سودان بەرى كىلەڭ ونەرلى جاستاردان قۇرالعان شىعارماشىلىق توپ ءوڭىردىڭ ءتول مادەنيەتىنىڭ دامۋىنا ولشەۋسىز ۇلەس قوسىپ, ۇنەمى ءوسۋ, ورلەۋ ۇستىندە. بىرنەشە رەت رەسپۋبليكالىق, ايماقتىق, حالىقارالىق بايقاۋلاردىڭ جەڭىمپازى, جۇلدەگەرى اتانىپ, كورەرمەن كوزايىمىنا اينالعان كوپتەگەن پەسالاردى ساحنالادى. ولاردىڭ قاتارىندا ساكەن ءجۇنىسوۆ, ورالحان بوكەي, دۋلات يسابەكوۆ, ءسۇلتانالى بالعاباەۆ, تىنىمباي نۇرماعانبەتوۆ, روزا مۇقانوۆا, تالعات تەمەنوۆ سەكىلدى تانىمال دراماتۋرگتەردىڭ شىعارمالارى بار.
جۋىردا تەاتردىڭ رەپەرتۋارى تاعى ءبىر تىڭ تۋىندىمەن تولىقتى. كورنەكتى جازۋشى-دراماتۋرگ راقىمجان وتارباەۆتىڭ «ناشاقور تۋرالى نوۆەللا» شىعارماسىنىڭ جەلىسى بويىنشا جاس رەجيسسەر فارحات مولداعاليەۆ «قاسىرەت» اتتى پسيحولوگيالىق درامانى ساحنالاپ, جۇرتشىلىق نازارىنا ۇسىندى. سپەكتاكلدىڭ پرەمەراسىنا كەلۋشىلەر قاتارى كوپ بولدى. ءبىز وسى ونەر ورداسىنىڭ ادەبيەت ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى, تەاترتانۋشى بالجان بەكماعامبەتوۆانى اڭگىمەگە تارتىپ, قوعامنىڭ وزەكتى پروبلەماسىن قوزعايتىن قويىلىم جايلى ايتىپ بەرۋىن سۇراعان ەدىك.
– ايتا كەتۋ كەرەك, رەجيسسەر ءوز كورەرمەنىن لوگيكالىق ويلاۋعا, قيالىن ۇشتاۋعا جەتەلەپ وتىرادى. سپەكتاكل بارىسىندا وبرازدى تۇردە ۇيدەگى ءومىر, ناشاقورلار مەكەنى كورسەتىلەتىنىن تاپقىرلىق دەسە دە بولادى. ۋاقىتتىڭ ءار كەزەڭىندە وتەتىن ساحنا كەڭىستىگىن قۇبىلتىپ قولدانۋى قۇپتارلىق. قويىلىم ۇستىندە تولەگەن مومبەكوۆتىڭ «سالتانات» كۇيىنىڭ ورىندالۋى كەيىپكەردىڭ وتكەنگە وكىنىشىن ودان بەتەر قويۋلاتىپ, جۇرەكتى تەبىرەنتپەي قويمايدى. سپەكتاكلدە حورمەن ورىندالىپ, ءۇزىندى كەلتىرىلگەن ابايدىڭ ايگىلى «سەگىز اياعىنىڭ» ءوزى تۇنىپ تۇرعانىن فيلوسوفيا ەكەنىن كوزى اشىق, كوكىرەگى وياۋ كورەرمەن اڭعارسا كەرەك. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, كۇي مەن شىعارما كەرەمەت ۇيلەسىم تاپقان.
– ساحنالىق-دەكوراتسيالىق بەزەندىرۋدە تاعى قانداي ەرەكشەلىكتەر بار؟
– قويۋشى-سۋرەتشى ەلۆيرا بەيسەنباەۆا سپەكتاكلدىڭ نەگىزگى وزەگىن تابۋ ماقساتىمەن ابستراكتسيالىق تۇرلەندىرۋگە كوبىرەك جۇگىنگەنى جانە دە بۇل باعىتتا كوپ ىزدەنگەنى بايقالادى. شىمىلدىق اشىلىسىمەن تۇنەرگەن ساحنا كوزگە بىردەن شالىنادى. بۇل كورىنىستى اركىم ءوز قيال-كوكجيەگىنە قاراي ارقيلى قابىلداۋى مۇمكىن. دەگەنمەن, ىمىرت مەزگىلىن, ەندى عانا باستالعان ءتۇن ۋاعىن ەسكە سالاتىن كارتينا قايسىبىر سۇمدىقتىڭ بولارىنان حابار بەرىپ تۇرعانداي اسەر قالدىرارى انىق. قويۋشى-سۋرەتشىنىڭ تاعى ءبىر ۇتىمدىلىعى مىنادا: قويىلىمنىڭ شارىقتاۋ مەزەتىندە مەشىت سۇلباسىنىڭ شىعۋى ءفاني ءومىردىڭ شولاق ەكەندىگىن ايعاقتايدى. جەرگە توسەلگەن ماتادا بەينەلەنگەن ادام تابانىنىڭ ىزدەرى نەگىزگى تاقىرىپتى اشا تۇسكەن. راسىندا دا, ومىردەگى نەگىزگى ماقسات – ۇرپاق ءوسىرىپ, ارتىڭا جاقسى ونەگە قالدىرۋ ەمەس پە؟ ەكىنشى جاعىنان, بەي-بەرەكەت جاتقان الۋان ءتۇرلى ءىز – ءار پەندەنىڭ ءجۇرىپ وتكەن ءوز جولى, تاعدىرى. بىرەۋ ءتۇزۋ سۇرلەۋگە, ەكىنشىسى بۇرالاڭ سوقپاققا تاپ بولىپ جاتادى. ءومىردىڭ بولجاۋسىز قيىندىعى دا, كۇردەلىلىگى دە وسىندا. كىم قالاي جەڭىپ شىعادى, ول – باسقا اڭگىمە. تۋرا وسىلاي بولاشاعى ەندى قالىپتاسىپ كەلە جاتقان ورەن ابايسىزدا ناشاقورلار توبىنا قوسىلىپ, بار ارمان-ءۇمىتىن ەسىرتكى كۇل-تالقان ەتەدى. ماپەلەگەن اكە-شەشەنىڭ جالعىز تۇياعى جوعارى وقۋ ورنىندا ءبىلىم الا ءجۇرىپ, اتا-اناسىنا بولاشاق كەلىندەرىن دە تانىستىرىپ ۇلگەرەدى. وكىنىشكە قاراي, وتباسىلىق قۋانىش ۇزاققا بارمايدى. ءوزىنىڭ بۇرىنعى جارقىن ومىرىندە سونشالىق اقكوڭىل, اڭعال مىنەزدى جىگىت ءبىر-اق ساتتە عاسىر قاسىرەتىنىڭ قۇربانىنا اينالىپ شىعا كەلەدى. جاس اكتەر ايبول قاسىم جارىق كۇندە اداسىپ جۇرگەن جالقىتايدىڭ پسيحولوگيالىق حال-كۇيىن جاپ-جاقسى بەينەلەگەن. اسىرەسە, كەيىپكەرىنىڭ ەسىرتكىگە تاۋەلدى تۇستارىن, مىنەز-ق ۇلىقتارىن بارىنشا اشۋعا تىرىسقان.
– باس رولدەردى سومداعان اكتەرلار تۋرالى نە ايتار ەدىڭىز؟
– كاميلانى بەينەلەگەن اكتريسا داريا ءابىلماجىنوۆانىڭ ىشكى تەمپوريتمى زور, اكتەرلىك امپلۋاسى كەڭ. ونىڭ پەساداعى ءوز ءرولىنىڭ نەگىزگى ماقساتىن ءدوپ باسقانى اڭعارىلىپ تۇر. باسى ارتىق مىنەز دارىتپاي, بوياماسىز كۇيدە ساحنالاۋى كورەرمەنىن سەندىرەدى. ايدا سۇپاتاەۆا مەن دۋلات تاشكەن قۇرعان ميزانستسەنا كۇڭگىرت تارتقان قويىلىمعا جىلىلىق شۋاعىن سەبەلەپ, الاڭداۋلى اتا-انانىڭ ۇلىنا دەگەن سەنىم وتىن جاعادى. جالقىتايدىڭ سۇيگەن قىزىن اتا-اناسىمەن تانىستىرۋعا ۇيگە اكەلگەن ءساتى, ۇستەل باسىنداعى الاڭسىز اڭگىمە وتە تارتىمدى. ساحنالىق كوستيۋمدەردىڭ بارلىعى – كۇرەڭ قوڭىر. ياعني, قويىلىمنىڭ اتى ايتىپ تۇرعانداي اينالا قاسىرەتكە تولى ەكەنىن قاپىسىز اڭعارامىز.
– رەسمي دەرەكتەر بويىنشا ەلىمىزدە 54,8 مىڭ ناشاقور تىركەلگەن ەكەن. قانشاما اتا-اتا اۋىر قايعىنىڭ قاسىرەتتى جان ازابىن, مەحناتىن تارتىپ ءجۇر دەسەڭىزشى. جازۋشى دا, رەجيسسەر دە وسىنداي قۇردىمنىڭ ۇيىعىنا باتۋدان ساقتاندىراتىن ءتارىزدى.
– ەسىرتكىگە ەلىتكەندەردىڭ كوپشىلىگى جاستار ەكەنىن ەسكەرسەك, ون ەكىدە ءبىر گ ۇلى اشىلماعان قانشاما بەيكۇنا جانداردىڭ تامىرىنا بالتا شابىلىپ جاتقانىن كوزگە ەلەستەتۋدىڭ ءوزى قورقىنىشتى. بۇگىندە بارشا ادامزاتتى قاتتى تولعاندىرىپ وتىرعان وزەكتى تاقىرىپقا باتىل بارا بىلگەن بەلگىلى قالامگەردىڭ شىعارماسىن ساحنا تىلىندە سويلەتۋ وڭاي ەمەس. الايدا, كۇرمەۋى قيىن ماسەلەنى پسيحولوگيالىق دراماعا وزەك ەتكەن جاس رەجيسسەردىڭ ءتورتىنشى تۋىندىسىن قىزىلجارلىق ونەرسۇيەر قاۋىم جىلى قابىلداعانىن باسا ايتقىم كەلەدى.
ء بارىمىزدىڭ تىلەگىمىز – دەنى ساۋ ۇرپاق, باقىتتى بولاشاق. وسى تۇرعىدان العاندا, اكتەرلىك قۇرام مەن رەجيسسەردىڭ, سۋرەتشىنىڭ تىڭعىلىقتى ەڭبەگى ءبىر-ءبىرىن تولىقتىرىپ, قوعام قاسىرەتى ارقىلى ارقىلى باسقالارعا ۇلكەن وي سالادى.
اڭگىمەلەسكەن
ءومىر ەسقالي,
«ەگەمەن قازاقستان»
سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى
