزمەتكەرلەر – قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى مەن جەكە كۇزەت قۇرىلىمدارىنىڭ قىزمەتكەرلەرى قاجەتتى وقىتۋ كۋرسىنان, تىلدىك دايىندىقتان ءوتتى. جەكسەنبىلىك توپتار ءبىر ساعاتتىڭ ىشىندە شامامەن 13 مىڭ ادامدى قابىلداي الادى. بۇل رەتتە كۇتۋ ۋاقىتى 30-40 مينۋتتان اس­پايدى. 

سەرۆيستىك قامتاماسىز ەتۋ دەپار­تا­مەنتىنىڭ ديرەكتورى دياس ازبەر­گە­نوۆتىڭ ايتۋىنشا, كورمە اۋماعىندا ور­نا­­لاسقان 7 مەديتسينالىق بەكەت پەن 8 جەدەل جاردەم كولىگى تۇراقتى تۇردە كەزەكشىلىك اتقارادى. شارا بارى­سىندا جۇمىلدىرىلاتىن 210 مە­دي­تسي­­نالىق قىزمەتكەردىڭ قاتارىندا دا­رى­گەرلەر, فەلدشەرلەر, رەانيماتولوگتار بار.

كورمەگە نەشە ادام كەلەدى؟

كورمەگە كەلەتىن قوناقتار مەن تۋ­ريس­تەردىڭ ناقتى سانى كوپ كوڭىل­ىن كۇپتى قىلىپ جۇرگەن. ۇيىم­داستى­رۋ­شى­لاردىڭ مالى­مەتىنە سەنسەك, كور­مەگە 2,4 ميلليون ادام كەلەدى ەكەن. ولار­دىڭ 15 پايىزى شەتەل­دىك تۋريست بولۋى كەرەك.

«تاجىريبەگە سۇيەنسەك, كور­مەگە كەلۋشىلەر سانى بولجامنىڭ 70-80 پايىزى بولادى. ال ءبىزدىڭ جاعدايىمىزدى بۇل كورسەتكىش 85 پايىزدى قۇراماق. ونىڭ 15 پايىزى – شەتەلدەردەن كەلەتىن قوناقتار. مولشەرمەن ايتقاندا ادامدار سانى 600-دەن 750 مىڭعا دەيىن بولادى. كورمەگە كەلەتىن تۋريستەردىڭ 70 پايىزى جاقىن شەت ەلدەردەن بولاتىنى ايتپاسا دا تۇسىنىكتى. ولار نەگىزىنەن ءبىزدىڭ كورشىلەرىمىز. بۇگىنگى تاڭدا قىتايدان شامامەن 150-200 مىڭ قوناق كەلەدى دەپ كۇتىلۋدە. ويتكەنى, قىتايلىق تۋريزم اگەنت­تىكتەرى بۇل شاراعا قاتتى قىزى­عىپ وتىر. تاعى 150-200 مىڭ قوناق ەۋروپا, سولتۇستىك امە­ريكا سياقتى ايماقتارداعى مەملە­كەت­تەردەن كەلەدى. وكىنىشكە وراي, ىشكى ءبولىنىس قالاي بولاتى­نىن ايتا المايمىز», دەيدى «استانا ەكسپو -2017» ۇك» اق حا­لىق­ارالىق قاتىسۋشىلارمەن جۇمىس دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى يليا ورازاقوۆ.

قازىرگى تاڭدا قانداي مەملەكەتتەن قانشا ادام بيلەتتەردى ساتىپ الىپ جاتقانى انىقتالۋدا. جالپى, مۇنى قاداعالاۋ قيىن پروتسەس كورىنەدى. ويتكەنى, ول بەل­گىلى ءبىر وپەراتور ارقىلى جۇزەگە اسىرىلادى ەكەن. سوندىقتان بۇل مالىمەت كەيىن تاعى حابارلانباق.

بيىلعى جارمەڭكە ەكسپو-عا باعىشتالعان

ەل وڭىرلەرىنىڭ استاناداعى اۋىلشارۋاشىلىق جارمەڭكەسى بيىل ەكسپو-2017 كورمەسىنە ورايلاستىرىلعان. ءداستۇرلى شارانىڭ كورىگىن وتكەن اپتادا قىزىلوردا, اتىراۋ, باتىس قا­زاقستان وبلىستارىنىڭ ديقان­دارى قىزدىردى. وڭىرلىك تاۋار ون­دىرۋشىلەر «قازاقستان» سپورت سا­رايىنىڭ اۋماعىنا ورنالاس­قان 24 ساۋدا شاتىرىندا 500 تون­ناعا جۋىق ءونىم ۇسىندى. «مەم­لەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىمەن جانە ۇكىمەت شەشىمى­مەن اۋىل شارۋاشىلىعى مينيستر­لىگى حالىقارالىق كورمە كەزىندە استاناعا جەتكىزىلەتىن اۋىلشا­رۋاشىلىق ونىمدەرىنىڭ كولەمىن ارتتىرۋدى شەشكەن-ءتىن. ەلوردا اكىمدىگىمەن بىرلەسىپ, قاجەتتى ونىمدەردىڭ كولەمىن ەسەپتەدىك. جال­پى ەسەپ بويىنشا 120000 توننا قاجەت. قازىرگى تاڭدا كەس­تە قۇرىلىپ, بارلىق وبلىستارمەن كەلىسىمگە قول قويىلدى», دەي­دى اۋىل شارۋاشىلىعى ۆيتسە-ءمينيسترى تولەۋتاي راحىمبەكوۆ.

باس قالا تۇرعىندارى مەن قوناق­تارىنا قاجەت تاۋارلاردىڭ 81000 تونناعا جۋىعىن ءداستۇرلى ريتەي­لەر­لەر اكەلەتىن بولسا, قوسىم­شا 39000 تونناسى تۇراقتى جار­مەڭكەلەر ارقىلى جەتكىزىلمەك. مۇن­داي جارمەڭكەلەرگە قاتىسۋعا ەل­دىڭ ءار وڭىرىنەن 600 مىڭ تاۋار ءوندىرۋشى نيەت بىلدىرگەن كورىنەدى. «بيىلعى ماۋسىمدا قالا تۇرعىندارى مەن قوناقتارى ءۇشىن اۋىلشارۋاشىلىق ونىم­دەرىنە تاپشىلىق بولمايدى», دەپ سەندىردى ۆيتسە-مينيستر. شەنەۋ­نىك باعانى رەتتەۋ ماسەلەسى دە تۇراق­تى قاداعالاۋدا بولاتىنىن جەت­كىزدى.  

«بىزگە ونىمدەردى جەتكىزۋ, لوگيستيكا جانە ساۋدا ورىندارىن ۇسىنۋ بويىنشا استانا اكىمدىگى ۇلكەن قولداۋ تانىتۋدا. وسى جولى قىزىلوردا وبلىسىنان 45 ملن تەڭگەنىڭ 200 توننادان استام ءونىمىن جەتكىزدىك. جارمەڭكەگە 40 تاۋار ءوندىرۋشى قاتىستى. ءداستۇر بويىنشا, 112 توننا كۇرىش, كوكونىس, بالىق جانە كونديتەرلىك ونىمدەر ۇسىندىق. ەكسپو كەزەڭىندە جالپى 7648 توننا ءونىم اكەلەمىز دەپ جوسپارلاۋدامىز, ولاردىڭ باسىم كوپشىلىگى – كۇرىش, بالىق ونىمدەرى جانە باقشا داقىلدارى», دەيدى اۋىل شارۋاشىلىعى باسقارماسىنىڭ باسشىسى باقىت جاقانوۆ.

ماۋسىمنىڭ 11-12 كۇندەرى وڭىر­لىك اۋىلشارۋاشىلىق جار­مەڭ­­كەسىن اتىراۋ مەن جامبىل وب­لىستارى جالعاستىرادى.

اسحات رايقۇل,
«ەگەمەن قازاقستان»

سۋرەتتەردى تۇسىرگەن

ەرلان وماروۆ,
«ەگەمەن قازاقستان»

سوڭعى جاڭالىقتار